Luister naar

Onderzoeksraad voor Veiligheid: boeren doen te weinig tegen stalbrand

Nieuws
Ondanks de dood van bijna 1,3 miljoen kippen, varkens en koeien bij stalbranden in de laatste acht jaar, besteden Nederlandse veehouders te weinig aandacht aan brandveiligheid. Dit terwijl het aantal dieren per bedrijf groeit en er gemiddeld meer dieren omkomen bij een brand. Dit concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid op basis van eigen onderzoek.
redactie vk
donderdag 25 maart 2021 om 03:00 aangepast 06:46
Bij deze stalbrand in het Brabantse Heusden kwamen in 2018 4000 varkens om.
Bij deze stalbrand in het Brabantse Heusden kwamen in 2018 4000 varkens om. beeld anp / Rob Engelaar

Den Haag

Actieplannen van de branche, de Dierenbescherming en verzekeraars om het aantal branden en het dierenleed te verminderen, hebben volgens de raad onvoldoende opgeleverd. Dat geldt ook voor het opnemen van enkele brandveiligheidseisen in het Bouwbesluit, een wettelijke maatregel die zeven jaar geleden werd genomen. De bouwregelgeving beperkt zich tot nieuwe stallen en stallen die vernieuwd worden. Voor het brandveiliger maken van de bestaande stallen is er nauwelijks wet- en regelgeving, aldus de Onderzoeksraad.

De kans dat stallen en dieren in vlammen opgaan, hangt samen met de manier waarop de dieren in de intensieve veehouderij worden gehuisvest, stelt de raad. Grote aantallen dieren worden gehouden in gesloten stallen; als er brand uitbreekt kunnen ze niet vluchten. Zulke grotere veehouderijen hebben ook steeds meer technische installaties die extra brandveiligheidsrisico’s opleveren. Tegelijkertijd missen grote boeren vaak de veiligheidskennis die hoort bij de schaal en risico’s van hun bedrijf.

De Onderzoeksraad wil dat het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit komt met een ‘nieuwe, meer resultaatgerichte aanpak’. Daarin passen onder meer maatregelen om brandveiligheid van stallen wettelijk te verplichten.

‘kiloknallerreligie’

Het dierenleed en het tekortschieten van de veehouders zijn met dit rapport niet meer te ontkennen, vindt actiegroep Wakker Dier. De misstanden zijn volgens woordvoerder Kenny Oostrik het gevolg van ‘een jarenlange kiloknallerreligie; de prijs is heilig, dierenwelzijn mag geen cent kosten. De overheid en de veehouders moeten de dieren eindelijk de bescherming geven die ze verdienen.’

Het ministerie was al bezig met de uitvoering van het ‘Actieplan brandveilige veestallen 2018-2022’. Minister Carola Schouten schreef in oktober vorig jaar aan de Tweede Kamer dat alle ‘partners’ van het Actieplan (onder meer boerenorganisatie LTO Nederland, de brandweer, de Dierenbescherming en het Verbond van Verzekeraars) ‘hard werken’ aan het treffen van nieuwe maatregelen. Zo hebben bijvoorbeeld veehouderijen ‘die aangesloten zijn bij een kwaliteitssysteem’ in 2019 een elektrakeuring gehad. Daarmee is volgens de bewindsvrouw ‘een belangrijke stap voorwaarts gezet ter preventie van stalbranden’.

Maar het is niet genoeg, erkent Schouten in reactie op het jongste rapport. ‘Er is een betere aanpak ter voorkoming van stalbranden nodig. Dat onderken ik. Er wordt een grotere verantwoordelijkheid van het ministerie van LNV gevraagd en die moeten we nu gaan nemen.’

Ook LTO Nederland erkent dat ondanks de eigen inspanningen ‘we helaas nog niet de gewenste verbeteringen zien om het jaarlijks aantal dierlijke slachtoffers te verminderen’. Jeannette van de Ven, portefeuillehouder Gezonde Dieren bij LTO Nederland, zegt de verantwoordelijkheid te voelen en wil graag ‘meer stappen zetten, naast wat er nu al wordt gedaan in de sector’.

Van de Ven wijst nog wel op conflicterende belangen. ‘De toepassing van techniek in een stal, zoals mestrobots en ledverlichting, komt voort uit maatschappelijke wensen op het gebied van het dierenwelzijn en het milieu. Tegelijkertijd vergroten die technieken het risico op brand.’ <

geen dalende trend

Bij de stalbranden komen per jaar gemiddeld zo’n 143.000 dieren om het leven, met een uitschieter naar ongeveer 275.000 in 2019. Per brand komen steeds meer dieren om het leven, aldus de analyse. Ondanks een afname van het aantal bedrijven ziet de raad geen dalende trend in het aantal stalbranden.

Vooral kippen zijn de dupe. Van alle dierlijke slachtoffers per jaar is gemiddeld 93 procent kip en 6,5 procent varken. Verder gaat het vooral om runderen, inclusief melkvee. Daarvan komen er gemiddeld bijna 300 per jaar door brand om het leven. Omdat vaak de gehele stal in de vuurzee wordt vernietigd, is bij de meeste branden de oorzaak onbekend. Is het begin van de brand wel bekend, dan gaat het vaak om werkzaamheden zoals lassen, uiers branden en onzorgvuldig gebruik van kachels of een defect in elektrische apparatuur. Om een brand te blussen, hebben boeren vaak niet meer dan handblussers of een waterstraal met beperkte capaciteit. Als de brandweer aankomt, kan deze de brand vervolgens alleen nog maar ‘van buitenaf beheersen'. Het vee is dan niet meer te redden.

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

De arthousefilm is heus niet stoffig, vinden ze bij Cineville. ‘Onze pashouders zijn avontuurlijk’

‘Meer iets voor mijn ouders’ is een vaak gehoorde reactie van jongeren als het gaat om arthousefilms. Cineville, een collectief van 58 Nederlandse filmhuizen, heeft als missie om dit genre een hipper imago te bezorgen.

Afbeelding

Kadaster: woning met energielabel A gewild

Nederlandse woningen met een slecht energielabel lijken steeds minder in trek bij huizenzoekers. Tegelijkertijd werden er sinds 2015 meer woningen verkocht met energielabel A.

Afbeelding

Online supermarkt Foodello stort zich op Nederlandse restpartijen: ‘Rijst kun je heus nog eten als het een maand over datum is’

Overgebleven blikjes pittige knakworst van Unox of broodbeleg van De Ruijter: online supermarkt Foodello maakt de restpartijen van producenten graag op. Het Finse bedrijf hoopt zo voedselverspilling tegen te gaan.

Afbeelding

Recreatief winkelen verdwijnt, in een rap tempo verandert ons koopgedrag

De Nederlandse winkelcentra staan er steeds leger bij. Geen Black Friday, Sinterklaas- of Kerstdrukte kan dat verhullen. Hoe komt dit en hoe kan de leegte van de panden worden opgevuld?

Afbeelding

Dit bedrijf gaat uit principe dicht op Black Friday. ‘Marketingstunt? Ik weet wel goedkopere’

Op Black Friday worden consumenten gelokt met hoge kortingen en de beste deals. Maar niet iedere winkel doet hier aan mee. ‘Denk eens na of je het écht nodig hebt.’

Afbeelding

Ook grootste pensioenfonds ABP verhoogt pensioenen, met 11,96 procent

Het pensioenfonds voor ambtenaren, het ABP, verhoogt de pensioenen van ouderen en de pensioenopbouw van werkenden met 11,96 procent. De verhoging is mogelijk door de gestegen rente en de versoepeling van de regels voor pensioenfondsen.