Luister naar

Nederlandse vissers vrezen de brexit. ‘Het is een ramp, we krijgen dumpprijzen momenteel’

Achtergrond
Valt er straks nog te vissen in Britse wateren? Die vraag houdt de Nederlandse visserij in haar greep. ‘Als zesjarig jochie ging ik al met m’n vader mee. Dus als er echt een verbod komt om in Britse wateren te vissen, doet dat je toch wel wat.’
Jonathan Witteman / vk
woensdag 9 december 2020 om 03:00 aangepast 08:00
Bij de visafslag in Den Helder wordt vis gesorteerd.
Bij de visafslag in Den Helder wordt vis gesorteerd. beeld Raymond Rutting

Den Helder

Met een zwaar gemoed spelt de Tholense schipper Job Schot (57) dezer dagen de Britse kranten, op zoek naar het laatste brexitnieuws. Want de toekomst van Schot en zijn viskotter, de Z-201 Job Senior, staat of valt met de vraag of de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk op de valreep nog een akkoord weten te sluiten over de toegang van Europese vissers tot de Britse wateren, voordat de Britten de EU op nieuwjaarsdag definitief de rug toekeren.

‘Hoe stressvol zal het zijn om straks nog in Engelse wateren te vissen?’

Nu vist Schot nog naar tong, griet, tarbot, sint-jakobsschelpen, zeekat en andere vissoorten in de Britse territoriale wateren, een gebied tot 12 zeemijl (22 kilometer) uit de Britse kust. ‘Die 12 mijl, dat is sowieso gedane zaak’, zegt Schot. ‘Maar stel dat er geen deal komt, wat gezien de onvriendelijke toon in Britse kranten geen denkbeeldig scenario is, dan kunnen de Engelsen niet alleen hun territoriale wateren sluiten, maar ook hun hele exclusieve economische zone. Dan hebben we een dik probleem.’

Schotse Nieuwe

Nederlandse vissers halen zo’n 60 procent van hun vangst uit de Britse exclusieve economische zone, die zich uitstrekt tot 200 zeemijl (370 kilometer) buiten de kust. Zo is ‘Schotse Nieuwe’ eigenlijk een juistere term dan ‘Hollandse Nieuwe’, want van elke tien haringen die Nederlanders langs de huig laten glijden, komen er acht uit Britse (en vooral Schotse) wateren.

Economisch gezien lijkt visserij misschien ‘een kaboutersector’, zoals Pim Visser, directeur van de visafslag in Den Helder, het samenvat. Visserij levert 0,03 procent van de Nederlandse banen en 0,04 procent van het bbp. ‘Maar lokaal-economisch is de sector van reuzebelang.’

Texel dreigt bijvoorbeeld een optater te krijgen van de brexit. Ongeveer de helft van wat de Texelse vloot vangt aan tong, schol, rode poon en andere bodemvissen komt uit Britse wateren, meer dan vissersplaatsen als Katwijk (20 procent), Arnemuiden en Goedereede (allebei 30 procent).

‘Ik ben bijna veertig jaar schipper, en al die tijd heb ik voor 80 à 90 procent in Britse wateren gevaren’, zegt Texelaar Pieter Aris van der Vis (61) van platviskotter TX 68 Vertrouwen. ‘Als zesjarig jochie ging ik al met m’n vader mee. Dus als er echt een verbod komt om in Britse wateren te vissen, doet dat je toch wel wat.’

Zeven bemanningsleden en hun gezinnen op Texel leven van de vangst van de TX 68 Vertrouwen. Hetzelfde geldt voor nog zo’n zes à zeven andere Texelse kotters, van de TX 1 Klasina-J tot de TX 94 Avontuur, becijfert Van der Vis. Met elke baan op zee zijn zo’n drie banen aan wal gemoeid, schat visafslagdirecteur Pim Visser. Zoals vrachtwagenchauffeurs, het personeel in de 845 Nederlandse viswinkels en natuurlijk de werknemers van Vissers visafslag.

‘Is onze afslag nou zo groot? Nee, maar er vinden daar wel zestig mensen een parttimebaan. Macro-economisch gezien is dat niet van groot belang, lokaal wel.’ Of neem het garnalenvissersdorp Den Oever, 25 kilometer ten oosten van Den Helder, zegt Visser. Brexit lijkt de Den Oeverse vissers niet te raken, want zij vangen hun Hollandse garnalen gewoon in Hollandse wateren. ‘Maar als de brexit niet goed wordt geregeld, krijgen we straks overmatige drukte in de Nederlandse wateren. Indirect zullen ook garnalenvissers de brexit dan enorm voelen.’


