Megafoon en bijbel op preekstoel

Christian van der Weele: ‘Ik wil hulp bieden aan kerken die hun zaken niet op orde hebben.’ Geloof
Christian van der Weele: ‘Ik wil hulp bieden aan kerken die hun zaken niet op orde hebben.’ | beeld Dick Vos
Bekijk dit artikel in de Digitale Editie

Er breekt brand uit in de kerk, de dominee wordt onwel, wat doe je dan? Hulpverlener Christian van der Weele wil het antwoord bieden op zijn website. 

Nunspeet

De herfstbladeren liggen wijd verspreid in het pittoreske Nunspeet en de kerstverlichting hangt al in de lange winkelstraat. Nog even, en dan klinken ook de harde knallen van vuurwerk. ‘Tijdens een oudejaarsdienst in een andere kerk, werd zwaar vuurwerk afgestoken bij de kerkdeur’, vertelt Christian van der Weele (34) in de kerkzaal van de Gereformeerde Gemeente Nunspeet. Zijn stem klinkt hol in de lege zaal waar hij zondags EHBO-coördinator is. ‘Enkele mensen raakten in paniek, wisten niet wat er gebeurde, wilden de kerk uit. Een aantal kreeg last van hartkloppingen.’ Voor een situatie als deze is een goed plan nodig, stelt hij. Daarom zette hij begin dit jaar de website www.kerkhulpverlening.nl op met allerlei informatie over hulpverlening in de kerk: van ontruimingsplannen tot tips over de invulling van de EHBO-doos.

Van der Weele zit sinds zijn negentiende in de hulpverlening en is sinds zeven jaar verpleegkundige. De kennis die hij opdeed, deelt hij via zijn website. ‘Ik wil hulp bieden aan kerken die hun zaken niet op orde hebben.’ Kerkhulpverlening is een breed begrip. Welke dingen moet een kerk altijd op orde hebben? Van der Weele denkt even na en somt dan op: ‘Een ontruimingsplan, duidelijke communicatie naar de gemeente, een EHBO-plan, investeren in EHBO-spullen en altijd rekening houden met het onverwachte.’

ontruimingsplan

Van der Weele loopt naar de preekstoel en kijkt om zich heen. ‘Op zondag zitten hier bijna 1800 mensen. Als er iets gebeurt, zoals een brand, dan reageren mensen vaak instinctief. Ze vluchten. En daarom is een ontruimingsplan belangrijk.’ Vrouwen en kinderen eerst is geen vreemd begrip in Nunspeet. ‘We hebben elf crèche-ontruimers’, vertelt hij. ‘Zij zitten achter in de kerk, vlak bij de crèche, zodat ze meteen in actie kunnen komen wanneer nodig. Kinderen hebben altijd een armbandje om waarop hun naam staat en deze naam wordt op een lijst geschreven. Bij een ontruiming worden baby’s in een jas gewikkeld en naar buiten gebracht.’ Het klinkt als een perfect plan, maar wat nou als het om zijn eigen kinderen gaat? Van der Weele is zelf vader van drie jonge kinderen. Even aarzelt hij. ‘Als vader vind ik dat lastig, want ik kan niet naar hen toe. Gelukkig weet ik dat in zo’n geval mijn vrouw zich buiten over de kinderen ontfermt.’ Hij kijkt naar de crèche. ‘Dat is hoe ik er nu over denk, maar je weet nooit hoe je in zo’n situatie echt reageert. Ik moet op dat moment een knop omzetten en het overzicht in de kerk houden.’

Naast de crèche-ontruimers heeft de kerk een EHBO-team van dertig man. Van der Weele wijst naar de kerkbanken. ‘Als iemand onwel wordt, dan wil je het liefst iemand zo snel mogelijk de kerk uit hebben. Vroeger draaide het bij ons vooral om snelheid.’

Zo werd eens een oudere dame per rolstoel afgevoerd uit de kerk. Ze was onwel geworden. ‘Het was achteraf voor haar heel beschamend. Haar hoed was afgezakt en haar kunstgebit lag in haar schoot.’ Zulk soort dingen voorkomt hij nu door ook naar de kwaliteit van de hulpverlening te kijken. ‘Het moet snel gaan, én zorgvuldig.’ Doordat Van der Weele in het dagelijks leven verpleegkundige is, heeft hij net dat stukje extra expertise wat soms nodig kan zijn. ‘De ­EHBO’ers halen dan iemand uit de kerkbank en ik geef waar nodig aanwijzingen.’

oefenen

Rampen kunnen gebeuren. Daar moet je een gemeente op voorbereiden. ‘Vanwege wettelijke verplichtingen oefenen we daarom eenmaal per jaar een ontruiming.’ Niet iedereen neemt dat altijd even serieus en dat vindt hij soms best frustrerend. ‘Sommige mensen doen lacherig of staan erop om hun jas te pakken. Ik begrijp het deels wel, maar het is geen spelletje. Je moet weten wat er van je wordt verwacht. Om die reden evalueren wij altijd de ontruiming en in de kerkbode melden wij verbeterpunten.’

Praktische zaken moeten volgens Van der Weele goed geregeld zijn. ‘Een kerkenraad moet ook geld investeren in een EHBO-commissie.’ Onder aan een van de trappen in de kerk staan een brancard en een afdekscherm. ‘Je wilt toch mensen privacy bieden.’ Vervolgens loopt hij naar een kast en trekt die open. Een rolstoel komt tevoorschijn en aan de binnenkant van de deur hangen een verbanddoos en een AED. ‘Een complete traumatas, zoals bij een ambulance, is heus niet nodig. Maar sommige items moeten er echt zijn.’

Ook de preekstoel is goed voorzien van onder meer een zaklamp en megafoon. ‘Je moet rekening houden met onverwachte scenario’s, zoals dat de stroom uitvalt.’ Hij wijst naar het geluidssysteem. ‘Natuurlijk wil je er niet aan denken, maar wat nou als de dominee onwel wordt op de preekstoel. Die speaker moet dan meteen worden afgekoppeld.’

hyperventilatie

Dit jaar waren er ongeveer vijftien incidenten in de kerk. ‘Vooral veel gevallen van hyperventilatie’, vertelt hij. Tot nog toe heeft hij de kerkzaal nog nooit echt moeten ontruimen. Hij kijkt om zich heen naar de nu lege kerkbanken. ‘Het schiet weleens door mijn hoofd. Wat zal er gebeuren, als echt de nood aan de man is? Ik hoorde eens over een ontruiming van een stadion. Toen werden in de paniek echt mensen doodgedrukt. Als er eentje gaat lopen, volgt de rest. Juist daarom is het belangrijk om alles goed op orde te hebben, het overzicht te houden en de rust te bewaren.’ <

PDF Print Stuur door

Elke dag onze nieuwsbrief?