Bijbelgebruik onder ND-lezers: ‘Minder met het hoofd, meer met het hart’

Geloof
beeld Michel de Boer
Bekijk dit artikel in de Digitale Editie

God beter leren kennen en jezelf – dat is de meest genoemde reden voor lezers van het Nederlands Dagblad om de Bijbel te lezen. Daarnaast wordt de Bijbel nog evenveel gelezen als vroeger.

Dat blijkt uit een enquête van het Nederlands Dagblad over het Bijbelgebruik onder zijn lezers. Alle abonnees kregen de vragenlijst gemaild. De respons was hoog: in totaal 4776 mensen reageerden. Aanleiding voor de enquête is het Bijbeljaar 2016, uitgeroepen door Refo500. Deze organisatie bereidt de viering van het vijfhonderdjarig jubileum, volgend jaar, van de Reformatie voor.

In zijn beroemde Institutie zei Calvijn, geestelijk vader van de gereformeerden in Nederland, dat het in het christelijk geloof draait om twee dingen: kennis van God leidt tot zelfkennis. De lezers van het Nederlands Dagblad tonen zich trouwe leerlingen van de Geneefse reformator. Op de open vraag waarom zij de Bijbel lezen, kwamen de volgende antwoorden, in diverse varianten, het meeste voor: God en/of zijn Woord beter leren kennen (780 keer), vaak gevolgd door: en mezelf. Een enquêtedeelnemer, zijn visie samenvattend: ‘Om God beter te leren kennen, om mezelf beter te leren kennen, om een handleiding te hebben voor het dagelijks leven, om de rijkdom van Christus’ werk beter te leren zien, om actuele onderwerpen in Bijbels perspectief te leren zien.’

Een ander vindt dat de Bijbel vooral hém ‘leest’. ‘Hij laat mij zien wie ik ben maar bovenal wie God in Christus Jezus is. Een liefde zo zuiver, teder en intiem dat zij pijn doet als ze ervaren wordt.’

Andere vaker genoteerde redenen om de Bijbel lezen: de relatie met God onderhouden (308), troost (245), bemoediging (154), uit liefde voor Jezus (137), verdieping van het geloofsleven (114) en geestelijk voedsel (107). Een lezer over laatstgenoemde reden. ‘De Bijbel geeft voedsel voor de ziel. Ik kan niet zonder. Bijbellezen een vast onderdeel van mijn leven.’ Iemand anders: ‘Waarom eet ik drie keer daags? Voor mijn fysieke toestand. Driemaal daags is de Bijbel van levensbelang voor je geestelijk welzijn.’ Een andere deelnemer: ‘Tjonge, tjonge, tjonge, je eet toch ook elke dag een paar keer. Het is gewoon voedsel voor je geest. Heb je de hele dag door nodig.’ Een lezer haalt alle genoemde aspecten uit de Bijbel: ‘Om te leren, God beter te leren kennen, bemoediging, troost, blijdschap over onze redding, dat we kind van God zijn, vermaning – wat al niet!’

meer tijd

De meeste lezers (47,3 procent) geven aan dat zij net zo veel in de Bijbel lezen als vroeger. Gezien het antwoord op de enquêtevraag hoe vaak zij de Bijbel openslaan, moet dat vooral dagelijks zijn.

Een aanzienlijk deel – 40,8 procent – pakt de Bijbel veel vaker dan vroeger. Het Nederlands Dagblad heeft verhoudingsgewijs veel oudere lezers. Zij vertellen meer tijd voor de Bijbel te hebben bij het ouder worden: ze zijn met pensioen of de kinderen zijn het huis uitgegaan. Met het stijgen van de leeftijd neemt ook de behoefte toe. Bepaalde gebeurtenissen, vaak triest, zijn ook reden vaker troost in de Bijbel te zoeken. ‘Bij het ouder worden denk je meer na over het sterven. Je ziet ook steeds meer om je heen. Ik heb gewoon troost nodig en vind die in het luisteren naar de Here Jezus en zijn Vader’, noteert een lezer.

Er zijn ook invullers die minder aan Bijbellezen toekomen, 11,9 procent. Vaak genoemd als reden: een druk leven en/of een druk gezin. Bij sommigen raakt het ritueel op de achtergrond, juist door het wegvallen van de structuur van het gezinsleven. Vroeger zaten ze met de kinderen aan tafel, en lazen de Bijbel. Iemand: ‘Ik heb geen drang meer om de Bijbel te lezen. Het is geen moeten meer, en dan verslapt het ook.’ Een andere deelnemer: ‘Ik ga niet meer naar een kerk, ben wel gelovig en heb de boodschap van de Bijbel begrepen, dat hoef ik niet elke dag weer te lezen.’

70 procent van de geënquêteerden is de Bijbel ten opzichte van vroeger anders gaan waarderen, positiever. Vroeger moesten ze uit de Bijbel lezen – uit gewoonte – tegenwoordig doen ze dat uit zichzelf, is de teneur van veel reacties. Een lezer: ‘Ik lees nu uit persoonlijke behoefte, in plaats van de verplichte momenten van Bijbellezen.’ Een ander, kernachtig: ‘Minder intellectueel, meer persoonlijk. Minder hoofd, meer op hartsniveau.’

En: ‘Vroeger hoorde het Bijbellezen erbij. Nu ben ik mij bewust van mijn relatie tot Jezus.’ Anders gezegd: ‘Vroeger geloofde ik het wel. Nu gelóóf ik het.’

Een aantal mensen vertelt de Bijbel minder letterlijk te lezen dan vroeger, en dat als een bevrijding te ervaren. ‘Letterlijk lezen leidt tot gekunstelde constructies om de Bijbel ‘kloppend’ te houden met bijvoorbeeld de wetenschap. Dat leidt eerder tot geloofsverdieping. Wat belangrijk is, is de verlossing van de zonde door Jezus.’

Vaker genoemd is ook dat mensen de Bijbel beter begrijpen dankzij de nieuwe vertalingen die op de markt kwamen: de Nieuwe Bijbelvertaling en de Bijbel in Gewone Taal.

Meer dan de helft van de ND-lezers zei ja op de stelling: door de Bijbel spreekt God rechtstreeks tot mij.

Een derde ziet de Bijbel vooral als inspiratiebron voor het geestelijk leven.

PDF Print Stuur door

Dagelijkse nieuwsbrief