Luister naar

Coronacrisis treft arme landen het hardst. ‘Veel mensen hebben geen sociaal vangnet’

Achtergrond
Meer dan 30.000 telefoontjes pleegden ontwikkelingseconoom Maarten Voors en een internationale groep collega’s tijdens de eerste coronagolf. Ze deden onderzoek naar de economische gevolgen van de pandemie voor de informele economie in negen lage- en middeninkomenslanden.
Annegina Randewijk
zaterdag 6 februari 2021 om 03:00 aangepast 06:28
Marktkooplui zijn onderdeel van de informele economie van Kenia. Zij moeten rondkomen van de dagelijkse verkoop van fruit.
Marktkooplui zijn onderdeel van de informele economie van Kenia. Zij moeten rondkomen van de dagelijkse verkoop van fruit. beeld epa / Daniel Irungu
Coronavirus

Wageningen

Uit het onderzoek blijkt dat in de helft van de onderzochte landen in tot wel zeventig procent van de huishoudens de financiën kelderden en men vaak met moeite genoeg voedsel wist te verzamelen.

In Sierra Leone was de voedselonzekerheid het grootst. Zeker 87 procent van de ondervraagden werd indirect door de pandemie gedwongen om te rantsoeneren en daarbij maaltijden over te slaan.

De ondervraagden maken deel uit van de informele economie (dagopbrengsten van oogst of handel red.) waar weinig officiële cijfers over beschikbaar zijn, waardoor ‘het bijzonder is dat we de economische gevolgen van de pandemie op deze groep mensen in zo veel landen systematisch
inzichtelijk kunnen maken’, aldus ontwikkelingseconoom Maarten Voors van Wageningen University & Research.

‘Toen de pandemie uitbrak, was ik al bezig met een grootschalig onderzoek naar het effect van de komst van elektriciteit in tweehonderd - over het land verspreide - dorpen.’ Toen de eerste coronagolf de lagelonenlanden bereikte, heeft Voors samen met een aantal collega-onderzoekers van andere universiteiten het roer omgegooid en hun contacten ingezet om data te verzamelen over de invloed van de pandemie in negen verschillende landen. Zo hopen ze een duidelijk beeld te schetsen wat de economische gevolgen zijn voor mensen in lage- en middeninkomenslanden.

‘Veel mensen in de landen die wij onderzochten - Bangladesh, Burkina Faso, Colombia, Ghana, Kenia, de Filipijnen, Nepal, Rwanda en Sierra Leone - hebben zware economische klappen gehad en wisten vaak niet waar hun volgende maaltijd vandaan moest komen.’ Voors legt uit dat het onderzoek zelfs nog een vertekend beeld geeft van de impact op de meest kwetsbaren in de samenleving omdat de onderzoekers vanwege coronamaatregelen alleen mensen konden bereiken mét een telefoonverbinding. ‘Daarmee hebben wij dus geen zicht gekregen op de situatie van de allerarmsten die geen beschikking hebben over een telefoon.’ Ondertussen is hij al bezig met een nieuw onderzoek naar de invloed van de pandemie op de kwetsbaarste groepen in Kenia, Sierra Leone en Bangladesh. ‘Momenteel onderzoek ik de economische gevolgen voor alleenstaande moeders en hun kinderen.’

armoedeval

Voors maakt zich grote zorgen over de ontwikkelingen en gevolgen voor mensen in de onderzochte landen. ‘Ik ben bang voor een armoedeval, waarvan je in ons gepubliceerde onderzoek in Science Advances kunt zien dat deze al werd ingezet tijdens de eerste coronagolf. Decennia van vooruitgang in de strijd tegen armoede dreigen verloren te gaan.’ Voors roept dan ook de politiek en hulporganisaties op om samenwerking te zoeken met onderzoekers zoals hijzelf. ‘We worden al wel regelmatig betrokken bij beleidsvorming, maar dat kan nog beter. Deze urgente situatie vraagt om een gedegen snelle aanpak. Koppel onderzoekers aan donors en hulporganisaties, zo kunnen wij als wetenschappers onze bevindingen sneller delen en kan het beleid hierop aangepast worden.’

geen sociaal vangnet

In Nederland hebben we een sociaal vangnet waardoor de economische klap van de pandemie kleiner is. ‘Dit geldt voor veel andere landen in Afrika, Azië en Zuid-Amerika niet. Daar is de helft van de populatie afhankelijk van de informele economie. De Wereldbank schat dat ruim 120 miljoen mensen in armoede zullen vallen als gevolg van de crisis. Er moet meer hulp komen’, aldus Voors.

Hij benadrukt dat het investeren in lagelonenlanden niet alleen liefdadigheid is, ‘maar ook goed voor de Nederlandse economie’. De ontwikkelingseconoom legt uit dat Nederland sterke economieën nodig heeft om mee te handelen. ‘Anders heeft dit consequenties voor de in- en verkoop, maar denk ook aan een immigratiegolf. We weten dat mensen migreren als ze te maken krijgen met oorlog of armoede. En waar armoede, door de pandemie, toeneemt zullen mensen geneigd zijn om hun plek te verlaten. Investeren in ontwikkelingslanden is dus ook eigenbelang.’ <


Ontwikkelingseconoom Maarten Voors - beeld Ty Turley

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

In ‘voorland’ Denemarken is ziekteverzuim nu de grootste zorg

Epidemiologen zien Denemarken in de coronacrisis als het voorland van Nederland. De omikronvariant veroorzaakt daar vooralsnog geen topdrukte in de ziekenhuizen, maar door de hoge besmettelijkheid komen werkende Denen massaal thuis te zitten.

Afbeelding

Italië voert vaccinatieplicht in voor 50-plussers: ‘We kijken naar de data’

Alle Italiaanse 50-plussers moeten vanaf nu een coronavaccinatie halen. Premier Mario Draghi is er duidelijk over: ‘We doen dit op basis van de data: wie ouder is, loopt grotere risico’s.’

Afbeelding

De langste schoolsluiting ter wereld: na twintig maanden gaan de scholen in Uganda weer open

Nergens moesten kinderen zó lang thuiszitten als in Uganda. Maar liefst twintig maanden waren de scholen dicht vanwege corona. Vandaag gaan de deuren weer open. Miljoenen kinderen zijn afgehaakt. ‘We zitten diep in de shit.’

Afbeelding

Dubbele infecties van corona en griep rukken op. Moeten we ons zorgen maken over ‘flurona’?

Terwijl omikron om zich heen blijft grijpen, raken in sommige landen mensen besmet met zowel influenza (griep) als COVID-19. Hoe groot is de kans op ‘flurona’ en hoe gevaarlijk is het?

Afbeelding

De opmars van de omikronvariant in het Verenigd Koninkrijk in drie interactieve infographics

De Britse coronacijfers breken record na record. Voor de derde dag op rij is het hoogste aantal nieuwe coronabesmettingen geteld sinds het begin van de uitbraak vorig jaar. Bekijk de cijfers in drie infographics van Sjoerd Mouissie.

Afbeelding

Johnson voert coronamaatregelen in ondanks grote weerstand eigen partij

Liefst 98 afgevaardigden van zijn eigen Conservatieven stemden dinsdagavond tegen de invoering van een coronapas bij grote evenementen. Het is de grootste opstand waar Boris Johnson als premier mee te maken heeft gehad.