Luister naar

EO Jongerendag wil ook verder met minder publiek

Nieuws
De 43e EO Jongerendag trok vorige week zaterdag twintigduizend bezoekers. De 25e editie in 1999 in de Amsterdam ArenA trok er meer dan vijftigduizend. Sindsdien trekt de dag steeds jongere tieners, en vooral steeds minder. Hoe komt dat? En wil de EO daar iets aan doen?
Rien van den Berg
vrijdag 16 juni 2017 om 20:45
In 1999 trok de EO Jongerendag nog meer dan 50.000 bezoekers, hier in de Amsterdam ArenA.
In 1999 trok de EO Jongerendag nog meer dan 50.000 bezoekers, hier in de Amsterdam ArenA. eo beam en anp / Cor Mulder

Arnhem

Paul de Vos bezocht toen hij veertien was vanuit de Betuwe voor het eerst de EO Jongerendag, destijds in stadion De Galgenwaard in Utrecht. Hij ging met een groep vrienden van de kerk, met de trein, en genoot van het muziekprogramma en van de preken van Henk Binnendijk. ‘Een belevenis. Wauw!’ Nu is hij 33. En eindredacteur van BEAM, de jeugdafdeling van de Evangelische Omroep.

Zijn ‘belevenis’ van vroeger had een aantal elementen, vertelt De Vos. ‘Allereerst: het besef dat je niet alleen bent in je geloof. Er is een groep waar je bij kunt horen, waar je bij wilt horen.’ En in de tweede plaats: ‘De boodschap. God kijkt naar jou om. Rond die twee elementen draaide de EO Jongerendag destijds, en rond die twee elementen draait het evenement nog steeds.’

twaalf, dertien jaar

Toch trekt de dag steeds minder bezoekers. Vorig jaar 23.000, dit jaar 20.000. Terwijl er in de gloriejaren rond de millenniumwisseling meer dan twee keer zoveel jongeren op af kwamen. Wat is er gebeurd? De Utrechtse hoogleraar jeugdcultuur Tom ter Bogt was niet op de Jongerendag, maar hij schetst het bredere kader: ‘Het is een langlopende, algemene tendens dat het publiek voor popmuziek steeds jonger wordt. En steeds ouder trouwens. Je herinnert je het concert van Ariana Grande in Manchester, waar die aanslag werd gepleegd. De bezoekers daar waren vaak twaalf, dertien jaar. Aan de andere kant gaan steeds meer oude mensen naar optredens, om hun favoriete jeugdbands nog eens te zien.’

Vroeger werden popmuziek en jeugdcultuur over één kam geschoren, zegt Ter Bogt, maar dat is onterecht gebleken. ‘Er werd gezegd: ach, hij houdt van popmuziek, dat gaat wel over. Maar dat is niet zo. Popmuziek is echt een volwassen muziekgenre gebleken, voor alle leeftijden.’

Beam-eindredacteur De Vos nuanceert: muziek is niet het belangrijkste op de EO Jongerendag. ‘Natuurlijk vinden de bezoekers het gaaf dat ze Rend Collective hebben gezien. Maar de redenen dat we de Jongerendag organiseren, liggen dieper.’

Dat er dit jaar 3000 bezoekers minder waren dan vorig jaar, wijt De Vos onder meer aan het feit dat er de afgelopen maanden veel concurrentie was van andere christelijke concerten. ‘Switchfoot was in de Melkweg, Casting Crowns in Ahoy.’

meer ons best doen

De terugloop op de langere termijn, vanaf 2000 eigenlijk al, kan volgens De Vos niet uit één oorzaak verklaard worden. ‘We moeten meer ons best doen om publiek te werven’, zegt hij. ‘Want de gewoonte is verdwenen. Je gaat niet meer automatisch, omdat je bij een kerk hoort, naar de EO Jongerendag.’

De EO is ook heel afhankelijk van wat er in de kerken gebeurt, voor het vol krijgen van de dag. ‘Vaak hangt het af van heel enthousiaste enkelingen, die soms eigenhandig een bus regelen en die vol jongeren weten te krijgen.’ Als zo’n enthousiasteling stopt, of een jaartje niet gaat, ontstaat er een gat waar de EO niet in kan springen. Dat blijkt ook uit eigen onderzoek van de EO, zegt De Vos. ‘Vijftig procent van de bezoekers gaat niet op eigen initiatief naar de Jongerendag, maar wordt meegenomen in het enthousiasme van anderen.’

Daarnaast spelen factoren een rol als de steeds drukkere agenda van steeds jongere kinderen en de versnippering van hun leven. Veel jongeren van vijftien hebben bovendien al een baan op zaterdag. Die geef je niet op voor een Jongerendag. De Vos en de zijnen denken ook na over de toegangsprijs: tien euro voor EO-leden, vijftien voor niet-leden. ‘Dat is op zich niet veel geld, maar als je een gezin hebt met een aantal tieners, dan wordt het (inclusief de bus en wat geld voor op de dag zelf) toch prijzig. En het zijn vaak de ouders die betalen.’

kleinschaliger

De bezoekers aan de Jongerendag worden jonger. Drie procent van de bezoekers is jonger dan twaalf, de helft van de bezoekers is tussen de twaalf en de zestien jaar oud. De Vos: ‘Wij zeggen dan: tieners zitten veel sneller op het aspiratieniveau van een veertien-, vijftienjarige. Jonge tieners willen steeds sneller hetzelfde doen als oudere tieners.’

Het steeds jonger wordende publiek brengt ook een eigen dynamiek mee: oudere tieners haken af als ze merken dat er ook ‘kinderen’ komen. ‘Dat komt doordat jongere kinderen met een andere vraag rondlopen dan oudere: waar hoor ik bij? Oudere tieners stellen veel meer de vraag: wie ben ik?’

