Dakloos met een volledige baan in New York

Buitenland
beeld nd
Bekijk dit artikel in de Digitale Editie

Het daklozenprobleem in New York is erger dan ooit sinds de Grote Crisis van de jaren 30.

Veel daklozen, zeker die met een gezin, verbergen hun situatie. Overdag in een net pak, ‘s nachts op straat door een laag inkomen en onbetaalbaar hoge huurprijzen.

New York

Een opdracht in New York betekende voor Mark Reay het begin van zes jaar leven als een dakloze – met een dekkleed en een dikke slaapzak als enige beschutting tegen weer en wind. Voor de opdracht kreeg hij zevenhonderd dollar per week, maar in New York bleek dat onvoldoende om ook maar een kamer van te kunnen huren. Na twee nachten achter elkaar te zijn lek gestoken door luizen in een jeugdherberg, besloot Reay in augustus 2008 te gaan slapen op het dak van het appartementengebouw waar een kennis van hem woonde en waarvan hij een sleutel van de voordeur had. Als hij genoeg geld gespaard zou hebben, zou hij wel naar woonruimte zoeken. Die situatie duurde zes jaar.

’s Morgens ging Reay naar een openbare wasruimte, waar hij zich schoor en in het toilet een van zijn maatpakken aantrok. Na een klein kwartier stapte er dan een keurige man van 56 jaar met zilvergrijs haar naar buiten; fotomodel voor Vogue en Versace, acteur in de serie ‘The Good Wife’ en de film ‘Men in Black’ en fotograaf voor modebladen. ‘High-profile, maar low-profitbanen’, noemt hij het in een interview met BBC Magazine.

Reay verborg zijn dakloosheid op een bijna perfecte manier. Van zijn salaris betaalde hij een abonnement bij de gymzaal van de YMCA – ‘een godsgeschenk’ zoals hij het in een interview met de New York Post noemt. Hij bewaarde zijn pakken in zijn kledingkluis, nam er een douche, waste er zijn kleren, droogde ze in de centrifuge voor zwemkleren en had zelfs een strijkijzer in zijn kluis.

Zei iemand daar iets van dan grapte hij: ‘Vandaag is het strijken gratis, doe je shirt er maar bij’.

Zijn verhaal is de kern van de docufilm Homme Less die tot en met vandaag wordt vertoond op het Internationale Filmfestival Mannheim – Heidelberg en die komende maand op iTunes zal verschijnen.

dakloze ambtenaren

Het verhaal van de excentrieke Reay is een metafoor voor de worsteling van de verdwijnende middenklasse in Amerika, zegt filmmaker Thomas Wirthensohn. Maar de ogen van de gemeente New York werden pas enkele weken geleden geopend, toen de New York Post na het interview met Reay eens keek hoe het stond met de ambtenaren van de gemeente zelf. ‘Honderden voltijdse medewerkers van de gemeente zijn dakloos’, kopte het artikel over de uitkomst. Gemeentewerkers als Angelo Torres, met een jaarinkomen van ruim 33.000 dollar, blijken daarvan geen woonruimte te kunnen betalen in de stad waarvoor ze werken, eenvoudigweg omdat de gemiddelde huur er inmiddels zo’n 2700 dollar per maand is. Torres woont al enige tijd in zijn auto.

Anderen, als reinigingscontroleur Georgie Grier, overnachten in een van de opvangplekken voor daklozen. ‘Er zijn daar veel verslaafden. Het maakt me erg bang en ik verlies veel gewicht’, zei ze tegen de New York Post. ‘Een baan bij de gemeente was altijd een van de manieren om aan armoede te ontsnappen’, zegt vakbondsmedewerker Joseph Puleo. ‘Je wist dat je een pensioen kreeg, je had een goede baan en je hoefde je geen zorgen te maken. Maar die dagen zijn wel voorbij.’ Zo is ruim 10 procent van alle medewerkers in de parken van New York dakloos, ondanks hun baan.

gezinnen

Met ruim 58.000 daklozen heeft het probleem een omvang bereikt die sinds de grote crisis van de jaren dertig niet meer is voorgekomen, stelt de Coalitie van Daklozen. Ze wijst erop dat vooral gezinnen met kinderen worden getroffen. ‘Onder de 58.780 daklozen in augustus waren 14.107 gezinnen met 23.692 kinderen. De Wall Street Journal tekent hierbij aan dat van 30 procent van deze gezinnen een van de ouders een baan heeft. De oorzaak van hun dakloosheid ligt vaak bij de snel stijgende huurprijzen, terwijl veel banen tegenwoordig minder opleveren dan vroeger. Gezinnen worden in de ‘opgewaardeerde wijken’ dan al snel uit hun woning gezet, zeker nadat in 2011 de huursteun 2011 is stopgezet.

Langzaam begint nu tot de gemeente door te dringen dat de opvang van zo veel gezinnen duurder is dan het voorkomen van hun huisuitzetting. Bovendien is burgemeester Bill de Blasio geschrokken van de ontdekking dat zelfs honderden van zijn eigen ambtenaren op straat moeten leven. De stad is daarom begonnen met een programma om meer onderdak te bieden en samen te werken met kerken om meer overnachtingsplaatsen te creëren. Daarnaast is er een tienjarenplan ontwikkeld om de dakloosheid terug te dringen. Alleen in de komende vier jaar zal de stad daar al een miljard dollar in steken, heeft het kantoor van de burgemeester bekendgemaakt.

Mark Reay heeft intussen door de bekendheid die hij krijgt door de documentaire over zijn leven, genoeg opdrachten om wel een eigen woonruimte te betalen. Voor nu dan, want de huurprijzen in New York zijn de afgelopen maanden alweer flink gestegen – in tegenstelling tot de salarissen van de lagere en middenklasse burgers. <

Bijlagen

Fotoserie, 2 foto's
PDF Print Stuur door

Elke dag een nieuwsbrief

Elke dag het ND