De bus naar Raqqa komt meestal leeg terug

CNN filmde de busrit naar Raqqa. Voordat de reizigers instappen wordt gecheckt of ze wel islamitisch genoeg zijn. Buitenland
CNN filmde de busrit naar Raqqa. Voordat de reizigers instappen wordt gecheckt of ze wel islamitisch genoeg zijn. | beeld nd
Bekijk dit artikel in de Digitale Editie
Het aantal opstapplaatsen voor de bus naar Raqqa is uitgebreid, maar je koopt alleen een enkele reis. Toch gaan er nog mensen naar de hoofdstad van het ISIS-kalifaat.

Beiroet

Je kunt nog steeds de bus pakken van Damascus naar Raqqa, en soms terug. In februari vorig jaar stond al een beschrijving van de buslijn in het Nederlands Dagblad. Hij bestaat nog steeds. Nu kun je niet alleen opstappen in de Syrische hoofdstad, maar ook in Beiroet, de hoofdstad van Libanon, een van de weinige Arabische landen in het Midden-Oosten waar je nog een beetje vrij kunt ademen. Alleen is de reis veranderd.

De bus doet 24 uur over de route van Beiroet naar Raqqa, rijdt dwars door gebied dat in handen is van de Syrische regeringstroepen van president Bashar Assad en maakt tussenstops in Aleppo, Damascus en Palmyra, waar je ook kunt instappen. Palmyra is de antieke stad in het oosten van Syrië. ISIS is er de baas en heeft de onvervangbare kunstschatten grotendeels vernietigd.

De eindbestemming is Raqqa, de stad in het noordoosten van Syrië. ISIS heeft Raqqa al in 2013 uitgekozen als hoofdstad van het islamitisch kalifaat. De busreis is er in twee jaar niet prettiger op geworden. De beschietingen onderweg, door het Syrische leger van president Assad en andere rebellengroepen, zijn toegenomen. Er is nu ook een kans op een aanval vanuit de lucht, sinds de westerse vliegtuigen en Russische toestellen ISIS en andere islamitische rebellen bestoken.

Bovendien koop je een enkeltje; als je naar het paradijs voor moslims gaat, zou een retourtje van een klein geloof getuigen. ISIS heeft niet graag dat mensen emigreren uit de islamitische staat. De bus komt meestal leeg weerom. Toch blijven er mensen instappen.

baard

In een reportage vanuit het busstation Charles Helou in Beiroet registreerde de Amerikaanse nieuwszender CNN negen mensen met een geldig kaartje. Ze hadden allemaal een reden om naar Raqqa te gaan, maar niemand wilde gefilmd worden of naar hun naam worden gevraagd.

Op het perron worden de laatste sigaretten gerookt; ISIS heeft die gewoonte verboden. Met geparfumeerde doekjes worden handen schoongemaakt en gele plekjes van de vingers gehaald. De oortjes en geluidsdrager gaan ook op zwart; ISIS is mordicus tegen alle muziek, behalve de eigen strijdgezangen. De chauffeur checkt alvast of vrouwen bedekt genoeg gekleed zijn en of de mannen hun baard laten staan en wijde broeken tot net boven de schoenen aanhebben, want strakke spijkerstof vergroot de kans op welzijn in Raqqa niet.

De busrit waarvan het vertrek wordt gefilmd door CNN, is een speciale. Er reist een lichaam mee van een overledene die in zijn geboortegrond, nu gebied van ISIS, wilde worden begraven. Er is haast bij, islamitische uitvaarten moeten eigenlijk binnen een etmaal zijn gedaan. Maar die tijd is al opgegaan aan papierwerk in Libanon.

Waarom stappen die mensen in, met de kans op verongelukken, doodgeschoten worden en met als eindbestemming een stad die zelfs door radicale islamieten als de hel op aarde wordt gezien?

Er zijn twee gegronde redenen, nu het enthousiasme van veel jihadistische reizigers lijkt te bekoelen. ISIS zou de bezittingen confisqueren van de mensen die in Raqqa wonen en niet binnen vijftien dagen terugkeren; ISIS zou ook familieleden gijzelen van mensen die voor een medische behandeling of vanwege familiebesognes de bus uit Raqqa pakken. Maar de busrit biedt wel de mogelijkheid om schaarse handelswaar mee te nemen, zoals thee, suiker, medicijnen, en andere houdbare spullen.

Een vrouw reist terug naar haar dochter in Raqqa. Ze vertelt dat ze in de Golfstaten is geweest. Een man die ook in de bus zit, wil zijn kinderen terugzien. Die zijn al vier jaar lang overdag niet uit huis geweest, laat staan naar school. Overal is tekort aan, overal ligt vuilnis. Hij hield van zijn stad. ‘Vroeger was het de hemel op aarde voor mij. Nu reis ik terug naar de hel.’ <

PDF Print Stuur door

Dagelijkse nieuwsbrief