Luister naar

Ondervoeding

Column
Ik ben door de longarts om consult gevraagd bij de 74-jarige meneer De Jong*. Hij werd opgenomen met een infectie in de wervelkolom en heeft nu ook een longontsteking. In de laatste drie maanden viel hij onbewust zes kilo af.‘Ach, er kon wel een paar kilo af. Ik heb weinig eetlust, maar dat is ook logisch want ik doe ook niks’, zegt hij tegen mij bij het eerste consult.
Anke Kalisvaart
woensdag 15 januari 2020 om 03:00

Er is een groot verschil tussen afvallen als je gezond bent of afvallen als je ziek bent. In een gezonde situatie verliest je lichaam vooral vetmassa en dat is bij overgewicht natuurlijk gunstig. Maar als je gaat afvallen door ziekte, verlies je naast een beetje vet vooral heel veel spiermassa. Dat is juist ongunstig, want spieren zijn belangrijk voor kracht en voor weerstand. Bij verlies van spiermassa gaat herstel trager en is er meer kans op complicaties. Zelfs als er nog sprake is van overgewicht.

Ziek zijn is topsport, zegt men weleens. Op het gebied van voeding klopt dat zeker. Het lichaam verbruikt veel energie (calorieën) en eiwit (bouwstoffen) als gevolg van de stress van de ziekte. Hoewel zieke mensen vaak weinig bewegen, is het verbruik van het lichaam door de ziekte vaak hoger dan normaal. Bij minder eetlust ontstaat er dan al snel een groot verschil tussen wat de patiënt nodig heeft en wat hij eet, met onbewust gewichtsverlies (en dus verlies van spieren) als gevolg.

Door eiwitrijke producten te kiezen bij ziekte gaat er minder spiermassa verloren. Eiwit zit bijvoorbeeld in vlees, vis, melkproducten, noten, eieren en peulvruchten.

Meneer De Jong snapt na mijn uitleg dat hij ondanks zijn overgewicht nu niet moet afvallen en dat zijn lichaam juist veel energie en eiwit nodig heeft. Met het gebruik van meer karnemelk en kaas bij zijn broodmaaltijden, een grotere portie vis of ei bij zijn warme maaltijd en tussendoor een handje noten, extra kaas en yoghurt lukt het hem voldoende eiwit te gebruiken. Van de fysiotherapie krijgt hij adviezen voor voldoende beweging. Hij herstelt voorspoedig. Zijn verloren spiermassa keert weer terug zonder dat hij aankomt in gewicht. Als ik hem bijna een jaar later toevallig opnieuw spreek, geeft hij aan dat hij zich nu zelfs beter voelt dan voordat hij ziek werd.


*de naam is om privacyredenen gefingeerd

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.