'Assen zoekt' kent geen missionair schuldgevoel

Elkaar ontmoeten en samen eten is belangrijk bij Assen Zoekt. Woensdagavond was in De Open Hof een feestmaaltijd van de Alphacursus. Deelnemers vertelden over hun ervaringen en namen gasten mee. Geloof
Elkaar ontmoeten en samen eten is belangrijk bij Assen Zoekt. Woensdagavond was in De Open Hof een feestmaaltijd van de Alphacursus. Deelnemers vertelden over hun ervaringen en namen gasten mee. | beeld Duncan Wijting en nd
Bekijk dit artikel in de Digitale Editie
‘En, hoeveel mensen zijn hier al tot geloof gekomen?’, kreeg kerkpionier Rudolf Setz te horen, nadat hij tien jaar geleden was begonnen met het missionaire project Assen Zoekt. Ongemakkelijk vond hij dat. ‘Zo’n verborgen bekeringsagenda vind ik echt heel erg.’

Assen

Zonder plan ging Harri van de Ruitenbeek met een bal naar een trapveldje in Assen. ‘Ik houd van voetballen en dacht: ik zie wel wat er gebeurt.’ Inmiddels is elke dinsdagavond voetbalavond. Er is een appgroep en geregeld eten de voetballers samen. Ze weten dat Harri van ­Assen Zoekt is, een missionaire christelijke gemeenschap. Maar als het spel even stilligt, voelt hij zich niet verplicht te vertellen hoe fijn het is om te geloven. ‘De relatie is voor mij het belangrijkste. Het hoeft dan echt niet direct over geloof en kerk te gaan.’

Veel kerkgangers hebben last van een missionair schuldgevoel (‘eigenlijk zou ik de buren over God moeten vertellen’), maar blijven steken in de ‘hoe dan?’-vraag. In Assen daarvan geen spoor. ‘Als mensen vragen hebben, hoor je het vanzelf’, zegt Rudolf Setz, stichter van Assen Zoekt en Nederland Zoekt. ‘Het is niet pas geslaagd als iemand tot geloof komt. Je moet het loslaten en veel verwachten van het werk van de Heilige Geest.’

Tien jaar geleden begon hij te pionieren in Assen. Het viel hem op dat de kerken leeglopen, terwijl mensen wel op zoek zijn naar zingeving. ‘Nederland is zo postchristelijk dat mensen niet meer op het idee komen om tijdens hun zoektocht een kerk binnen te stappen.’

Als mensen op zoek zijn, maar niet naar de kerk toe komen, moet je zorgen dat je met de kerk bij de mensen komt, vindt Setz. Buurtgenoten ontmoeten. ‘Dat is de basis geweest voor Assen Zoekt. We sluiten aan bij de zoektocht van mensen, in plaats van dat we zeggen “we hebben het al gevonden, kom maar bij ons”.’

In de meeste kerken ligt het accent op de zondagse kerkdiensten en doen kerkleden daarnaast nog iets in kleine groepen thuis. Setz draaide het om: Assen Zoekt bestaat uit twaalf ‘missiegroepen’ die actief zijn onder voetballiefhebbers, wijkgenoten of vluchtelingen. De mensen binnen een missiegroep kijken naar elkaar om als familie, eten geregeld met elkaar en richten tegelijk de blik naar buiten; als iemand zijn verjaardag viert, zijn ook de buren welkom. En dan kan het zomaar gebeuren dat die buren interesse krijgen voor een Alphacursus. Setz hoopt dat mensen die deze cursus hebben gedaan geen kloof ervaren als ze naar de samenkomsten komen – een probleem waar reguliere kerken weleens mee zitten. ‘We houden hier zeker geen simpele verhaaltjes, maar letten erop dat een dienst voor iedereen toegankelijk is. En het belangrijkste: als je in de kerk ‘wij’ zegt, voelen mensen haarscherp aan of je het over ‘wij kerkmensen’ hebt, of dat het een wij is waar iedereen bij hoort.’

Nederland Zoekt

Assen Zoekt was een proeftuin voor Nederland Zoekt, de organisatie waarvan Setz directeur is. De afgelopen jaren werden via Nederland Zoekt meer dan honderd teams getraind en landelijke inspiratie-events gehouden. Vanuit Assen wordt geen Nederland-Zoektconcept bewaakt; elke plaats heeft weer iets anders nodig, legt Setz uit. ‘Nederland Zoekt geeft een gereedschapskist van hoe je de drie dimensies boven, binnen, buiten kunt vormgeven.’

