Luister naar

Met je ontslagvideo op TikTok

Achtergrond
De ‘Great Resignation’ wordt het in de VS genoemd. Amerikanen die in groten getale hun baan opzeggen voor meer geld en waardering elders. Op TikTok delen ze horrorverhalen en advies.
Maral Noshd Sharifi / vk
zaterdag 12 februari 2022 om 03:20 aangepast 08:06
Afbeelding
beeld epa / Justin Lane

Kearsten Walden (37) had helemaal niet door dat ze onderdeel was van een economische revolutie. Vijf jaar werkte ze bij de dierentuin Virginia Zoo. Als manager sociale media, ‘maar ze vroegen of ik ook nog trainingen kon geven en daarna ook nog even wat hokken kon schoonmaken’. Toen ze om salarisverhoging vroeg, was dat ‘oneerlijk voor de rest’. Walden raakte na een paar jaar gefrustreerd, moe, ongeïnspireerd. ‘Ik zat ‘s ochtends vijf minuten te huilen in mijn auto op de parkeerplaats voordat ik mijn werkdag begon.’ Ze legde ze een aantal maanden geld opzij als buffer, haar man hielp mee. In augustus nam ze ontslag.

Vlak daarna plaatste ze een filmpje op TikTok. Ze zwaaide met een notitieblok vol redenen. Ze werd onderbetaald, haar baan was stressvol, ze had geen doorgroeimogelijkheden. Kortom, zegt Walden op het filmpje: ‘Niet cool!’ Ze bleek niet de enige. Veel soortgelijke filmpjes begonnen op het sociale medium te verschijnen, stuk voor stuk van mensen die hun baan opzegden of het overwogen. ‘Girl, gefeliciteerd met je ontslag’, antwoordt Walden. ‘Ik ben zo blij voor je!’

Walden is een van de gezichten van wat in de Verenigde Staten de Great Resignation wordt genoemd. Na de Great Depression (1929-1939), de Great Moderation (1984-2007) en de Great Recession (2007-2013) is er nu een tijdperk aangebroken waarin werknemers massaal ontslag nemen en op zoek gaan naar iets beters. ‘De economie heeft zelden zo’n mismatch gezien tussen waar de grootste vraag is naar arbeiders en waar mensen willen werken’, signaleerde The Washington Post onlangs.

In december bestond de totale beroepsbevolking uit 162,3 miljoen mensen, waarvan 4.3 miljoen ontslag namen. In heel 2021 dienden 47,4 miljoen Amerikanen hun ontslag in, 10 miljoen meer dan in 2020. Deze mensen willen hogere lonen, meer vrije tijd, flexibele werkgevers of betere arbeidsomstandigheden. En vaak met succes, velen weten snel een nieuwe baan te vinden.

Datzelfde beeld geven de Amerikaanse werkloosheidscijfers. Tijdens de lockdown in april 2020 was 14,8 procent werkloos, inmiddels is dat cijfer gekelderd naar 4 procent. Ook ontslaan werkgevers hun personeel bijna niet. In december lag dat percentage op slechts 0,8 procent, het laagste in twintig jaar tijd. Werkgevers houden hun personeel vast en proberen tegelijkertijd nog meer vacatures te vullen. Eind 2021 waren er bijna 11 miljoen banen beschikbaar, aldus het Amerikaanse ministerie van Arbeid. Het geeft werknemers een sterkere positie tegenover werkgevers.

Kearsten Walden nam ontslag omdat ze haar dagen vrijer wilde kunnen inrichten. ‘De werkcultuur van Amerika stamt nog uit de vorige eeuw. We werken toch niet meer allemaal in een fabriek? We kunnen nu op ieder moment van de dag overal werken. Waarom moet het dan tussen 9 en 5 uur op een kantoor?’ Ze voelt zich onderdeel van een beweging die macht wil teruggrijpen van bedrijven en organisaties die zich op de eerste werkdag voordoen ‘als een grote familie’, maar uiteindelijk ‘nooit het beste met je voorhebben’.

