Bekeerd door een kerkgebouw

Een prachtige kathedraal kan jongeren tot geloof in Christus brengen, blijkt uit Brits onderzoek. Geloof
Een prachtige kathedraal kan jongeren tot geloof in Christus brengen, blijkt uit Brits onderzoek. | beeld istock en nd
Bekijk dit artikel in de Digitale Editie

Britse onderzoekers geloofden hun eigen onderzoek niet. Een op de vijf jongeren tussen 11 en 18 jaar noemt zich ‘actief volgeling van Jezus’. Dat is bijna twee keer zo veel als het aantal jongeren dat als christen in de statistieken stond.

Londen

Het Verenigd Koninkrijk telt ongeveer 65 miljoen inwoners, ongeveer tien procent van hen is tussen de 11 en de 18 jaar. Dertien procent van hen, vertellen ze in de uitgebreide enquête, ging zich in Jezus verdiepen doordat ze op een schoolreisje een keer een kathedraal bezochten, en geraakt werden door de heiligheid van het gebouw. Of doordat ze op internet de Bijbel zijn gaan lezen, of een christelijke school bezochten, of een spirituele ervaring hadden. En dus niet omdat ze in een christelijk gezin geboren werden.

Het onderzoek, uitgevoerd door het gerenommeerde internationale marktonderzoeksbureau ComRes werd al in december 2016 gehouden. ComRes interviewde tweeduizend Britse jongeren, genoeg om uitspraken te kunnen doen over de Britse jeugd in het algemeen. Het onderzoek is nu pas gepubliceerd, omdat de analisten van ComRes de uitkomsten onwaarschijnlijk vonden, en hun onderzoeksresultaten nog een keer opnieuw tegen het licht hebben gehouden. Ook de opdrachtgevers, de katholieke jeugdorganisatie Hope Together en de Anglicaanse Church of England, zeiden ‘geshockeerd’ te zijn door de uitkomsten.

Maar het klopte toch echt: er bleken veel meer christelijke jongeren te zijn dan ze dachten. Volgens ComRes kunnen kerken beter schoolklassen uitnodigen in het kerkgebouw, en jongeren kennis laten maken met het ritueel van het gebed: dat is effectiever dan JeugdAlpha en het opzetten van gespreksgroepen.

Van de christelijke jongeren, opgroeiend in een kerkelijke omgeving dus, noemt de helft (51 procent) zich ‘actief christen’. Dat blijkt vooral uit het feit dat ze bidden, geven ze aan in de enquête: twee derde van de christelijke jongeren in het Verenigd Koninkrijk bidt minstens een keer in de maand.

Christenen zijn in Engeland nog altijd een herkenbare minderheid, zo blijkt uit het onderzoek. Meer dan de helft van de niet-christenen (55 procent) heeft onder zijn vrienden en bekenden iemand die actief christen is. Ongeveer de helft van de niet-christelijke Britten heeft met hen een of meer geloofsgesprekken gevoerd.

poster

Bram Rebergen, directeur van Youth for Christ Nederland, herkent de cijfers: YfC Engeland deed afgelopen najaar een kleinschaliger onderzoek in dezelfde leeftijdscategorie, waarin 32 procent aangaf in God te geloven. ‘Wij hebben minder gedetailleerd doorgevraagd’, zegt Rebergen, ‘maar deze uitkomsten komen me helemaal niet onwaarschijnlijk voor.’

Herman van Wijngaarden van de Hervormd-Gereformeerde Jeugdbond (HGJB) is verrast door de uitkomsten van het onderzoek. Maar de achtergrond ervan herkent hij ook in Nederland. ‘Wij zijn zo verbaal gericht ... Ik las een verhaal over een jongen die de kerk de rug had toegekeerd, en die na een rauw leven terugkeerde. Niet vanwege de preken uit zijn jeugd – daar had hij geen enkele inhoudelijke herinnering aan – maar omdat er in de jeugdruimte een poster hing van de Goede Herder.’

Dat Britse jongeren in een kerkgebouw gevoel krijgen voor een religieuze werkelijkheid, zet Nederlandse protestantse kerken voor de spiegel, zegt Van Wijngaarden. ‘Zou een jongere die in Nederland een protestants kerkgebouw binnenstapt, ook iets ervaren van heiligheid, of van Christus?’