Setz is een echte pionier. In 2002 begon hij Present, een stichting die groepen die iets voor de samenleving willen doen, aan projecten koppelt. In Assen begon hij samen met zijn vrouw met eigenlijk niets. Het was een proces van hard werken, van vallen en opstaan. Vanaf het begin had Setz als doel dat Assen Zoekt er is voor ‘de bloei van de stad’. ‘Als de stad gaat bloeien, verandert de atmosfeer in de stad, zijn mensen gelukkiger.’

Nu zijn er ruim tweehonderd mensen betrokken bij Assen Zoekt. En als hij dan toch antwoord moet geven op die ongemakkelijke vraag: ja, er waren jaren waarin tien mensen tot geloof kwamen en zich lieten dopen. ‘Misschien wel juist doordat we met onze acties niet van alles willen bereiken. Het gebeurt. Dat maakt me verwonderd over wat God doet.’

In de Open Hof, het gebouw waar Assen Zoekt bijeenkomsten belegt en ook Nederland Zoekt zijn hoofdkantoor heeft, haalt Rudolf Setz er een laptop bij met foto’s van de voorbije tien jaar: plaatjes van etende mensen, een verkleedpartij, mensen bij een recreatieplas.

Dan verschijnt een foto van Sietse, een vijftiger met een jolige feestbril op. Hij noemde zich de grootste heiden van Assen, en belandde via-via bij Assen Zoekt. ‘Ik geloof niet, maar jullie veroordelen mij niet, ik mag hier gewoon zijn’, zei hij. ‘Dat had hij in zijn leven heel vaak niet ervaren’, vertelt Setz. ‘En op een gegeven moment merkte hij dat hij er ook voor God mocht zijn.’ Drie jaar geleden werd hij ziek. In december 2015 werd hij gedoopt, begin 2016 overleed hij. ‘De grootste heiden van Assen kwam tot geloof en is thuisgekomen bij God. Hij wilde graag dat er op zijn begrafenis Knocking On Heaven’s Door van Guns N’ Roses gespeeld werd. Dat hebben we gedaan.’ <

Jan: na veertig jaar weer in de kerk

‘Mensen zeggen weleens dat er geen hond meer in de kerk zit, maar hier wel’, grapt Rudolf Setz. Die hond is de Dwergschnauzer van Jan Roos (76). Elke zondag zit het dier trouw naast zijn baas in de kerk. Jan werd groot in een Nederlands-hervormd gezin, maar knapte af op alles wat moest en niet mocht. ‘Veertig jaar ben ik niet in de kerk geweest. Terwijl ik al die tijd wel de behoefte had om te gaan.’ Op een zondag nam hij de stap en schoof een kerkbank in. ‘Ik vond het helemaal niks, er was niets veranderd’, zegt hij. Twee jaar geleden kwam hij in contact met een buurvrouw die betrokken is bij Assen Zoekt. ‘Ze heeft me nooit gepusht, maar ik ben op een gegeven moment toch een keer gaan kijken. Toen kreeg ik het gevoel: Hier kan ik zijn met mijn denken. Hier ben je niet gehouden aan dogma’s.’

Ubel: zijn leven op orde, relaties hersteld

‘Ik heb geen gemakkelijke jeugd gehad’, begint Ubel Kopinga (51), die zeven jaar bij Assen Zoekt betrokken is. Hij vertelt over zijn leven met gebroken relaties, verslaving en criminaliteit. ‘Op een slechte dag heb ik zelfs bij het spoor gestaan.’ Via een bekende kwam hij terecht bij de Alphacursus.‘Ik dacht eerst: wat is dit voor sektarisch clubje?’ Die gedachte maakte plaats voor vertrouwen. ‘Ik kon mijn ei daar kwijt, voelde me gezien.’ Hij kreeg ook praktische hulp. ‘Mijn huis en tuin waren een klerezooi, de mensen hebben me geholpen alles op te ruimen.’ In 2014 deed Ubel belijdenis. Vergeven werd een thema dat hem huiswerk bezorgde. Jarenlang zag hij zijn moeder niet. Niet alles is vergeven en vergeten, maar er is weer contact. ‘Vorige week is ze voor het eerst weer bij me thuis geweest.’

Bijlagen

Fotoserie, 3 foto's
PDF Print Stuur door

Elke dag onze nieuwsbrief?