Luister naar

E-reader krijgt plaats naast boek

Nieuws
Hij heet iLiad. Een 'ding' ongeveer ter grootte van een pocketboek, maar aanmerkelijk lichter en dunner, waarop je tweehonderd boeken kunt downloaden. Kan Ikea straks zijn Billy niet meer aan de straatstenen kwijt? ,,Tot mijn schrik viel het me mee.''
Aly Knol
zaterdag 29 december 2007 om 22:39

DEN HAAG - De Duitser Johannes Gensfleisch Gutenberg (1400-1468) vond in 1438 de boekdrukkunst uit. In 1441 ontwikkelde hij een nieuwe inkt, waarmee het mogelijk werd een pagina aan beide zijden te bedrukken.

Nu, een krappe 570 jaar later, komt er sleet in zijn werk. Met nieuwe elektronische technieken is het vandaag de dag mogelijk om onder meer boeken en pdf-bestanden van internet te downloaden op zogeheten e-readers.

Er komt geen snipper papier meer bij kijken. De inkt is E-ink geworden, waarmee letters uit zestien bolletjes grijstinten worden samengesteld. Het resultaat is te lezen op een schermpje, zonder een lampje erachter, waardoor de ogen niet vermoeid raken. Je kunt er aantekeningen in de marge op maken, met de 'stylus', een elektronische griffel, en er op tekenen. Alleen het 'omslaan' van pagina's kost energie.

E-readers zijn er in alle soorten en maten, de één beter of handiger dan de ander. Amerika kent de Reader van Sony en de Kindle van Amazon, Frankrijk zijn Cybook en Nederland heeft de iLiad, Engels voor 'De Ilias' van Homerus.

Een e-reader die is ontwikkeld door het Eindhovense bedrijf iRex Technologies, maar zijn oorsprong bij Philips had. Directeur Hans Brons van iRex is stellig: ,,Kleuren op de iLiad komen er zeker, ergens in 2009, en ze komen uit onze handen. En hij zal ook zeker sneller worden.''

In nauwelijks een maand tijd hebben meer dan honderdvijftig Nederlanders de iLiad aangeschaft sinds boekhandelsketen Selexyz met een proefverkoop begon in zijn vestigingen in Utrecht, Rotterdam en Amsterdam. Hoewel de prijs niet misselijk is (649 euro) en het apparaat - net als de overige e-readers - nog voor verbetering vatbaar, sloeg de iLiad meteen aan.

Gebruikers zeggen dat hij zelfs in bed verrassend prettig leest. ,,De eerste kopers hebben een heel divers profiel'', zegt Matthijs van der Lely, algemeen directeur van de Selexyz-keten. ,,Het zijn toch een beetje voorlopers, die techniek leuk vinden. Die het als gadget zien.''

Zelf is hij (nog) een man van het ouderwetse boek, die van de geur van papier en inkt houdt, van het fysieke vasthouden van een boek. ,,Ik heb nog geen heel boek op de iLiad gelezen, wel verschillende pagina's en tot mijn schrik viel het me mee. Leg ik hiermee de bijl aan de wortel van mijn eigen bestaan? Praktisch als ik ook ben: hij is wel handig om op vakantie mee te nemen.''

Discussie

Als 'met angst en beven' omschrijft Van der Lely zijn gevoel bij de introductie van de iLiad in de Selexyz-winkels. Hij voelt zich toch op de eerste plaats boekverkoper.

Inmiddels woedt de discussie in de hele uitgeverswereld: zal de e-reader op den duur het papieren boek de nek omdraaien? Is de rechtgeaarde lezer straks alleen nog op antiquariaten aangewezen? Kan Ikea wel inpakken met zijn Billy-boekenkast? Wint Homerus of Gutenberg?

Uit ogenschijnlijk onverwachte hoek oogst de e-reader veel bijval. De 76-jarige Amerikaanse schrijfster Toni Morrison, die in 1993 de Nobelprijs voor de Literatuur won, is voor de Kindle gevallen. ,,Vooral als ik op reis ben, is het een geweldig voordeel'', vertelt ze op internet.

,,Ik lees altijd detectives als ik niet werk, boeken die ik vaak na afloop van vakanties niet meer mee terugneem. Het apparaat blijkt ideaal voor mij. Het scheelt enorm in gewicht. Bovendien kun je de letters vergroten. Normaal heb ik een leesbril nodig, maar nu kan ik weer zonder bril lezen, net zo gemakkelijk als toen ik nog dertig was.''

Mizzi van der Pluijm (45), directeur van uitgeverij Contact, is al even enthousiast over de Nederlandse iLiad. Zij ging vorig jaar op de Frankfurter Buchmesse door de knieën. Ze zocht wanhopig naar een mogelijkheid om het zevenhonderd pagina's tellende manuscript van De wereld na zijn verjaardag van Lionel Shriver te kopiëren. Dat hoorden twee mannen die bezig waren de iLiad te introduceren. ,,Zij zetten het manuscript erop, ik kon het gewoon in mijn handtas meenemen en 's avonds op mijn hotelkamer lezen.''

Inmiddels hebben alle medewerkers van Contact een iLiad. ,,Dit is echt een feest'', aldus Van der Pluijm. ,,Iedereen sjouwde zich hier altijd een breuk aan al die papieren. Het uitgeversvak is fysiek veel zwaarder dan mensen zich kunnen voorstellen.''

Veel van dat papier was vooral ballast. Van der Pluijm: ,,Bij sommige manuscripten weet je al na twee of drie pagina's dat het niets voor je is.'' Nee, een volledig e-book heeft ze nog niet op de iLiad gelezen. ,,Dat ga ik wel doen. Ik mag graag in de bergen wandelen. Dan is dit een uitkomst in je rugzak.''

