Luister naar

Bulgarije: Noord-Macedonië nu niet in EU

Nieuws
Noord-Macedonië mag weer niet beginnen aan het toetredingsproces tot de EU. Dit keer ligt buurland Bulgarije dwars, en wel vanwege een oud conflict over taal en geschiedenis.
Rosa van Gool / vk
donderdag 19 november 2020 om 03:00
Bojko Borissov
Bojko Borissov beeld afp / Olivier Hoslet

Brussel

‘Een enorme nederlaag voor de EU en een groot onrecht’, noemde Zoran Zaev, de premier van Noord-Macedonië, de Bulgaarse blokkade. Het is niet het eerste obstakel dat Noord-Macedonië vindt op zijn lange reis naar het EU-lidmaatschap, die in 2004 begon. Eerder blokkeerde Griekenland jarenlang elke poging tot integratie van het land op de westelijke Balkan, vanwege een conflict over de naam Macedonië. Zo heet namelijk ook de noordelijkste provincie van Griekenland.

In 2019 veranderde de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië daarom haar naam in Noord-Macedonië, met het expliciete doel om te kunnen toetreden tot de NAVO en de EU. Ook sloot Noord-Macedonië een akkoord met Griekenland over het onderwijzen en tentoonstellen van de geschiedenis. Tot onvrede van de Grieken pronkte het land met de geschiedenis van (de Griek) Alexander de Grote, maar dat is sinds het verdrag verleden tijd.

taalruzie

Nu zijn de Grieken aan de zuidgrens dus al ruim een jaar tevreden, maar nemen de Bulgaarse oosterburen weer aanstoot aan Noord-Macedonië. Dinsdagavond stemde de regering tegen de Noord-Macedonische toetreding. Het voornaamste bezwaar van de regering in Sofia betreft de Macedonische taal. Volgens de Bulgaren bestaat die namelijk niet, maar is het gewoon een regionaal dialect van het Bulgaars.

Ook weigert Sofia te erkennen dat er in Bulgarije een Macedonische minderheid leeft. Die houding is in de regio niet uniek: de erkenning van etnische minderheden blijft op de Balkan een voortdurend twistpunt sinds het uiteenvallen van Joegoslavië. Ook in landen waar de splitsing destijds niet tot een burgeroorlog leidde, heerst nog altijd de angst dat een etnische minderheid dient als vooruitgeschoven post van het buurland. De erkenning van nationale taal, geschiedenis of cultuur wordt daarom beschouwd als een potentiële bedreiging van het eigen territorium.

uitvinding van Tito

Het geval Noord-Macedonië is het ultieme voorbeeld van dit Balkannationalisme: zowel Griekenland als Bulgarije houdt vol dat het staatje niet meer is dan een slimme uitvinding van generaal Tito, die hij in 1944 om politiek-strategische redenen deed. De Bulgaren vinden het land daarom een kunstmatige natie, in onduidelijke tegenstelling tot andere landen die blijkbaar wel ‘natuurlijk’ zijn.

De laatste jaren leek het lang de goede kant op te gaan. In 2017 sloten Bulgarije en Noord-Macedonië een vriendschapsverdrag, waarna een commissie werd gevormd met historici uit beide landen. De commissie moest bepalen hoe in het onderwijs en de cultuur om te gaan met historische figuren en episodes, die zowel de Bulgaren als de Noord-Macedoniërs claimen als ‘hun’ geschiedenis.

Dat werd geen succes. Bulgarije benaderde de commissie vooral als een kans om Noord-Macedonië zijn nationale geschiedenis eens grondig te laten herschrijven, waarna een impasse volgde. Nu hoopt Sofia het buurland met het EU-veto alsnog onder druk te zetten om concessies te doen. Het eisenpakket van Bulgarije om toch in te stemmen is fiks: er mag in geen enkel EU-document gerept worden van de Macedonische taal. Verder willen de Bulgaren garanties dat ze geen Macedonische minderheid hoeven te erkennen en dat er geen territoriale claims komen. Ook stelde minister van Buitenlandse Zaken Ekaterina Zaharieva dat Noord-Macedonië ‘eerst zijn Bulgaarse roots moet erkennen’.

invloed van Rusland

De Balkanruzie is behalve voor Noord-Macedonië een grote teleurstelling voor met name Duitsland, dat het toetredingsproces onder zijn voorzitterschap hoopte aan te vangen. Minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas riep dinsdagochtend nog op om de onderhandelingen met zowel Noord-Macedonië als Albanië te laten beginnen. De Europese integratie van de westelijke Balkan wordt door veel lidstaten gezien als een essentiële stap om de invloed van Rusland in de regio te doen afnemen. <

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Braziliaanse president wil Amazone met leger verdedigen, noemt leed inheemse bevolking onder Bolsonaro 'genocide'

Het Braziliaanse leger bereidt een operatie voor om illegale mijnbouwers te verjagen uit de Amazone. Hiermee wil de regering van president Lula da Silva een einde maken aan de humanitaire ramp die zich voltrekt binnen de inheemse Yanomami-gemeenschap.

Afbeelding

'Vergroenende industrie EU steunen tegen rivalen'

De Europese Unie liep voorop door als eerste machtsblok ter wereld de Green Deal in te voeren naar klimaatneutraliteit in 2050. Nu zal de EU haar industrieën en bedrijven steunen om concurrenten voor te blijven, aldus de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leye..

Afbeelding

Rishi Sunak 100 dagen in het zadel als Brits premier, maar comfortabel zit hij niet

Rishi Sunak houdt het al meer dan twee keer zo lang vol als premier dan zijn voorganger, maar daar is ook alles mee gezegd. Sunak was nog nooit eerder zo impopulair.

Afbeelding

Oekraïne vreest nog deze maand Russisch offensief

Oekraïne vreest dat de Russen nog deze maand een groot offensief lanceren. Volgens Kyiv zijn er nu 326.000 Russische soldaten in het land, het dubbele van de legermacht die de invasie begon.

Afbeelding

Noorwegen verbiedt koranverbranding

De Noorse politie heeft een demonstratie verboden waarbij een koran zou worden verbrand. Om ‘veiligheidsredenen’ mag een anti-islamitische groepering vandaag niet protesteren bij de Turkse ambassade in Oslo.

Afbeelding

Bond: 2,8 miljoen betogers tegen pensioenplan

In Frankrijk zijn volgens een links-radicale vakbond 2,8 miljoen mensen gaan demonstreren tegen de pensioenplannen van de regering. Volgens de regering waren het er 1,27 miljoen.