Luister naar

Een piepklein Grieks dagblad maakt in Istanbul nog altijd verschil. ‘Overal waar een Griekse kerk is, vind je Apoyevmatini’

Achtergrond
De Griekse gemeenschap in Istanbul wordt steeds kleiner. Toch hebben de 1800 Grieken in de Turkse miljoenenstad nog een eigen dagblad. ‘Niemand leeft, niemand sterft zonder Apoyevmatini’, is het motto.
Ingrid Woudwijk
dinsdag 13 april 2021 om 03:00 aangepast 10:23
Mihail Vasiliadis (81) en zoon Minas Vasiliadis (37) op de redactie.
Mihail Vasiliadis (81) en zoon Minas Vasiliadis (37) op de redactie. beeld Ingrid Woudwijk

Istanbul

Mihail Vasiliadis (81) en zoon Minas Vasiliadis (37) turen naar de Griekse letters op het computerscherm. In dit kleine kamertje in Istanbul, omringd door stapels vergeelde kranten, wordt de op één na oudste krant van Turkije gemaakt. Apoyevmatini – ‘middag’ in het Grieks – bestaat sinds 1925 en is de tweede krant die opgericht werd in de Republiek Turkije. Maar het aantal Grieken in Istanbul daalt steeds verder, en daarmee ook het aantal abonnees.

Zeshonderd exemplaren van Apoyevmatini worden elke werkdag gedrukt in een kleine drukkerij net buiten de stadsmuren van het oude Istanbul. Na een kwartier ligt een kleine stapel kranten klaar voor distributeur Sudi Özgüney (72). Hij vouwt ze dubbel, wikkelt ze in bruin papier en neemt het pak onder zijn arm mee naar de bushalte. Al vijftig jaar brengt hij de kranten van de drukkerij naar de bezorgers.

archief

Apoyevmatini mag dan geen hoge oplage hebben, toch is het een belangrijke krant voor Istanbul, vertelt uitgever Mihail Vasiliadis (81). ‘Het is een archief, de krant vertelt de geschiedenis van de Griekse gemeenschap in Istanbul.’ Naast nieuws over de Grieks-Turkse relaties en nieuws vanuit de gemeenschap staan ook geboorte- en overlijdensberichten in de krant. ‘Niemand leeft, niemand sterft zonder Apoyevmatini’ is het motto. ‘Zelfs Grieken die in Griekenland overlijden maar in Istanbul hebben gewoond willen hun naam in de krant’, vertelt hoofdredacteur Minas.

‘De krant vertelt de geschiedenis van de Griekse gemeenschap.’

De Griekse gemeenschap in Istanbul wordt steeds kleiner. ‘Elke paar maanden krijgen we een doopbericht, maar in één maand publiceren we meerdere overlijdensberichten’, zegt Minas. Op dit moment wonen er ongeveer 1800 Grieken in Istanbul, van wie de meesten abonnee zijn.

De geschiedenis van de krant is vervlochten met de geschiedenis van de orthodox-christelijke minderheid in Turkije. Een belangrijke gebeurtenis is de pogrom op 6 en 7 september 1955, waarbij de Griekse inwoners, bedrijven en Griekse kerken het doelwit waren van plunderingen en vernielingen. Het kantoor van Apoyevmatini bleef ongedeerd, maar kantoren en drukkerijen van andere minderheidskranten werden vernietigd. De vijftien dagen daarna werd Apoyevmatini niet gepubliceerd, sindsdien is er geen dag meer gemist. De teller staat op 34.435 edities.


Drukken en vouwen. - beeld Ingrid Woudwijk

Voor zowel de Griekse gemeenschap als Apoyevmatini hebben daarnaast de deportaties van veel Grieken in 1964 diepe littekens achtergelaten. Als gevolg van het conflict op Cyprus werden meer dan 10.000 Grieken en hun families gedwongen Turkije te verlaten, soms binnen 48 uur met maximaal twintig kilo aan bezittingen. De Griekse bevolking in Istanbul daalde van rond de 80.000 naar ongeveer 30.000, de krant raakte veel van zijn abonnees kwijt.

