Luister naar

Bouterse schuift schuld voor de Decembermoorden naar Nederland

Nieuws
Desi Bouterse schuift de schuld voor de Decembermoorden van 1982 door. Niet hij was de hoofdschuldige, dat was Nederland: dat steunde plannen voor een tegencoup, en plande zelfs een invasie in Suriname. En dan zijn er ook nog de ‘psychologische factoren’.
Kees Broere / vk
dinsdag 1 december 2020 om 03:00 aangepast 09:05
Desi Bouterse, veroordeeld voor 20 jaar, arriveert maandag voor de behandeling van zijn verzetzaak bij de Krijgsraad.
Desi Bouterse, veroordeeld voor 20 jaar, arriveert maandag voor de behandeling van zijn verzetzaak bij de Krijgsraad. beeld anp / Ranu Abhelakh

Paramaribo

Oud-president en oud-legerleider Desi Bouterse heeft maandag voor het eerst voor de Krijgsraad gesproken over de zogeheten Decembermoorden van 1982, waarbij vijftien tegenstanders van zijn toenmalige militaire bewind in Suriname zijn vermoord. Bouterse, die in eerste aanleg tot twintig jaar cel is veroordeeld, legt indirect de schuld bij Nederland.

Bouterse (75), die in mei dit jaar de verkiezingen verloor, moest persoonlijk verschijnen, omdat hij anders riskeerde dat het eerdere vonnis zou worden uitgevoerd. Hij is bij verstek veroordeeld en heeft daartegen een zogeheten ‘verzet’ aangetekend. De nieuwe behandeling van zijn zaak kan opnieuw lang duren.

In zijn voorgelezen verklaring zei Bouterse, die volgens het vonnis persoonlijk actief betrokken is geweest bij de wrede executie van zijn toenmalige opponenten, ‘verdriet’ en ‘spijt’ te voelen dat hij de moorden van 8 december 1982 niet heeft ‘zien aankomen’. Hij verwacht echter dat de geschiedenis hem ‘zal vrijspreken van alle schuld aan het trieste, traumatische gebeuren’.

tegencoup

In 1980 had Bouterse de leiding bij een militaire staatsgreep tegen de regering van Suriname, het land dat in 1975 onafhankelijk was geworden van Nederland. Eind 1982 werden vakbondsmensen, journalisten, ondernemers en oud-militairen opgepakt, omdat zij plannen zouden hebben het bewind-Bouterse door een tegencoup omver te werpen.

Die groep, zo liet Bouterse maandag weten, werd feitelijk aangestuurd door buitenlandse machten als Nederland en de VS, die op hun beurt uit zouden zijn geweest op een militaire invasie. De bewijzen daarvoor zouden te vinden zijn in Nederlandse documenten. Deze zijn echter tot staatsgeheim verklaard en zullen niet eerder vrijkomen dan in 2060, als de meeste betrokkenen zullen zijn overleden.

Bouterse refereerde aan eerdere berichten over Nederlandse betrokkenheid bij de coup van 1980. Een centrale, maar onopgehelderde rol hierbij zou zijn weggelegd voor kolonel Hans Valk, destijds de militair attaché op de Nederlandse ambassade in Paramaribo. Valk overleed in 2012.

verdenking

De zaak is onlangs ook weer aangekaart door Jan Pronk, die als minister van Ontwikkelingssamenwerking in het kabinet-Den Uyl, maar ook daarna nauw betrokken was bij de ontwikkeling van het jonge, onafhankelijke Suriname. In een lezing eerder deze maand zegt Pronk dat door de geheimhouding van Nederland ‘de verdenking' blijft bestaan.

Bouterse meent dat de Krijgsraad bij het tot stand komen van het eerdere, overigens zeer uitvoerig gemotiveerde vonnis onvoldoende aan waarheidsvinding heeft gedaan. ‘Wanneer mensen worden verdacht van ernstige staatsgevaarlijke activiteiten dan is het volkomen legitiem om die onder arrest te plaatsen’, aldus Bouterse.

Hij probeerde aan te geven dat bij de Decembermoorden geen sprake was van voorbedachten rade. In dat verband sprak hij over niet nader verklaarde ‘onderliggende psychologische factoren', waarmee de Krijgsraad geen rekening heeft gehouden.

De zaak gaat op 29 januari verder. <

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Na tien weken van protesten kiest Iraanse bewind voor nog hardere lijn

Het Iraanse regime wil demonstranten als terroristen behandelen, en dreigt met het vaker toepassen van de doodstraf. Naast president Raisi is nu een tweede lid van de beruchte Doodscommissie op een cruciale post benoemd.

Afbeelding

Moldavië richt zich door Oekraïne-oorlog op Europa: ‘Wij zijn geen partij voor de Russen’

Moldavië is een arm landje, ingeklemd tussen Roemenië en Oekraïne. ‘Ik zal pas halleluja roepen wanneer het vrede is in Oekraïne en wij zonder kleerscheuren en in pais en vree de weg kunnen inslaan naar Europa.’

Afbeelding

In Israël gaan de alarmbellen af, over het geweld op de Westbank, over het leger en over Iran

Zowel het Israëlische leger als de VN slaan alarm over de situatie op de Westbank die ‘het kookpunt bereikt’. Naast die concrete zorg, bereidt Israël zich ook nog voor op een actie tegen die andere, grote dreiging Iran.

Afbeelding

Roep om snelle uitbreiding van de EU groeit: we zijn beter af met deze zes Balkanlanden

Lange tijd treuzelde de Europese Unie met uitbreiding naar het oosten. Nu schudt de Russische agressie veel politici wakker. Dinsdag praten zij over nauwere banden met zes Balkanstaten. Wat levert Nederland dan in?

Afbeelding

Britse hofdame per direct weg na rel over racistische opmerking

Een Britse hofdame, Susan Hussey, is uit haar functie ontheven nadat ze een racisme-rel had veroorzaakt tijdens een receptie op Buckingham Palace.

Afbeelding

Afzetting dreigt voor Ramaphosa

De Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa hangt mogelijk een afzettingsprocedure boven het hoofd. Uit een onderzoek blijkt dat het staatshoofd bij een schimmige zakendeal zowel de grondwet als de anticorruptiewetten van zijn land zou hebben overtreden.