Luister naar

Bessenkweek onder zonnepanelen: fruit beschermd tegen het weer en het levert energie op

Reportage
Fruitgaarden overdekt met zonnepanelen, het lijkt het ei van Columbus. De kappen beschermen het fruit tegen weersinvloeden, leveren tegelijkertijd energie en er gaat geen kostbare landbouwgrond meer verloren.
Gert Janssen / rd
maandag 26 april 2021 om 03:00
Zachtfruitteler Rini Kusters uit Wadenoijen heeft een wereldprimeur: 4500 zonnepanelen boven zijn fruitgaard.
Zachtfruitteler Rini Kusters uit Wadenoijen heeft een wereldprimeur: 4500 zonnepanelen boven zijn fruitgaard. beeld vidiphoto

Wadenoijen

Zachtfruitteler Rini Kusters in Wadenoijen heeft sinds kort 1,5 hectare rode bessen onder het glas dat energie levert. Kusters heeft plannen voor nog eens 2,2 hectare. Bovendien wil hij ook zijn 2 hectare pruimen op dezelfde manier gaan telen. Nederland heeft hiermee op deze schaal een wereldprimeur. De Wageningse universiteit houdt een oogje in het zeil en onderzoekt de komende jaren voor- en nadelen.

De inventieve Betuwse teler is ervan overtuigd dat het nieuwe systeem – ondanks het te verwachten productieverlies – de nieuwe teelttoekomst is. Moeiteloos somt hij de voordelen op. ‘De lichtdoorlatende zonnepanelen beschermen de bessenstruiken. Ze staan op 2,30 meter hoogte en ik kan er dus met mijn tractor onderdoor. Er is sprake van minder schimmels doordat vocht via een druppelsysteem beter gereguleerd kan worden en wind er makkelijk onderdoor waait. Daardoor hoef ik nog maar 30 procent van de gebruikelijke hoeveelheid bestrijdingsmiddelen te gebruiken. In het voorjaar is het onder glas warmer en in de zomer juist koeler, waardoor bijen voor meer en betere bestuiving zorgen.’

Andere pluspunten zijn minder hittestress in de zomer, dus betere regulering van de plukmomenten. Het nadeel van een wat latere oogst, blijkt bovendien in het voordeel van de teler te werken. Immers, een gespreide aanvoer zorgt meestal voor betere prijsvorming.

Minder zonlicht is ook een geringere productie en een lager suikergehalte, weet iedere fruitteler. Dat beseft ook de fruitpionier. ‘Bessen, bramen en frambozen zijn echter zogenoemd schaduwfruit. Die gewassen groeiden vroeger onder bomen. Ze hebben dus minder zonlicht nodig dan appels en peren. Bovendien verwacht ik door de iets tragere groei een betere kwaliteit fruit, die ook nog eens langer houdbaar is in de koelcellen. De prijs compenseert daarmee het productieverlies. Maar voor mij telt vooral ook dat je nu minder beducht hoeft te zijn voor slechte weersomstandigheden. De struiken hebben minder snel last van nachtvorst. Ik heb geen gedoe met kapotte plastic tunnels bij storm en nauwelijks overproductie tijdens hete zomers.’

Ook de duurzaamheidscomponent speelt een rol. ‘Kostbare landbouwgrond blijft gespaard door het plaatsen van zonnepanelen boven boomgaarden. Je houdt zo tuinbouwgrond over. Ook zonder subsidie voor dit pilotproject zou ik het zo gedaan hebben. Ik geloof in dit systeem. Daarom wil ik volgend jaar ook pruimenbomen onder zonnepanelen plaatsen als proef.’

minder weerstand

Ingenieur Herman Helsen van Wageningen Plant Research in Randwijk, onderdeel van de Wageningen Universiteit & Research, begeleidt het project. ‘De oppervlakte rode bessen in deze pilot is voor zover bekend uniek in de wereld. In Babberich zijn we vorig jaar gestart met een soortgelijk systeem bij de frambozenteelt. Dit jaar leveren de systemen voor het eerst elektriciteit. De lichtdoorlatende panelen bestaan voor 40 procent uit zonnecellen en produceren dus minder energie dan reguliere zonnepanelen. Desondanks is het voor energieleveranciers interessant genoeg om hierin te investeren. Het zorgt ook voor minder maatschappelijke weerstand doordat er geen extra landbouwgrond wordt gebruikt. Dit jaar meten we het productieverlies bij het gewas en we onderzoeken hoeveel licht nodig is voor een maximaal rendement.’

Of een fruittelend energiebedrijf inderdaad de grondbesparende duurzaamheidsoplossing is, moet nader onderzoek uitwijzen. In de Randwijkse proeftuin start binnenkort een praktijkstudie naar de teelt van peren onder zonnepanelen. <

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Wie vastloopt in zijn baan, komt maar moeilijk vrij. ‘Mensen schamen zich’

Een op de vijf werknemers voelt zich opgesloten in zijn of haar baan en lukt het niet daar snel verandering in brengen. ‘Het is een taboe om over te praten’, vertelt onderzoeker Merel Feenstra-Verschure.

Afbeelding

CBS: Warmtepompen blijken vooral populair in woning

Het aantal nieuw geïnstalleerde warmtepompen is afgelopen jaar met bijna vijftig procent gestegen; er kwamen 386.000 nieuwe pompen bij, vooral bij woningen.

Afbeelding

Geen gas, wel een warmtepomp: ‘De energierekening is nu zestig euro per maand’

‘Installateurs lachten ons uit toen we offertes vroegen’, vertelt Musetta Blaauw. Ze woont met haar gezin in Groningen, in een woning uit 1907. Ze wilde ‘niet langer onderdeel van het Groningse gasprobleem’ zijn.

Afbeelding

Woningmarkt in beweging

Om te weten hoe het gaat op de woningmarkt hoeven deelnemers aan de Open Huizen Dag niet te wachten op de kwartaalcijfers van de makelaars. Er voltrekt zich een flinke omslag, merken zij, met dank aan de gestegen rente en energiekosten.

Afbeelding

De piloten van deze vliegschool vliegen voor een hoger doel: ze doen zendingswerk in de ‘bush’

De piloten die in de vliegschool van Marco Koffeman zijn opgeleid, vliegen voor een hoger doel, zegt de directeur. Met hun kleine Cessna-toestellen verrichten ze zendingswerk op moeilijk begaanbare vliegveldjes in de ‘bush’.

Afbeelding

Niet onze beste granen, maar beschadigd beschuit voor de kippen

Hoe kun je komen tot een prijs waarmee boeren kunnen werken in evenwicht met zichzelf en de natuur om hen heen? In oktober ontmoet u in deze rubriek vier ingewijden die daar een visie op hebben. Deze week: een boer die failliet ging en zo anders naar zijn werk ging kijken.