De brexit is bovendien lang niet het enige probleem. Door het EU-verbod op pulsvisserij, het met stroomstootjes in de netten jagen van tong en schol, zullen na 1 juni ook de allerlaatste pulsvissers moeten terugvallen op ouderwetse methodes. Alsof je een computer verruilt voor een ganzenveer, zegt Pieter Aris van der Vis, een van de laatsten der Mohikanen.

Tegelijkertijd verliezen vissers een steeds groter deel van hun werkgebied door de oprukkende windmolenparken op zee, terwijl de coronacrisis hun winstmarges versjteert. ‘Het is een ramp, we krijgen echt dumpprijzen momenteel’, zegt Tholenaar Job Schot.

op eieren lopen

Als Nederlandse vissers in een gunstig brexitscenario na 1 januari nog in Britse wateren mogen, dan vreest Schot dat de toch al niet malse Britse kustwacht nog strenger zal controleren. ‘Verleden week kwamen ze nog met vier man aan boord. Gelukkig duurde het maar twee uur, bij collega’s was het de week ervoor vijf uur, maar toch, het is zó zenuwslopend. Ze proberen je op van alles te pakken: is je logboek op orde, voldoen de netten aan de minimale maaswijdte, klopt je vangst wel? Ik kan wel zeggen dat er 35 kilo vis in een kist zit, maar dan nog kieperen ze vijf kisten tong leeg op de grond om ze opnieuw te wegen. Als het gewicht meer dan 8 procent afwijkt van wat je hebt opgegeven, ben je het haasje.’

Nu moeten Britse controleurs zich nog aan EU-regels houden, in 2021 is dat finito. ‘Dan zullen we helemaal op eieren moeten lopen. In de 27 jaar dat ik in Engelse wateren vis heb ik nooit een boete gehad, maar ik ken wel collega’s die door de kustwacht zijn opgebracht naar een Engelse haven en hoge boetes moesten betalen om vrij te komen, daar zit je echt niet op te wachten. Dan ga je je toch afvragen: hoe stressvol zal het zijn om straks nog in Engelse wateren te vissen? En wil ik dat nog wel?’ <

Johnson in Brussel

De Britse premier Boris Johnson komt woensdagavond naar Brussel voor overleg over de muurvast zittende onderhandelingen over een handelsverdrag per 1 januari tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk. Johnson spreekt met Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Recreatief winkelen verdwijnt, in een rap tempo verandert ons koopgedrag

De Nederlandse winkelcentra staan er steeds leger bij. Geen Black Friday, Sinterklaas- of Kerstdrukte kan dat verhullen. Hoe komt dit en hoe kan de leegte van de panden worden opgevuld?

Afbeelding

Dit bedrijf gaat uit principe dicht op Black Friday. ‘Marketingstunt? Ik weet wel goedkopere’

Op Black Friday worden consumenten gelokt met hoge kortingen en de beste deals. Maar niet iedere winkel doet hier aan mee. ‘Denk eens na of je het écht nodig hebt.’

Afbeelding

Ook grootste pensioenfonds ABP verhoogt pensioenen, met 11,96 procent

Het pensioenfonds voor ambtenaren, het ABP, verhoogt de pensioenen van ouderen en de pensioenopbouw van werkenden met 11,96 procent. De verhoging is mogelijk door de gestegen rente en de versoepeling van de regels voor pensioenfondsen.

Afbeelding

‘Of wij zelf ook piekbelasters zijn? We denken van niet, maar dat weet je nooit zeker’

Opnieuw ligt er een plan op tafel om piekbelasters onder de boeren in Nederland over te halen tot bedrijfsbeëindiging. Het Nederlands Dagblad schuift geregeld aan bij Pieter en Alien van Zijtveld. Hoe kijken zij aan tegen de nieuwe uitkoopregeling?

Afbeelding

Overwaarde van Nederlandse koopwoning gemiddeld 175.000 euro

De daling van de huizenprijzen is nog niet nadelig voor de Nederlandse woningbezitter. Een koopwoning heeft gemiddeld 175.000 euro overwaarde, met pieken in Aerdenhout en Blaricum. Kerkrade heeft de laagste gemiddelde overwaarde.

Afbeelding

Een Meppels middeltje maakt vervuild afvalwater kristalhelder

Onappetijtelijke afvalwatercocktails van zink, ijzer, sulfaat, fosfaat en chloor worden schoon met een wondermiddeltje dat in Drenthe is bedacht. Het water kan daarna veilig worden hergebruikt of geloosd.