*

Schaken

De hele twintigste eeuw is het in Oost-Europa een puinhoop geweest (trouwens nu nog, al zijn de gevolgen nog niet zo dramatisch als in het begin van de twintigste eeuw) en dat verklaart dat de geboorteplaats van de Hongaar Samuel Lipschütz, ooit schaakkampioen van de VS, namelijk Uzhhorod, nu in Oekraïne ligt. Hij werd daar op 4 juli 1863 geboren en belandde als 17-jarige via Boedapest in de States. Over hem is bij www.mcfarlandpub.com weer zo’n schitterend boek in prachtband verschenen waarom deze uitgeverij bekend is. Een zeer lijvig wetenschappelijk werk, zoals gebruikelijk, want de auteur Stephen Davies heeft geen detail uit het leven van Lipschütz ongemoeid gelaten (978-0-7864-9596-2). Zelfs zijn ziek- en doodsbed komt uitvoerig aan de orde inclusief de pneumothorax-behandeling, die overigens niet veel baat bracht want Samuel stierf in 1905 in het Bethanien Hospital Eppendorf Hamburg – u ziet, ik ben ook al aangestoken door het detaillisme van Davies. Uit de bovengenoemde chaos van het voormalige Oostenrijk–Hongarije vertrokken meer dan twee miljoen mensen naar het beloofde land, toen de Verenigde Staten. Zo ook de familie Lipschütz, rond 1880. Het wordt allemaal beschreven maar als u nu denkt: wordt er nog geschaakt, geen zorgen, de wetenschappelijke aanpak van Davies garandeert dat geen partij zijn oog ontglipt. Al snel dook de talentvolle Samuel op in de legendarische Manhattan Chess Club, zijn successen regen zich aaneen en in 1892 werd hij overtuigend kampioen door de match tegen Jackson Whipps Showalter, de kampioen van de voorgaande jaren, te winnen. Helaas heeft een zwakke gezondheid (longproblemen) hem vaak dwarsgezeten en een grotere reeks successen verhinderd. Het is al met al een indrukwekkende biografie die en passant ook een heldere kijk geeft op de optimistische tijd rond 1900, toen de mensen nog geen weet hadden van de rampen die de twintigste eeuw zou brengen. Weer een topprestatie van McFarland waarbij ik niet onvermeld mag laten dat deze boeken mij bereiken dankzij Catherine Lawn van Eurospan (www.eurospangroup.com). Dan nu een partij uit de match, Lipschütz–Showalter 1.e4 e5 2. Pc3 Lc5 3. f4 d6 4. Pf3 Pf6 5. Lc4 Pc6 6.d3 Lg4 7. h3 Lxf3 8. Dxf3 Pd4 9. Dd1 een in die tijd bekende stelling waarin de Russische grootmeester Chigorin met 9. Dg3 weleens een toren offerde voor de aanval die echter niet altijd doorsloeg omdat de zwarte koning nog net via veld d7 kan ontsnappen. 9.Pd7 10. Pe2 Pxe2 11. Kxe2! Lipschütz is niet bang. 11. De7 12. Df1 0-0-0 13. Df3 (beter Lf3) g6 ook niet het beste, beter Pb6 14. f5 gxf5 15. Dxf5 Tdg8 16. g4 Ten aanval tegen de koning Tg6 17. g5 f6 18. h4 Tf8 19. Le6 c6 20. h5 Tg7 (20..fxg 21. Lxd7 Kc7 22.hxg Txf5 23. Lxf5) 21. g6 hxg 22. hxg Te8 23. Lh6 Tgg8 24. Lxg8 Txg8 25. Th2 Dd8 26. Tah1 Db6 deze zinloze exercitie op de damevleugel is de beslissende fout 27. Lc1 Da5 volhardt 28. Th8 Dxa2 met deze zet dekt zwart de toren op g8 maar: 29. Th7 en 1-0 dreigt nl in te slaan op d7 met alle gevolgen van dien. Het probleem van vandaag is een tweezet van Widlert: Wit: Ka8, Db1, Ta4, Td1, Ld6, Pd8, Pg5, pi b6, d4, f6. Zwart: Kd5, Pc5, Pe5, Tg3, pi c3. Sleutelzet 2541: 1.d4!

Sport

meer ‘Sport’

advertentie