‘Wij hadden recent een gesprek met deskundigen. Een van hen merkte op dat veel jongeren niet meer naar de protestantse kerk gaan, maar wel shoppen bij de oudkatholieken. Daar staat niet de woordverkondiging centraal, maar speelt de symboliek een veel belangrijker rol.’

Daar is onder predikanten en kerkgangers nog een wereld te winnen, beseft Van Wijngaarden. ‘Ik hoor ze vaak zeggen: symboliek, jaja, maar ze moeten toch ook kennis opdoen ... Zo dachten we vroeger: je bent wat je denkt. Maar dat is niet zo. Je bent wat je liefhebt, je bent waar je naar verlangt.’

Dat verlangen kan worden opgeroepen door goed ontworpen en ingerichte gebouwen. De HGJB adviseert kerken sinds kort daar structureel meer aandacht aan te besteden. Ook de catechisatielokalen en de soosruimtes. ‘Als daar alleen maar posters van mooie auto’s hangen, mist er iets.’ Natuurlijk moet je niet goedkoop en krampachtig religieuze plaatjes gaan ophangen. ‘Niet die poster met een waterval en een Bijbeltekst alsjeblieft. Maar ik las dat een kerk in Amerika bij de ingang van de soos een bakje met water had hangen. Jongeren kunnen daar hun vingers in onderdompelen, als herinnering aan hun doop. Dat soort dingen zoeken we: hang iets op dat zonder woorden naar Jezus wijst.’

Ook YfC-directeur Rebergen ziet de spanning met protestantse en evangelische kerkbouw. ‘Moderne kerken worden meer als theaters gebouwd, gericht op de beleving. Maar het blijft erg taakgericht, en de voorganger blijft een soort showmaster. Als hij het niet brengt, mislukt alles. Het gebouw zelf brengt je niet dichter bij God.’

oude methodes

Volgens Jimmy Dale, hoofd van de jeugdafdeling van de Church of England, blijkt juist dat de oude methodes aantoonbaar het beste werken: kerkbezoek, Bijbellezen, christelijk onderwijs. In de Britse krant The Telegraph zegt hij: ‘Dit is een echte wake-upcall voor de kerk. Heel veel jonge mensen bezoeken onze kerken met groepen, en kennelijk is dat echt een belangrijke reden waarom ze christen worden.’

De Church of England bepleit naar aanleiding van het onderzoek de openstelling van dorpskerken, en heroverweegt het vragen van entreegeld voor het bezoek van de kathedralen. Er zijn 16.000 kerken in het Verenigd Koninkrijk. Slechts negen van de 42 kathedralen in Engeland vragen entree, maar de andere spelen sterk met die gedachte, omdat de financiële druk groot is.

John Inge, de bisschop van Worcester, heeft de kerkgebouwen onder zijn hoede. In The Telegraph zegt hij: ‘Dit laat de kracht van het kerkgebouw zien. Het kerkgebouw geeft een gevoel van stabiliteit, en ook het besef dat het christelijk geloof mensen heeft geïnspireerd om deze uitzonderlijke gebouwen neer te zetten. De kathedralen zijn natuurlijk de parels in de kroon, maar als ik aan al die jonge mensen uit het onderzoek denk, is het net zo waarschijnlijk dat een van de dorpskerken hen geïnspireerd heeft.’ <

Aanvulling 24-6-2017:

Rechtgezet:

Het artikel ‘Bekeerd door een kerkgebouw’ (ND 22 juni) berust op een onzorgvuldige weergave van cijfers en conclusies. Er staat dat 13 procent van de ongeveer 6,5 miljoen Britse tieners zich in Jezus ging verdiepen ‘doordat ze op een schoolreisje een keer een kathedraal bezochten en geraakt werden door de heiligheid van het gebouw’. Uit het bewuste onderzoek blijkt dat 13 procent van de jongeren die zich christen noemen, aangeeft dat ‘het bezoek aan een kerkgebouw’ een van de redenen is waarom ze christen zijn geworden. Andere redenen worden door christenen vaker genoemd, zoals Bijbellezen (15 procent – en niet de genoemde 20 procent), de zondagsschool (15 procent) en het opgroeien in een christelijk gezin (45 procent). Het hebben van een spirituele ervaring wordt niet door 14 maar door 10 procent van de christenen genoemd. <

 

Bijlagen

Fotoserie, 2 foto's
PDF Print Stuur door

Wil je elke dag onze nieuwsbrief met gratis artikel?