Luister naar

China strooit in Europa met desinformatie over coronavirus

Achtergrond
Heeft de Europese Commissie onder Chinese druk een rapport over desinformatie verwaterd? Na een week speculatie kwam Josep Borell, EU-buitenlandchef, met uitleg. Herschreven of niet, het rapport is verontrustend.
vrijdag 1 mei 2020 om 03:00 aangepast 06:38
Josep Borell
Josep Borell beeld afp

Brussel

Een storm in een glas water, veroorzaakt door één staflid dat een e-mail lekte. Josep Borell, de buitenlandchef van de Europese Unie, merkte niet eens dat er vorige week vrijdag op zijn vrije middag ophef ontstond over een rapportage, gemaakt in opdracht van zijn eigen European External Action Service (EEAS) die over het buitenlandbeleid van de Europese Commissie gaat. Tot een vriend hem belde: de New York Times schreef dat passages over Chinese desinformatiecampagnes over het coronavirus onder Chinese druk waren afgezwakt.

Borell ontkende donderdag voor de commissie buitenland van het Europees Parlement. Verwarring over allerlei versies leidt volgens hem alleen maar af van het echte probleem: in beide stukken slaat EEAS alarm over ‘een enorme toename aan desinformatie en andere vormen van manipulatie in verband met de covid-19-pandemie’. Officiële en door de overheid gesteunde bronnen van regeringen, waaronder Rusland, Iran en China, verspreiden desinformatie, zoals complottheorieën of fake-video’s van dankbaar voor China juichende Italianen.

‘Het Europarlement maakt zich van links tot rechts nu druk over Chinese desinformatiecampagnes, in tegenstelling tot een maand geleden,’ zegt Bart Groothuis, Europarlementariër voor de VVD. In zijn baan als specialist cyberveiligheid bij het Nederlandse ministerie van defensie kent Groothuis de positieve China-verhaallijn die Peking sinds jaar en dag verkondigt, maar vorig jaar wees een communiqué van Facebook hem op golven van desinformatie op sociale media tijdens de protesten in Hongkong. Opruiende, uiterst negatieve berichten die afkomstig leken uit verschillende politieke kampen werden volgens Facebook allemaal getraceerd tot bots en trollen, bediend door enkele ‘individuen die geassocieerd worden met de Chinese regering’. Bij de Taiwanese verkiezingen idem dito.

‘Chinese diplomaten hebben kennelijk van de Russen geleerd dat je tegenstanders verzwakt en uit elkaar speelt door via de sociale media massaal met desinformatie binnen te komen op de persoonlijke apparaten van gewone burgers en topambtenaren,’ zegt Groothuis.

politieke elites

Vóór covid-19 waren Chinese beïnvloedingsoperaties het terrein van Sinologen, cyberspecialisten en complotdenkers. De EU is gespitst op Russische activiteiten, al stapelen de aanwijzingen zich op dat Beijing zich in alle Europese hoofdsteden heeft ingegraven met een geleidelijke, langdurige operatie. Daarbij verwerft Peking toegang tot politieke elites, zo subtiel dat het nauwelijks opvalt in een stad als Brussel, waar politici, ambtenaren en lobbyisten elkaar doorlopend beïnvloeden.

Hard bewijs voor grimmigheid is er nauwelijks - de EU zocht er ook niet fanatiek naar. De handel, voor de corona-crisis goed voor 1,6 miljard dollar per dag, blijft het belangrijkst. Dit jaar zou eindelijk een vrijhandelsverdrag met Peking worden gesloten.

Maakt een vrije pers West-Europese landen iets weerbaarder, in Oost- en Midden-Europa hebben Chinese investeerders aanzienlijke belangen verworven in plaatselijke media. Het gevolg is verwarring en wantrouwen bij de bevolking tegen de eigen overheid: volgens het EEAS-rapport zijn Italianen en Serviërs positiever over Peking dan Brussel.

Het is de hoogste tijd dat de EU van zich afbijt, vindt Groothuis. ‘Dit is het moment voor een nieuwe Europese strategie tegen ongewenste beïnvloeding vanuit China.’ Bijvoorbeeld door desinformatie te traceren tot de bron en dan sancties in te zetten tegen diegene die de trollen en bots aanstuurt. Dan worden de kosten van desinformatiecampagnes zo hoog, dat Beijing er misschien van afziet. <

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Eerste horde genomen: Huis van Afgevaardigden stemt in met verhoging schuldenplafond VS

Na maandenlang steggelen stemde het Huis van Afgevaardigden woensdag voor een verhoging van het schuldenplafond, het wettelijk plafond voor de toegestane hoogte van de Amerikaanse staatsschuld.

Afbeelding

Export Arabische gom uit Soedan valt deels weg: snoep- en frisdrankindustrie vrezen tekort

Door de aanhoudende gevechten in Soedan is de export van Arabische gom tot stilstand gekomen. Het merendeel van het unieke natuurproduct komt uit dit door geweld geteisterde Noord-Afrikaanse land.

Afbeelding

Marskolonies en ruimterecords: de ambities van de Golfstaten reiken tot de sterren

Saoedi-Arabië stuurde deze maand voor het eerst twee astronauten naar het internationale ruimtestation ISS. De andere Golfstaten maken zich op voor een ruimterace.

Afbeelding

Russische agressie beangstigt Denen, die nu diep in de buidel gaan tasten

Door de Russische inval in Oekraïne trekken steeds meer NAVO-landen extra geld uit voor hun krijgsmacht. Het kleine Denemarken doet dit nu ook. Dat kan gevolgen hebben voor de militaire samenwerking met Nederland.

Afbeelding

Deze Soedanese Nederlander werd niet geëvacueerd door Nederland. 'Ik laat mijn vrouw niet achter'

Sayyid* werd niet gebeld voor evacuatie. De Soedanees-Nederlandse mensenrechtenactivist zit nu vast in oorlogsgebied en vreest dagelijks voor mijn leven. Wat moet hij doen om het land uit te komen?

Afbeelding

De impact van de aanvallen: 'Het maakt me bang dat hier een drone kan neerkomen, dit is toch Moskou?'

De drone-aanvallen van de vroege dinsdagochtend richtten weinig schade aan, maar maakten wel indruk op de bewoners van West-Moskou. ‘Ik had gedacht dat het luchtafweergeschut ons zou beschermen.’