Het spel Hart op de tong helpt om over een scheiding te praten

Gea Stoel speelt het spel Hart op de Tong met studenten. Het spel kan helpen beter om te gaan met verlies en schuldgevoelens bij een scheiding. Leven
Gea Stoel speelt het spel Hart op de Tong met studenten. Het spel kan helpen beter om te gaan met verlies en schuldgevoelens bij een scheiding. | beeld Frank Uijlenbroek
Bekijk dit artikel in de Digitale Editie

Praten over een scheiding is niet altijd makkelijk. Het spel Hart op de Tong biedt uitkomst. Kinderen van gescheiden ouders leren vaak onbewust niet alles tegen hun ouders te zeggen. Als je eigen pijn veroorzaakt wordt door je vader of moeder, houd je dat liever voor je. Toch is het goed niet alles op te kroppen. Het therapeutische spel Hart op de Tong kan helpen om over een scheiding te praten.

Studenten Michelle, Laura en Amy*, alle drie twintigers, testen het spel. Michelle was twaalf toen haar ouders gingen scheiden, Laura veertien en Amy vier. Coach en bedenkster van het spel, Gea Stoel, is spelleider. Op tafel ligt het speelbord met een straat, de Hartenstraat, waaraan zes huizen staan met de nummers een tot zes. Het huis wordt bewoond door kinderen die er wonen met hun gescheiden vader of moeder. Bij elk huisnummer liggen twintig kaarten met opdrachten en vragen. De spelers gooien om de beurt met een dobbelsteen. Het aantal ogen bepaalt bij welk huis een kaart gepakt moet worden en elk huis heeft zijn eigen thema. Bij huisnummer een, twee en drie gaat het over voor, tijdens en na de scheiding. De huizen aan de andere kant van de straat hebben vragen over omstanders, gevoelens en heden. Voor de opdrachten zijn soms pen en papier en soms fotokaartjes nodig, zoals bij de eerste vraag. Waar ben je trots op? Michelle kiest een foto van een boek. ‘Mijn ouders zijn gescheiden toen ik in groep 8 de cito had. Ondanks alles is het altijd goed gegaan met leren.’

Laura gooit twee en belandt bij de vragen die gaan over de tijd van de scheiding. Heb je ooit geprobeerd het goed te maken tussen je ouders? Ze hoeft niet lang over het antwoord na te denken. Ze deed geen lijmpoging en was blij dat het huwelijk over was. De scheiding zat er al heel lang aan te komen. Ook Michelle en Amy hebben niet geprobeerd hun ouders weer bij elkaar te brengen. Even later volgt de vraag: Waarom gingen je ouders uit elkaar?

Amy: ‘Mijn vader was niet zo’n leuke man. Er is sprake geweest van huiselijk geweld. Ik zie ons, mijn broer en ik, nog boven aan de trap zitten. Er zijn heftige dingen gebeurd.’ Meer wil ze er niet over kwijt. De ouders van Michelle hadden daarentegen nooit ruzie. ‘Door niet meer bij elkaar te wonen, zouden ze allebei gelukkiger zijn. Ze maakten de beslissing die voor hen het beste was.’ Laura zag haar ouders uit elkaar groeien en steeds meer hun eigen plan trekken. ‘Tot de bom barstte en tja, wat doe je dan nog in één huis?’

Door een scheiding verandert er van alles. Ook daar zijn vragen over. Was er bijvoorbeeld na de scheiding voldoende geld? Laura merkte geen verschil, maar bij Amy moest thuis elk dubbeltje omgedraaid worden. ‘Mijn moeder is gaan werken toen mijn zusje naar school ging. We gingen niet naar een pretpark, maar naar de kinderboerderij of picknicken. En mijn moeder spaarde het hele jaar zodat we in de zomer een of twee weken weg konden met de vouwwagen. Ik heb het niet als vervelend ervaren. Nog steeds kan ik genieten van kleine dingen en er gelukkig mee zijn.’