Mihail Vasiliadis heeft zelf ook enige tijd in Griekenland gewoond. Na in Athene verschillende kranten te hebben opgericht, ging hij in 2000 met pensioen. Zijn vrouw en zoon beginnen te lachen. Van een pensioen is 21 jaar later weinig te merken. ‘Ik voel me eerder 18 jaar oud.’ In 2002 kwam hij terug naar Istanbul. Zijn doel? Apoyevmatini van de ondergang redden. Na het overlijden van de oprichters, Mihails ooms, kon hij het niet over zijn hart verkrijgen dat de 77 jaar oude krant zou verdwijnen. Het dagblad was met tachtig abonnees op sterven na dood, maar Mihail wist de krant te redden. Toch had het weinig gescheeld of de krant was in 2011 door financiële problemen ten onder gegaan. Er kwam hulp vanuit onverwachte hoek. Efe Kerem Sözleri, een Turk die in Nederland woonde, hoorde dat de krant in zwaar weer verkeerde en zette een inzamelingsactie op. Met succes. Veel nieuwe abonnees konden de krant niet lezen, maar wilden Apoyevmatini toch steunen. Voor Minas en Mihail betekende het veel. De oplage van de krant is klein, maar de digitale versie van de krant gaat de hele wereld over. ‘Overal waar een Griekse kerk is, vind je Apoyevmatini.’


Bezorging aan huis. - beeld Ingrid Woudwijk

bezorgroute

Ook in Istanbul wordt bij elke Griekse kerk het dagblad rondgebracht. Sergen Esen (29) is een van de bezorgers. De bezorgroute van Esen is een tour langs de Griekse cultuur in Istanbul: drie kerken, twee scholen en veel oudere mensen. Een vrouw op de vierde verdieping kan moeilijk traplopen en laat een rieten mandje zakken waar Esen de krant in legt. Hij doet dit werk vijftien jaar en kent iedereen bij wie hij de krant bezorgt.

Sinds 2019 is Minas hoofdredacteur, na zestien jaar zijn vader te hebben geholpen. Hij ziet de krant als ‘een vuurtoren’ voor de Griekse gemeenschap; jongeren voelen zich verbonden met hun ouders, hun moederland, de taal en de geschiedenis van de Grieken in Istanbul. In het Turks publiceren zou voor meer lezers zorgen en veel problemen oplossen, maar het belang dat hij hecht aan de Griekse taal is groter. ‘Het is onderdeel van onze identiteit.’

De toekomst van de krant hangt samen met de toekomst van de gemeenschap, zegt Minas. Zolang er genoeg abonnees zijn en de krant helpt de identiteit van de Grieken te behouden, doen Minas en zijn vader er alles aan om elke dag weer een nieuwe editie van Apoyevmatini te publiceren. Maar Minas is realistisch: ‘Ik ga niet een krant maken die niemand leest.’ <

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Zonder gêne staatsterreur toegeven: De vuile oorlog van de Spaanse staat tegen ETA

De Spaanse staat voerde in de jaren tachtig een vuile oorlog tegen de Baskische afscheidingsbeweging ETA. De toenmalige minister van Binnenlandse Zaken José Barrionuevo geeft dit toe, zonder spoor van spijt.

Afbeelding

Wees trots op je Afrikaanse ik, leren de kinderen op deze afrocentrische school in Kenia

Sinds de Britse kolonisten het Oost-Afrikaanse Kenia verlieten, is er in het onderwijs bar weinig veranderd. Voor Utheri en Oku Kanayo reden om in Kenia de eerste afrocentrische school van Afrika op te zetten.

Afbeelding

Stad in Donbas biedt al half jaar weerstand aan Russen. ‘Een meedogenloze, voortwoekerende strijd’

Het Russische leger probeert al een half jaar het stadje Bachmoet tevergeefs in te nemen. Het is het zoveelste voorbeeld van Ruslands militaire falen in Oekraïne.

Afbeelding

Na tien weken van protesten kiest Iraanse bewind voor nog hardere lijn

Het Iraanse regime wil demonstranten als terroristen behandelen, en dreigt met het vaker toepassen van de doodstraf. Naast president Raisi is nu een tweede lid van de beruchte Doodscommissie op een cruciale post benoemd.

Afbeelding

Moldavië richt zich door Oekraïne-oorlog op Europa: ‘Wij zijn geen partij voor de Russen’

Moldavië is een arm landje, ingeklemd tussen Roemenië en Oekraïne. ‘Ik zal pas halleluja roepen wanneer het vrede is in Oekraïne en wij zonder kleerscheuren en in pais en vree de weg kunnen inslaan naar Europa.’

Afbeelding

In Israël gaan de alarmbellen af, over het geweld op de Westbank, over het leger en over Iran

Zowel het Israëlische leger als de VN slaan alarm over de situatie op de Westbank die ‘het kookpunt bereikt’. Naast die concrete zorg, bereidt Israël zich ook nog voor op een actie tegen die andere, grote dreiging Iran.