Luister naar

Wat is Angela Merkels’ antwoord op terreur?

Nieuws
Hij is bij voorbaat al historisch, de persconferentie die Angela Merkel om één uur vanmiddag zal geven, na een week van terrorisme. De Duitsers verwachten maatregelen. Dat weet Merkel en ze weet ook hoe penibel de positie is waarin deze aanslagen haar regering hebben gebracht. ISIS is in Duitsland nu eenmaal onlosmakelijk verbonden met haar ‘Willkommenskultur’. Straks staat Merkel daar waar ze elf maanden geleden haar roemruchte ‘Wir schaffen das’ uitsprak. Wat kan ze nu nog zeggen, en vooral wat kan haar regering doen?
Sterre Lindhout redactie vk
donderdag 28 juli 2016 om 03:00
Angela Merkel
Angela Merkel ap / Markus Schreiber
2 beter registreren

Ook de chaos bij de instelling die verantwoordelijk is voor de registratie van vluchtelingen, de BAMF, moet Merkel regelmatig problemen voor het slapengaan hebben bezorgd. Die chaos is er nog, maar hier zit meer schot in de zaak.

In Duitsland lopen nog steeds 150.000 vluchtelingen rond van wie de identiteit niet gecontroleerd is, schat het BAMF. Toen vorige herfst meer dan 10.000 mensen per maand de grens over kwamen, volstond het zelf invullen van een formulier met naam en herkomst als voorlopige registratie.

Daarop moet een tweede, officiële registratie volgen waarbij ook vingerafdrukken worden afgenomen. Er is dus nog steeds een groep is die op die officiële registratie wacht. Maar die groep bestond eind 2015 nog uit 400.000 mensen. Omdat er sindsdien nauwelijks nieuwe vluchtelingen bijkomen, kan de BAMF eindelijk doorwerken, ook omdat er met geld uit Berlijn extra aanmeldcentra zijn geopend. Dat sommige vluchtelingen een valse identiteit opgeven, bleek onder meer in Keulen. Hoeveel mensen dat doen, is moeilijk in te schatten. Het enige onderzoek daarnaar is gedaan door het EU-agentschap Frontex in Griekenland. Daaruit bleek dat 14 procent van de vluchtelingen die zich uitgaven voor Syriër, niet uit Syrië kwamen.

4. meer politie, of zelfs het leger inzetten

‘Meer geld voor de politie’, Duitsland bekendste politievakbondschef Rainder Wednt zei het tijdens de grote vluchtelingenstroom vorige herfst, na Keulen, en weer na deze geweldsweek. Mensen zijn overspannen, hebben al veel te lang geen verlof gehad.

Tot nu toe luisterde de regering niet naar de smeekbedes van Wendt en anderen. Zou Merkel dat nu wel doen? Wendt hoopt het, ‘want het is belangrijk dat de bewakers van de openbare orde dicht bij de burger staan.’ Daarmee bedoelt Wendt eigenlijk dat hij tegenstander is van het versoepelen van de regels voor het inzetten van het leger bij binnenlandse aangelegenheden. Daarvoor is een grondwetswijziging nodig, want nu kan het leger alleen bij heel zware en zeer langdurige terreur worden ingezet.

De roep daarom wordt steeds luider, van CSU-leider Seehofer, maar ook sommige CDU-politici vinden het een goed idee, onder anderen minister van Defensie Ursula von der Leyen zelf. Als schot voor de boeg kondigde zij dit voorjaar een paar gezamenlijke oefeningen van politie en leger aan.

Maar dit thema ligt binnen de regering uiterst gevoelig; de SPD, zo bleek ook afgelopen week, is tegen. Waar Merkel zelf staat in dit debat is onduidelijk, maar het lijkt niet aannemelijk dat ze vanmiddag aankondigt dat de Duitsers hun soldaten vaker op straat zullen zien.

1. sneller uitzetten

Dit is voor Merkel verreweg het pijnlijkste dossier. In Duitsland verblijven zo’n 200.000 mensen wier asielaanvraag door de autoriteiten met ‘nee’ is beantwoord. De roep haast te maken met het uitzetten van deze groep, ‘criminele asielzoekers’ in het bijzonder, klinkt al sinds de naargeestige nieuwjaarsnacht in Keulen. De politieke wil bij de regering is er ook, blijkt uit de nieuwe Asielwet van dit voorjaar. Toch wil het maar niet lukken. Voor Merkel cum suis is het daarom zeer onbehagelijk dat de eerste Duitse zelfmoordterrorist, de man die zich opblies in Ansbach, eigenlijk al het land uit had moeten zijn.