Beleving

Zoals grote uitgeverijen als HarperCollins, Penguin, Simon & Schuster en Random House inmiddels al met het e-book in zee zijn gegaan, zo zal dat ongetwijfeld ook in ons land gebeuren. Als de doorgewinterde boekenwurm eenmaal van de eerste schrik is bekomen, blijkt het allemaal niet zo'n vaart te lopen met het 'conflict' Homerus versus Gutenberg.

,,Ik denk niet dat het &243;f &243;f wordt'', zegt Mizzi van der Pluijm. ,,Natuurlijk vraag je je af: gaat hier iets mee verloren? Ik denk dat boeken en e-readers naast elkaar zullen blijven bestaan.''

,,De één hoeft niet noodzakelijkerwijs de ander te verdrijven. Bovendien gaat het om de letters, niet om de vorm. De beleving van literatuur blijft hetzelfde, of je nu een boek of een e-reader in handen hebt.''

Ook bij Uitgeverij Meulenhoff Boekerij zijn ze er vast van overtuigd dat de e-reader 'er gewoon bij komt'. ,,Wij zijn er absoluut niet bang voor,,, zegt zegsman Marc van Biezen. Fictie zal in zijn papieren vorm gewoon blijven bestaan, wetenschappelijke en educatieve non fictie deels niet, zo verwacht hij, ,,maar 'verdwijnen' blijft ook bij non-fictie een groot woord.,,

Matthijs van der Lely blijft eveneens in het papieren boek geloven. ,,Ik zie me nog geen kunstboek op een e-reader bekijken. Of een schitterend groot kookboek, zoals de nieuwe Giorgio Locatelli.,,

Het is een kwestie van gewenning, betoogt Van der Lely. ,,Toen de televisie er kwam, werd er gezegd: oh, nu zullen de bioscopen wel verdwijnen. Maar de bioscopen zijn er alleen maar mooier op geworden. Toen ik vroeger elpees kocht, kon ik me ook niet voorstellen dat er op een dag een dingetje ter grootte van een lucifersdoosje zou bestaan, waarop je 10.000 nummers kunt downloaden.'' Dat wordt misschien nog wel de grootste uitdaging voor het e-book. Zullen uitgeverijen in hun eigen staart bijten als het met het downloaden van boeken dezelfde kant opgaat als met het - illegaal - downloaden van muziek?

Voor de Nederlandse iLiad zijn op de Selexyz-site 12.500 boeken, vooral in het Engels, beschikbaar tegen betaling. Daarnaast staan er honderd gratis Nederlandse titels op de site, waaronder studieboeken, reisboeken en kookboeken. Er zit nog geen literair werk tussen.

In Amerika zijn grote uitgevershuizen al verder: daar komen e-versies van boeken tegelijk met het 'echte' boek uit, tegen een lagere prijs. Naar verluidt zal de langverwachte opvolger van De Da Vinci Code van Dan Brown straks in de Verenigde Staten direct bij het uitkomen van de gedrukte versie ook als e-book beschikbaar zijn. ,,Als ik uitgever van Dan Brown zou zijn,,, zegt Mizzi van der Pluijm, ,,zou ik dat zeker doen.''

E-reader

Alles wat je niet per se hoeft te bewaren is uitermate geschikt voor de e-reader, zoals de Franse krant Les Echos al heeft bewezen. In de loop van dit jaar begon de krant met een elektronische versie, zij het nog met matig succes.

Les Echos biedt de iLiad aan tezamen met een jaarabonnement voor 769 euro voor het eerste jaar. Ook in Nederland hebben verschillende kranten al laten weten grote interesse te hebben.

Aan alle kanten, van Het Parool en Eindhovens Dagblad tot Het Financieele Dagblad en Spits wordt erover nagedacht. Ook NRC Handelsblad en de Volkskrant zouden al vergevorderde plannen hebben.

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

D66: minister Adema moet steun manifest tegen transwet intrekken

D66-Tweede Kamerlid Lisa van Ginneken vindt dat de nieuwe minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit zijn steun voor een manifest tegen de nieuwe transgenderwet die het kabinet heeft ingediend, moet intrekken.

Afbeelding

Noodopvang asielzoekers op terrein van Walibi

In Dronten worden de komende maanden duizend tot 1500 vluchtelingen opgevangen. Walibi Holland stelt het evenemententerrein aan de Spijkweg daarvoor beschikbaar, laat de gemeente weten.

Afbeelding

Tachtig procent ongedocumenteerden lijdt aan psychische problemen en krijgt te weinig hulp

Het overgrote deel van de ongedocumenteerden heeft te kampen met ernstige psychische klachten. Bij acht van de tien ongedocumenteerden is er sprake van een psychische stoornis, zoals depressie of een angststoornis.

Afbeelding

Sterke stijging kankerdiagnoses niet meer te stoppen vanwege vergrijzing en leefstijl

Het aantal Nederlanders dat te horen krijgt dat het kanker heeft, stijgt in de komende tien jaar met bijna eenderde, zegt het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL).

Afbeelding

Vinvis op strand bij Westkapelle

Bij het Zeeuwse Westkapelle is zondag een vinvis aangespoeld. Het gaat om een dier dat al dood was en sinds vrijdag voor de Belgische kust dreef. Het Belgische persbureau Belga meldde zaterdag dat er naar het karkas van de vinvis werd gezocht.

Afbeelding

Te weinig personeel, geen pauze en altijd overwerken. ‘Er moet iets veranderen voor jonge artsen’

Eén op de vier jonge artsen heeft last van burn-outklachten, blijkt uit onderzoek van belangenorganisatie De Jonge Specialist (DJS). Bestuurslid en arts in opleiding Bianca Verbeek legt uit wat er misgaat.