Luister naar

Van het gas af? Politieke plannen leiden vooral naar méér aardgas

Achtergrond
Welke kant moet D66 op kijken om haast te maken met klimaatbeleid? Wat mogelijke coalitiepartners willen, loopt wild uiteen en erg haalbaar lijkt het ook vaak niet.
Bard van de Weijer / vk, anp
vrijdag 19 maart 2021 om 03:00 aangepast 08:44
Afbeelding
beeld afp / Ina Fassbender

Den Haag

‘Het aanpakken van de klimaatramp kan niet wachten.’ D66-leider Sigrid Kaag was in haar overwinningstoespraak duidelijk waar de prioriteiten van haar partij liggen: om te voorkomen dat we onze toekomst op het spel zetten, moet de uitstoot van kooldioxide sneller omlaag.

Kaag en haar partij staan niet alleen; een grote meerderheid van de Tweede Kamer staat achter de Europese voorstellen om de uitstoot van CO2 verder terug te dringen: van 40 naar 55 procent reductie in 2030. Maar waar de wil er Kamerbreed is, zijn de wegen er naartoe kronkelig en vol zijpaden, constateren economen van Rabobank in een inventarisering.

Zo lijkt er in de nieuwe Kamer geen meerderheid voor één vergroeningsstrategie. Dit is een bedreiging voor de snelheid waarmee de klimaatramp kan worden afgewend. ‘Wat we willen, kunnen we niet. En wat we kunnen, willen we niet’, vat Rabo-econoom Hyung-Ja de Zeeuw het samen. De Kamer wil onder meer inzetten op technologieën die nog niet bewezen zijn (geothermie, aquathermie), te kleinschalig zijn en te duur.

Technologie die in theorie beschikbaar is (met name wind op land en kernenergie), stuit juist weer op breed maatschappelijk verzet, vult haar collega Daniël Poolen aan. Dat is niets nieuws. Maar de oplossingen die diverse mogelijke coalitiepartners aandragen, zijn soms met elkaar in tegenspraak of spannen zelfs het paard achter de wagen.

Neem biomassa. Nederland telt honderden grote en kleine biomassacentrales, die goed zijn voor de helft van de geproduceerde groene energie. Maar biomassa ligt onder vuur, vanwege luchtvervuiling en de CO2-uitstoot, die in de praktijk veel hoger lijkt dan gedacht.

geen biomassa, meer aardgas

De meeste partijen willen daarom af van het verbranden van zogenoemde houtige biomassa. Als dat gebeurt, zal de benodigde warmte elders vandaan moeten komen. Geothermie kan de rol van biomassa voorlopig niet overnemen. Als Nederland van biomassa af wil, moeten we terugvallen op aardgas, waarschuwen de Rabo-economen. Gevolg: méér COin plaats van minder.

Nog zo’n splijtzwam: kernenergie. Een klimaatvriendelijke vorm van energieopwekking, omdat bij kernsplijting veel warmte en geen kooldioxide vrij komt. Een ruime meerderheid van de nieuwe Kamer is vóór. Maar ook hier bestaat veel maatschappelijke weerstand.


Steun voor groene plannen - vk

Kernenergie is bovendien financieel niet haalbaar zonder subsidies. Alleen de VVD wil er honderd miljoen voor uittrekken. ‘Peanuts vergeleken bij wat een centrale kost’, zegt Poolen. ‘Het ontbreken van financiële ondersteuning reduceert de kans aanzienlijk dat er een nieuwe centrale komt.’ Met andere woorden: gezien het verzet en de hoge kosten, zullen marktpartijen niet staan te trappelen een centrale te bouwen.

waterstof wil iedereen

Dan is er nog waterstof. Daarover is vrijwel het complete parlement laaiend enthousiast. ‘Ik zou bijna spreken van waterstof als panacee’, zegt De Zeeuw. Vooral groene waterstof is populair onder politici. Totaal onrealistisch, stelt het kandidaat-CDA-Kamerlid Henri Bontenbal. Om aan de toekomstige totale vraag te voldoen, zijn zo’n 160 windparken op zee nodig ter grootte van Borssele 1 & 2. Een meerderheid van de Kamer is nu voorstander van zogenoemde blauwe waterstof. Die wordt gemaakt van aardgas, waarbij de vrijkomende CO2 wordt opgevangen en onder de zee opgeborgen. De technologie hiervoor bestaat, maar de benodigde infrastructuur moet nog worden aangelegd. Dat kan voor 2030, zeggen de economen, als er haast wordt gemaakt.

Al met al blijkt dat Nederland, wil het klimaatdoelen halen, moet kiezen voor energievormen die linksom of rechts leunen op aardgas. Minder biomassa betekent al snel: meer aardgas. Blauwe waterstof: idem. Terwijl het plan juist was om van het gas af te gaan.

Het doel van duurzame energieopwekking lijkt zo juist verder weg te raken. Met kernenergie, blauwe waterstof en afvang van CO2 bij energiecentrales worden de klimaatdoelen wellicht gehaald, maar duurzaam zijn deze technologieën allerminst.

Dit is een dilemma waarvoor de nieuwe coalitie een antwoord moet zien te vinden. Liefst snel, zoals Kaag zegt. Haast is inderdaad geboden. De Zeeuw van Rabobank: ‘Dansen op de tafel is één, nu is het tijd weer op de grond te landen.’ <

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

De arthousefilm is heus niet stoffig, vinden ze bij Cineville. ‘Onze pashouders zijn avontuurlijk’

‘Meer iets voor mijn ouders’ is een vaak gehoorde reactie van jongeren als het gaat om arthousefilms. Cineville, een collectief van 58 Nederlandse filmhuizen, heeft als missie om dit genre een hipper imago te bezorgen.

Afbeelding

Kadaster: woning met energielabel A gewild

Nederlandse woningen met een slecht energielabel lijken steeds minder in trek bij huizenzoekers. Tegelijkertijd werden er sinds 2015 meer woningen verkocht met energielabel A.

Afbeelding

Online supermarkt Foodello stort zich op Nederlandse restpartijen: ‘Rijst kun je heus nog eten als het een maand over datum is’

Overgebleven blikjes pittige knakworst van Unox of broodbeleg van De Ruijter: online supermarkt Foodello maakt de restpartijen van producenten graag op. Het Finse bedrijf hoopt zo voedselverspilling tegen te gaan.

Afbeelding

Recreatief winkelen verdwijnt, in een rap tempo verandert ons koopgedrag

De Nederlandse winkelcentra staan er steeds leger bij. Geen Black Friday, Sinterklaas- of Kerstdrukte kan dat verhullen. Hoe komt dit en hoe kan de leegte van de panden worden opgevuld?

Afbeelding

Dit bedrijf gaat uit principe dicht op Black Friday. ‘Marketingstunt? Ik weet wel goedkopere’

Op Black Friday worden consumenten gelokt met hoge kortingen en de beste deals. Maar niet iedere winkel doet hier aan mee. ‘Denk eens na of je het écht nodig hebt.’

Afbeelding

Ook grootste pensioenfonds ABP verhoogt pensioenen, met 11,96 procent

Het pensioenfonds voor ambtenaren, het ABP, verhoogt de pensioenen van ouderen en de pensioenopbouw van werkenden met 11,96 procent. De verhoging is mogelijk door de gestegen rente en de versoepeling van de regels voor pensioenfondsen.