Al in het voorjaar van 2015 – voor de grote vluchtelingenstroom – concludeerde een politieke werkgroep dat de meeste afgewezen asielzoekers gewoon in Duitsland bleven. De schuld daarvan kreeg het logge systeem waarin de deelstaten de uitzettingen moeten uitvoeren. ‘Wie Duitsland uitgezet wordt, is gewoon heel dom’, zei een lid van die werkgroep destijds tegen de pers.

Van de 200.000 afgewezenen worden er 150.000 voor korte of langere tijd geduld, wegens ziekte – zoals terrorist Mohammed Dahleel – omdat hun thuisland als te onveilig geldt, maar in veel gevallen ook omdat er onduidelijkheid bestaat over hun identiteit.

Die gevallen zijn het meest problematisch, omdat het thuisland deze mensen vaak weigert terug te nemen als ze hun paspoort niet meer hebben. In 2015 kwam 70 procent van de vluchtelingen zonder papieren naar Duitsland, waar ze een tijdelijk vluchtelingenpaspoort kregen. De bewijslast die moet aantonen dat de uitgezette asielzoeker wel degelijk staatsburger was van dat thuisland, ligt bij Duitsland.

3. betere psychische hulp

Zoals een op de drie vluchtelingen in Duitsland, kampten ook de terroristen van Würzburg en Ansbach met psychische problemen, zo blijkt uit het politieonderzoek. Vluchtelingen hebben volgens Europese wetgeving en de VN recht op zielzorg.

De infrastructuur om deze groep te helpen is in Duitsland aanwezig, maar niet berekend op de huidige aantallen. Het gevolg is dat asielzoekers gemiddeld zeven maanden op behandeling wachten en op sommige plekken meer dan een jaar.

Hier is veel ruimte voor verbetering, maar daaraan zijn hoge kosten verbonden. In de 32 psychosociale instellingen speciaal voor vluchtelingen werden vorig jaar ruim 14.000 asielzoekers behandeld. Naar schatting van koepelorganisatie Baff komen er per maand 1500 mensen op de wachtlijst bij.

De regionale verdeling van de centra is heel scheef – ten noorden van Berlijn zijn er slechts twee. Omdat de centra uit projectgelden en Europese subsidies worden bekostigd, is uitbreiden moeilijk. Bij de koepelorganisatie Baff horen ze vaak dat vestigingen hun schoonmakers inzetten om te tolken.

Vluchtelingen kunnen theoretisch ook in de reguliere psychiatrie worden behandeld. Maar veel behandelaars weigeren dat, zegt het Baff, vanwege de grote administratieve rompslomp maar vooral omdat ze er minder of helemaal niet voor betaald krijgen.

Dit zou de regering kunnen oplossen door vluchtelingen een volledige ziektekostenverzekering te geven. Nu worden alleen rudimentaire zorg en spoedeisende hulp vergoed.

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Oud-bondskanselier Angela Merkel: ‘In het buitenlands beleid heb ik totaal niets bereikt’

Ruim een jaar hield Angela Merkel zich uit het publieke zicht. In een lang interview met de Duitse krant Der Spiegel blikt ze terug op haar zestien jaar als bondskanselier.

Afbeelding

Team Australië is kampioen mensenrechten. ‘Migranten zijn niet alleen maar nummers’

Het nationale voetbalelftal van Australië verwierf bekendheid in de aanloop naar het WK door een duidelijk statement te maken tegen de mensenrechtenschendingen in Qatar.

Afbeelding

Nur Uddin Khan wacht nog op 8000 euro uit Qatar. ‘Ik heb niets overgehouden om mijn toekomst te verbeteren’

Mohammad Nur Uddin Khan werkte als metselaar en wacht nog op 8000 euro uit Qatar. Nu moet hij zijn ouders onderhouden, zonder baan of geld. ‘Ik heb minstens vier ongelukken zien gebeuren op werkplekken.’

Afbeelding

Impasse in EU door prijsplafond gas blokkeert andere voorstellen voor Europees energiebeleid

De diepe verdeeldheid tussen de EU-landen over een prijslimiet voor gas leidt tot een impasse in het Europese energiebeleid. Voorstellen waarover iedereen het eens is worden geparkeerd zolang de ruzie over het prijsplafond voortduurt.

Afbeelding

Geen bier, maar des te meer trots in de speciale fanzone voor migranten in Doha: ‘Ik ben dol op Qatar’

In een vervallen cricketstadion kijken de mannen die de stadions voor het WK hebben gebouwd naar de wedstrijden. Wanklanken zijn hier nauwelijks te horen, maar dat kan komen doordat de angst voor represailles er diep in zit.

Afbeelding

Na jarenlange oppositie vanuit de gevangenis wordt Anwar Ibrahim dan toch premier van Maleisië

Anwar Ibrahim moet als nieuwe premier van Maleisië de stabiliteit herstellen. Het is de kroon op een lange politieke loopbaan, die hij deels in de gevangenis doorbracht.