Michelle ging bij haar vader wonen. ‘Mijn moeder moest van de bijstand leven en woonde in een kraakpand. Ik vond dat als kind heel avontuurlijk. Ze kocht altijd kleine lieve kerstcadeautjes voor ons. Als ik daaraan terugdenk, word ik weer blij. Mijn vader nam ons mee op vakantie naar Curaçao.’ Als gevolg van een scheiding kunnen relaties veranderen of verwateren. Zie je de familie van je moeders kant nog vaak?, is de volgende vraag. Laura laat weten dat vrienden voor haar waardevoller zijn dan familieleden. Die ziet ze dan ook niet zo vaak, ‘maar dat komt niet door de scheiding’. Amy: ‘Ik ben juist echt een familiemens. Ik zie mijn oma, nichten en tantes vaak. Dat was voor de scheiding al zo en we zijn daarna nog hechter geworden.’ Bij Michelle is het contact met de familie van haar moeder minder geworden. ‘Maar dat komt doordat zij niet in de buurt wonen.’ De vrouwen hebben als kind of tiener niet gemerkt dat mensen anders tegen hen zijn gaan doen. Laura: ‘Er waren wel mensen die zeiden dat ik altijd bij hen terecht kon als er wat was. Ik vond dat ze normaal moesten doen. Ik voelde me al kwetsbaar en dan zou ik me nog kwetsbaarder op moeten stellen. Dat ging ik echt niet doen.’

verjaardag vieren

Hoe vieren ze nu hun verjaardagen? Michelle: ‘Ik vier het met mijn vrienden, mijn vader en zijn familie. Zij wonen in de buurt. Als ik bij mijn moeder en stiefvader langs ga, eten we met z’n drieën nog een gebakje om het te vieren. Amy viert haar verjaardag uitgebreid met veel lekkers met haar familie. Haar vader nodigt ze niet uit. ‘Ik stuur mijn vader een kaart met Kerst en een berichtje als hij jarig is. Daar laat ik het bij. Ik heb deze keuze voor mezelf gemaakt omdat het me rust geeft.’ Laura viert haar verjaardag net zo lief niet, maar haar ouders vinden het wel belangrijk. ‘In het begin plande ik het. Geen contact onderling betekende geen ruzie. Ik zorgde daarom dat ze elkaar niet tegenkwamen, maar dat doe ik niet meer. Inmiddels is het ongemakkelijke ervan af als ze elkaar zien.’

baby’s

De laatste vraag die de vrouwen beantwoorden, is een beeldvraag: Waar word je blij van? Laura pakt een kaartje met een oor. ‘Ik ben blij als ik naar iemand kan luisteren zodat die zijn verhaal kwijt kan en zich opgelucht voelt.’ Ze is nu dus zelf het luisterende oor waar je als puber niet op zat te wachten. ‘Ik heb inmiddels geleerd hulp te accepteren, maar ik ben beter in zorgen’, lacht ze. Amy heeft een babyfoto gepakt. ‘Ik word heel blij van baby’s. Ze maken zich niet druk en laten zien hoe simpel het leven kan zijn. Soms haal ik mijn kleine neefje op en neem ik hem lekker mee.’ Michelle zocht een kattenfoto uit. Ze zou zichzelf zeker geen typisch kattenvrouwtje willen noemen, maar haar kat maakt haar wel heel blij. ‘Mijn vader heeft hem als kitten gekocht toen ik bij hem kwam wonen.’ In ruim een half uur is er van alles ter sprake gekomen. ‘En we willen het nog weleens met elkaar spelen’, zeggen de vrouwen. ‘Het is een leuk spel’, oordeelt Michelle. Laura: ‘Het is bijzonder elkaars verhaal te horen.’ Amy: ‘Een een-op-eengesprek wordt al snel heel serieus, maar bij dit spel is niet alle aandacht op jou gericht. En omdat je het speelt met mensen die hetzelfde hebben meegemaakt, hoef je niet alles uit te leggen.’

praatspel met doel

Hart op de Tong is ontwikkeld door coach Gea Stoel (53) uit Ommen. De naam verwijst naar het spreekwoord ‘het hart op de tong hebben’, vertellen wat je bezighoudt.

Stoel heeft jarenlang ervaring in het onderwijs. In 2003 overleed haar man aan een hersentumor en bleef ze met vier jonge kinderen achter. ‘Ik heb ze alleen opgevoed. Ik heb een opleiding rouw- en verliesbegeleider gedaan. Als eindopdracht heb ik dit spel gemaakt omdat ik merkte dat er voor kinderen van gescheiden ouders weinig materiaal is, terwijl heel veel kinderen een scheiding meemaken.’

Het spel heeft wat weg van Kaarten op tafel, maar heeft vooral een therapeutisch doel. Het is bedoeld voor kinderen (vanaf negen jaar), jongeren en volwassenen die met een echtscheiding te maken hebben. Het spel kan helpen beter om te gaan met verlies, emoties, schuldgevoelens en de scheiding.

Het is voor 95 euro te koop via harmonycoaching.nl

PDF Print Stuur door

Elke dag onze nieuwsbrief?