Luister naar

Bosbranden desastreus voor poolgebied

Nieuws
Extreem weer op het noordpoolgebied veroorzaakt enorme bosbranden. Deskundigen vrezen voor onherstelbare schade.
Auke van Eijsden
maandag 29 juli 2019 om 03:00

Londen

Bosbranden boven de poolcirkel komen vaker voor, maar niet eerder waren het er zoveel en waren ze zo groot. De brandhaarden zijn in sommige gevallen groter dan 100.000 hectare – oplopend tot een bosbrand van zo’n vijfduizend vierkante kilometer in het poolgebied van Canada. ‘Dit is in de afgelopen tienduizend jaar niet eerder voorgekomen’, zegt Thomas Smith, hoogleraar Geografie aan de London School of Economics. ‘In juni van dit jaar was de CO2-uitstoot op het poolgebied groter dan alle jaren sinds 2010 bij elkaar. Een behoorlijke uitschieter dus.’

De branden vinden met name plaats in bossige toendravlaktes, maar ook het deel van de noordpool waar naaldbomen groeien, moet het ontgelden.

Blikseminslag is doorgaans de directe oorzaak, maar volgens pooldeskundige Laurens Hacquebord is klimaatverandering de eigenlijke boosdoener. ‘De temperaturen zijn extreem hoog. In het puntje van Canada was het vorige week 21 graden, ruim 18 graden meer dan gemiddeld. In het hele poolgebied stijgen de temperaturen drie keer zo snel als bij ons. Er valt weinig tot geen neerslag, waardoor de bodem uitdroogt en brandgevaar ontstaat.’

schade

Als branden van deze omvang vaker voorkomen, wordt het poolgebied volgens Smith onherstelbaar beschadigd. ‘Veel vuren zijn klimaatneutraal: het gras en de bomen groeien na verloop van tijd weer aan. Zo werkt de natuur en dat is prima. We merken echter dat branden groter worden en de frequentie toeneemt. Daardoor heeft de natuur geen tijd om te herstellen en verandert het ecosysteem onomkeerbaar.’

De hitte van brandende bomen en struiken heeft ook het turf onder de bodem aangestoken, vreest Smith. ‘Door de hoge temperaturen zijn de vaak metersdikke turflagen opgedroogd. Op veel plaatsen woeden nu ondergrondse veenbranden, waardoor enorme ladingen CO2 vrijkomen.’

Volgens hoogleraar Smith zijn deze bosbranden onderdeel van een vicieuze cirkel waarin het klimaat zich bevindt. ‘Doordat we meer CO2 uitstoten, wordt de planeet warmer. Daardoor ontstaan branden en neemt de uitstoot nog meer toe. Dat leidt op zijn beurt weer tot bosbranden, enzovoorts.’

‘Wat het poolgebied momenteel doormaakt, is precies waar we al heel lang voor hebben gewaarschuwd’, zegt Hacquebord. ‘Het is maar de vraag of we die vicieuze cirkel in de hand kunnen houden. Er moeten zo langzamerhand echt maatregelen worden genomen. Een aantal politici verzet zich daartegen, die vinden het allemaal onzin. Deze branden maken maar weer eens duidelijk dat ze een loopje met de waarheid nemen. Het zijn tekenen aan de wand dat er iets enorm verandert in het poolgebied, en dat is allemaal het gevolg van klimaatverandering.’

rendieren

Vooralsnog worden de spaarzame inwoners van het noordpoolgebied niet direct door de branden bedreigd. ‘Maar de gezondheid van mensen lijdt wel onder de enorme luchtverontreiniging’, zegt Hacquebord. ‘Daarnaast zijn inheemse volkeren afhankelijk van de rendieren die in het gebied leven. Door de branden raken die een groot deel van hun habitat kwijt en moeten ze uitwijken naar andere plaatsen.’ <

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Nieuwe aanval Trump op grondwet. ‘Je kunt niet zeggen dat je alleen van Amerika houdt als je wint’

Ex-president Donald Trump weigert verlies bij de verkiezingen in 2020 te erkennen en herhaalt onbewezen claims over fraude.

Afbeelding

Hij aarzelt en treuzelt, maar ook deze bondskanselier heeft de touwtjes in handen

Donderdag is Olaf Scholz één jaar bondskanselier. De Duitse regeringsleider steekt bleek af tegen zijn voorganger Angela Merkel, is de kritiek. Maar wie anders kijkt, ziet ook wat anders.

Afbeelding

Zonder gêne staatsterreur toegeven: De vuile oorlog van de Spaanse staat tegen ETA

De Spaanse staat voerde in de jaren tachtig een vuile oorlog tegen de Baskische afscheidingsbeweging ETA. De toenmalige minister van Binnenlandse Zaken José Barrionuevo geeft dit toe, zonder spoor van spijt.

Afbeelding

Wees trots op je Afrikaanse ik, leren de kinderen op deze afrocentrische school in Kenia

Sinds de Britse kolonisten het Oost-Afrikaanse Kenia verlieten, is er in het onderwijs bar weinig veranderd. Voor Utheri en Oku Kanayo reden om in Kenia de eerste afrocentrische school van Afrika op te zetten.

Afbeelding

Stad in Donbas biedt al half jaar weerstand aan Russen. ‘Een meedogenloze, voortwoekerende strijd’

Het Russische leger probeert al een half jaar het stadje Bachmoet tevergeefs in te nemen. Het is het zoveelste voorbeeld van Ruslands militaire falen in Oekraïne.

Afbeelding

Na tien weken van protesten kiest Iraanse bewind voor nog hardere lijn

Het Iraanse regime wil demonstranten als terroristen behandelen, en dreigt met het vaker toepassen van de doodstraf. Naast president Raisi is nu een tweede lid van de beruchte Doodscommissie op een cruciale post benoemd.