De Great Resignation is een symptoom van economische voorspoed. Ook al is de inflatie in de Verenigde Staten nu hoog – 7 procent – mensen zijn optimistisch over hun kansen op de arbeidsmarkt. Het bewijst dat de Amerikaanse economie na de coronadip weer is opgekrabbeld. Aan het begin van de pandemie verloren meer dan twintig miljoen Amerikanen hun baan, nu bevechten bedrijven elkaar om aan genoeg personeel te komen. Veel ouderen zijn in de coronacrisis vervroegd met pensioen gegaan, wat ook weer voor nieuwe vacatures zorgde. De lonen gaan omhoog, met bonussen wordt het werk aantrekkelijker gemaakt. Dit heeft de positie van werknemers in de VS aanzienlijk versterkt.

Als werkgevers om je vechten, kun je meer eisen stellen. En als ze niet luisteren, reageer je toch op een van die duizenden andere vacatures? ‘In de geschiedenis zie je dat als het economisch voor de wind gaat, mensen vaker ontslag nemen’, zegt socioloog Dan Cornfield, die verschuivingen op de arbeidsmarkt onderzoekt aan Vanderbilt University. ‘Maar dat alleen maakt het niet een Great Resignation. Hier speelt meer.’

De Great Resignation is de climax van een ontwikkeling die al voor de pandemie is ingezet: een cultuurverandering onder een deel van de opgeleide werkzoekende twintigers en dertigers, zegt Cornfield. ‘Die stellen steeds meer eisen aan hun werkgevers. Ze willen naast hun baan vrije tijd om tot rust te komen. Sommigen willen dat hun management zich uitspreekt over maatschappelijke kwesties, zoals racisme en vrouwenrechten. Ze eisen omgangsregels voor op de werkvloer.’

De pandemie heeft de behoefte aan flexibelere werkgevers vergroot, zegt Cornfield vanuit Nashville, Tennessee. Werknemers kregen er tijdens de coronacrisis ineens veel verantwoordelijkheden bij. Vanuit huis droegen ze de zorg voor kinderen of een zieke ouder en dan moesten ze ook nog hun werk op tijd afkrijgen. ‘De nieuwe eisen die ze voor de pandemie al stelden, werden door de pandemie urgenter.’

De Amerikaanse behoefte aan betere werkomstandigheden is terug te zien op TikTok, waar een Great Resignation-gemeenschap is opgestaan. Werknemers die twijfelen over hun baan kunnen hier terecht voor tips en mentale steun rondom alles wat met ontslag te maken heeft. In de offline wereld was het vroeger misschien schaamtevol om even geen baan te hebben, op TikTok is niets taboe. Met de hashtag #greatresignation, die 90 miljoen hits oplevert, delen mensen rauwe ervaringen over managers die hen als ‘slaven’ behandelen.

de maat vol

Montez Braxton (22) deelde tijdens zijn ontslag zelfs een video op TikTok. ‘Als ik nu terugdenk aan die dag, word ik weer boos’, vertelt hij. Hij werkte (omgerekend) voor 8,20 euro per uur in een McDonald’s in Richmond, Virginia, en raakte met de dag gefrustreerder. ‘Je hebt daar altijd wel te maken met onbeleefde klanten, maar de pandemie maakte mijn werk gevaarlijk.’ Bezoekers waren verplicht hun mondmasker op te doen, maar als Braxton hen daarop wees, werden ze woest. Wat ook meespeelde was dat veel van Braxtons collega’s ziek thuisbleven, dus de werkdruk nam toe. ‘Bij de drive-in moest ik soms én de bestelling opnemen, dan snel alle burgers en friet inpakken én daarna alles bij het volgende raam afgeven.’ En dat onder het toeziend oog van een manager die hem ‘als stront’ behandelde.

Zijn moeder en oma begrepen zijn klachten niet. Hij moest dankbaar zijn dat hij überhaupt een baan had, vonden ze. Op een dag was de maat vol voor Braxton. Tijdens zijn pauze besloot hij voorgoed weg te blijven. Wat meehielp: hij had recht op ‘stimulus checks’, een uitkering van zo’n 266 euro per week die de overheid tot september 2021 uitkeerde aan werkloze Amerikanen. Hoewel dat geld veel mensen tijdelijk wat ademruimte gaf, zien experts het niet als grote oorzaak voor de Great Resignation.