Voor die oudere doelgroep heeft de jongerenafdeling BEAM van de EO een digitaal platform, dat ook evenementen organiseert. ‘Die zijn kleinschaliger. Kleinere concerten bijvoorbeeld, maar we zitten ook op het strand bij Katwijk. En onlangs nog zijn we met tachtig man naar Israël geweest. Die kleinschaligheid past beter bij de vraag die de oudere tieners zichzelf stellen.’

bindmiddel

Jeugdcultuurprofessor Tom ter Bogt vindt dat de EO het idee van popconcerten voor de oudere jeugd niet per se hoeft op te geven. ‘Muziek is prima. In de wetenschap geldt ruwweg dat spraak geschikt is om te communiceren en dat muziek werkt als een emotioneel bindmiddel. Dus als je bij elkaar bent, is muziek mooi als verbindend element. Jongeren blijven vragen stellen. Niet alleen “waar hoor ik bij?”, maar ook “doe ik het wel goed?”, “ben ik wel goed?” Muziek en de teksten van muziek helpen daarbij.’

Ter Bogt, rooms-katholiek opgevoed, kijkt naar zijn eigen zoon. ‘Die luistert naar de rapper NF (eigenlijk: Nathan Feuerstein), die een nogal nare jeugd heeft gehad – met een moeder die zelfmoord pleegde – en die daar in zijn muziek uiting aan geeft. Ik zat mee te kijken en te luisteren, en zei: dat is wel heel somber … Hij erkende dat. Maar NF stelt kennelijk dingen aan de orde waaraan hij zich spiegelen wil. “Waarom leef je, wat is belangrijk?” Muziek heeft die functie. Alleen luistert het voor oudere tieners heel nauw wie de artiesten zijn, als je een concert voor hen organiseert. Wanneer je weer meer oudere adolescenten wilt trekken, moet je muzikaal iets doen voor die groep.’

De Vos kent NF niet, maar maakt snel een aantekening. Hoe ziet hij de toekomst van de EO Jongerendag? ‘We denken voortdurend na over hoe we de dag moeten invullen en organiseren. Maar we piekeren er niet over ermee te stoppen. Uit onze onderzoeken blijkt ook dat een flink deel van de aanwezigen al voor de vierde keer is geweest. De Jongerendag heeft echt een functie.’

Wel kan het zijn dat, als de bezoekersaantallen verder teruglopen, een andere locatie beter is. Zoals de Amsterdam ArenA al snel een maatje te groot bleek voor het evenement, kan ook blijken dat GelreDome in Arnhem op termijn te groot wordt. ‘Dan zoeken we een alternatief dat beter past.’

Maar van een sterfhuisconstructie wil De Vos niks weten. ‘We zijn nog altijd het grootste jongerenevenement van Nederland. En als ik op de Jongerendag een tiener zie lopen die geniet van de concerten, de mensen en de boodschap, dan heb ik echt een heel gelukkige glimlach op mijn gezicht.’ <

bezoekers

In 1999 bestond de EO Jongerendag 25 jaar. Dat jaar werd het evenement in de ArenA gehouden, en trok het meer dan vijftigduizend bezoekers. Na drie keer ArenA bleek die ruimte echter te optimistisch, en verhuisde het evenement naar het kleinere GelreDome in Arnhem. Een tijdlang leken de bezoekersaantallen zich te stabiliseren rond de dertigduizend, maar sinds 2011 daalt het aantal bezoekers langzaam maar zeker naar de twintigduizend van vorige week.

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Reeën en herten zijn de grootste houtrovers: 'Zaailingen van bestaande bomen krijgen nauwelijks kans'

Houtroof uit de natuur is van alle tijden en geen trend vanwege de hoge energieprijzen. Maar de Nederlandse bossen worden wel ‘gesloopt’. Daders zijn reeën en herten.

Afbeelding

Het debuut van prinses Amalia op de Caribische eilanden markeert ook de 'verandering in denken'

Een grote koninklijke delegatie, voor het eerst met prinses Amalia, reist de komende twee weken door het Caribische deel van Nederland. Bovenal markeert het bezoek de omslag in het denken over het slavernijverleden.

Afbeelding

Staatssecretaris Eric van der Burg: 'Een nieuwe asielcrisis? Daar zitten we al in'

Staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel) sprak donderdag met zijn Europese collega’s over de asielcrisis. ‘Het is lang geleden dat de regeringsleiders zich hierover hebben gebogen.’

Afbeelding

Inchecken met je bankpas: hoe werkt het en is dit het einde van de OV-chipkaart? Vier vragen

Vanaf dinsdag kunnen treinreizigers bij de NS ook inchecken met hun bankpas, creditcard of mobiele telefoon. Vanaf eind maart moet dit in het hele Nederlandse openbaar vervoer mogelijk zijn. Wat verandert er en kunnen reizigers hun OV-chipkaart nu weggooien?

Afbeelding

Woede om opgepakte klimaatactivisten. 'Ik heb m'n baas ingelicht dat ik kan worden gearresteerd'

In aanloop naar de demonstratie van zaterdag op de A12 zijn donderdag zes klimaatactivisten aangehouden. Zij worden verdacht van opruiing. Maar volgens de actiegroep willen de autoriteiten de blokkade 'de kop indrukken'.

Afbeelding

Axel en Mariëlle zijn klimaatactivist én christen: 'Ik denk niet dat mijn kinderen mijn leeftijd halen'

Ze blokkeren zaterdag de snelweg A12 in het centrum van Den Haag en hielden onlangs een gebedsviering op Schiphol. Wat drijft christelijke klimaatactivisten? Het verhaal van Axel en Mariëlle.