Op het parkeerterrein tegenover de McDonald’s liet Braxton zijn volgers weten niet meer terug te keren naar dat restaurant met die grote gele M. ‘Ja, ik heb net ontslag genomen’, zei hij in de video die later viraal ging, ‘Fuck McDonald’s, het is een waardeloze plek!’ Nu bezorgt Braxton voor 14,40 euro per uur pakketjes voor Amazon. Hij heeft een afspraak gemaakt met zichzelf. ‘Waar ik ook werk, ik moet goed behandeld worden. Gebeurt dat niet, dan pak ik m’n biezen.’ 

personeelstekort in de VS

De Amerikaanse economie is aan het herstellen van de pandemie, met als gevolg dat er veel nieuwe banen zijn vrijgekomen. Mensen die ontevreden zijn over hun baan kunnen zonder al te veel risico op zoek naar iets nieuws. In december 2021 waren er bijna 11 miljoen banen beschikbaar in de Verenigde Staten.De meeste vacatures, bijna twee miljoen, zijn in het onderwijs en de zorg – sectoren die enorm lijden onder de pandemie. Veel mensen zijn ziek, overwerkt.

Het personeelstekort in ziekenhuizen is zo schrijnend dat de staat Californië overweegt om personeel dat besmet is met corona, maar geen symptomen heeft, alsnog te laten werken. Sommige medische instellingen halen personeel uit landen als Ghana, Nigeria en de Filipijnen. Volgens de meest recente cijfers, uit december, werkten de meeste Amerikanen die ontslag namen in de horeca (6 procent),detailhandel (4,9 procent) en in de handel en transport (3,8 procent). Het leidt tot diverse problemen: te weinig vrachtwagenchauffeurs om goederen te vervoeren, te weinig sneeuwruimers om de straten vrij te krijgen, restaurants die vroeger sluiten dan normaal.

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Na tien weken van protesten kiest Iraanse bewind voor nog hardere lijn

Het Iraanse regime wil demonstranten als terroristen behandelen, en dreigt met het vaker toepassen van de doodstraf. Naast president Raisi is nu een tweede lid van de beruchte Doodscommissie op een cruciale post benoemd.

Afbeelding

Moldavië richt zich door Oekraïne-oorlog op Europa: ‘Wij zijn geen partij voor de Russen’

Moldavië is een arm landje, ingeklemd tussen Roemenië en Oekraïne. ‘Ik zal pas halleluja roepen wanneer het vrede is in Oekraïne en wij zonder kleerscheuren en in pais en vree de weg kunnen inslaan naar Europa.’

Afbeelding

In Israël gaan de alarmbellen af, over het geweld op de Westbank, over het leger en over Iran

Zowel het Israëlische leger als de VN slaan alarm over de situatie op de Westbank die ‘het kookpunt bereikt’. Naast die concrete zorg, bereidt Israël zich ook nog voor op een actie tegen die andere, grote dreiging Iran.

Afbeelding

Roep om snelle uitbreiding van de EU groeit: we zijn beter af met deze zes Balkanlanden

Lange tijd treuzelde de Europese Unie met uitbreiding naar het oosten. Nu schudt de Russische agressie veel politici wakker. Dinsdag praten zij over nauwere banden met zes Balkanstaten. Wat levert Nederland dan in?

Afbeelding

Britse hofdame per direct weg na rel over racistische opmerking

Een Britse hofdame, Susan Hussey, is uit haar functie ontheven nadat ze een racisme-rel had veroorzaakt tijdens een receptie op Buckingham Palace.

Afbeelding

Afzetting dreigt voor Ramaphosa

De Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa hangt mogelijk een afzettingsprocedure boven het hoofd. Uit een onderzoek blijkt dat het staatshoofd bij een schimmige zakendeal zowel de grondwet als de anticorruptiewetten van zijn land zou hebben overtreden.