Luister naar

Leer je kinderen de financiële les. ‘Dat is een les voor het leven,’ zegt Gabriëlla Bettonville

Achtergrond
Nu de (huishoud)portemonnee hoog op de lijst van gespreksonderwerpen staat, rijst de vraag: hoe bereid je de nieuwe generatie zo goed mogelijk voor op hun financiële toekomst?
Esther van Lunteren
vrijdag 21 oktober 2022 om 15:43 aangepast 08:30
Leer je kinderen de financiële les
Leer je kinderen de financiële les beeld anp Robin Utrecht
Goed Werk

Geld. Het is in veel gezinnen vaker onderwerp van gesprek dan ooit tevoren. En dat is volgens Gabriëlla Bettonville, strategisch adviseur bij financieel kennis- en adviescentrum Nibud, een goede zaak. 

‘We zien keer op keer in (internationale) onderzoeken dat kinderen die thuis geleerd hebben met geld om te gaan, als volwassene veel minder snel met geldproblemen te maken krijgen dan kinderen uit gezinnen waarin het nooit over geld ging. 

Wie op jonge leeftijd ervaart dat geld op kan raken – en ontdekt dat je daar zelf verantwoordelijkheid voor hebt – leert een les voor het leven. Dat maakt een financiële opvoeding zo belangrijk.’

‘Betrek je kind bij de overwegingen die aan je keuzes voorafgaan.’

De financiële leerschool begint volgens de Nibud-adviseur bij het kind van vier dat in de supermarkt ontdekt dat niet alles in het karretje kan en mag. En gaat door tot en met de puber die jij echt wel die merktrui gunt, maar moet vertellen dat je budget niet oneindig is. 

Bettonville: ‘Betrek je kind bij de overwegingen die aan je keuzes voorafgaan. Waarom koop je altijd het huismerk en laat je het A-merk staan, of andersom? Waarom kies je ervoor dat uitje wel of niet te doen? Laat ze – als ze wat ouder zijn – zien wat het betekent om verzekerd te zijn, belasting te betalen, zorgtoeslag aan te vragen. Elk kind weet sinds een paar maanden dat douchen geld kost, en dat het duur is om de hele dag de lamp te laten branden. Al die onderwerpen zijn belangrijk als het later op eigen benen moet staan.’  

Het Nibud adviseert een zak- of kleedgeldcontract, zodat beide partijen van tevoren weten wat de spelregels zijn. ‘Spreek samen af hoeveel geld je kind per week of maand ontvangt’, zegt Bettonville. ‘Wat mag je kind daar wel en niet van kopen? Snoep bijvoorbeeld, of online gadgets, hoe willen jullie daarmee omgaan? Hoeveel wordt er gespaard? En wat als een aankoop kapotgaat door onoplettendheid, wie draait daarvoor op? Door dit vooraf samen te bespreken, voorkom je een hoop discussie.’

Spaarpot versus bankrekening

Alles is tegenwoordig digitaal. Alleen voor heel jonge kinderen is het daarom nog interessant om een spaarpot te hebben, omdat een rekening hen nog weinig zegt. Voor oudere kinderen geldt dat ze hun ouders volop met pas, mobiel en horloge zien betalen, dan is een eigen bankrekening – rond een jaar of 10 – meer dan logisch.

Richtlijnen voor zak- en kleedgeld

Het Nibud adviseert kinderen vanaf een jaar of 6 zakgeld te geven, dan kunnen ze de verschillende munten herkennen en tellen. Geef steeds hetzelfde bedrag op een vast tijdstip, bij voorkeur wekelijks. De hoogte van het bedrag hangt af van je bestedingsruimte als ouders en wat het kind van dat zakgeld moet betalen. 

Op de website van het Nibud staan de richtlijnen per leeftijd. Kinderen van 12 of 13 jaar kunnen over het algemeen verantwoordelijkheid dragen voor een kleedgeldbudget, dat eens per maand of per kwartaal op hun rekening wordt gestort. De doorsnee middelbare scholier krijgt 50 euro per maand aan kleedgeld, blijkt uit Nibud-onderzoek (2020).

Marco (42) en Christien (40) Nobel zijn de ouders van Boaz (16), Tamar (14), Rhodé (13) en Eva (6). Het hele gezin verzamelt zich aan tafel om de financiële opvoeding nog eens door te spreken.

De 16-jarige Boaz bijt het spits af. ‘Ik krijg 20 euro zakgeld per maand en werk bij de Aldi, maar eigenlijk hebben we hier verder geen afspraken over geld. Vrienden zeggen weleens dat hun ouders de studie betalen, of het rijbewijs. Daar hoor ik niets over.’ Moeder Christien knikt. ‘

Boaz is echt de oudste. We weten: wat we met hem afspreken, geldt straks ook voor de rest. We nemen de tijd om bewuste keuzes te maken, maar merken ook dat hij aan meer duidelijkheid toe is. Neem het onderwerp kleding. Dat betalen wij, maar als je meer dan drie spijkerbroeken nodig denkt te hebben, koop je het zelf. Genoeg is genoeg.’ 

De 14-jarige Tamar en Rhodé knikken: ‘Per seizoen gaan we eerst de kast door, daarna weten we wat we mogen kopen.’ Christien lacht. ‘Ouderwets hè. Maar ik vind het echt zonde om te gaan winkelen voordat je weet wat je hebt.’ 

‘We willen onze kinderen leren dat het je niet komt aanwaaien’, zegt Marco. ‘Dat je moet werken voor je geld, maar er ook van mag genieten. Meer is niet altijd beter. Daar hebben we het regelmatig over.’

Zakgeld krijgen de kinderen Nobel vanaf de middelbare school. In de eerste 10 euro, vanaf de derde 20 euro per maand. ‘Behalve kleding, betalen we hun telefoonabonnement tot een bepaald aantal MB’s. Rhodé werkt nog niet, dan leggen we soms iets bij als ze met vriendinnen op pad gaat. Wil je iets heel graag en is je rekening leeg, dan gaat het op een lijstje voor verjaardagen en Sinterklaas.’

De kinderen bewust maken van wat het leven kost, zodat ze later hun eigen broek kunnen ophalen, maar ook met plezier voor dat geld werken, is waar de ouders Nobel naar streven. 

Marco: ‘Onlangs had mijn schoonvader zijn elektrische fiets voor 250 euro ingeruild. Toen Boaz daar lucht van kreeg, kocht hij de fiets voor hetzelfde bedrag terug, maakte mooie foto’s en zette ’m voor 750 euro te koop. Uiteindelijk heeft hij er 600 voor gekregen, geld waarvan hij eerst zijn nichtje sponsorde die de Alpe d’ HuZes ging fietsen, en een mooie bos bloemen voor z’n oma kocht. Dat vind ik mooi.’

Bert Kok (43) is getrouwd met Laura en vader van Joyce (14), Fleur (13), Jesse (11) en Milou (8) en werkt als business controller.

‘De kosten van de boodschappen, wat er nu gebeurt met de energieprijzen … daar horen de kinderen mij regelmatig over. Wij zijn vrij open over ons huishoudboekje. Dat is bewust. 

Ik heb mij de afgelopen jaren steeds meer verdiept in het financiële systeem. Onze oudste dochter betrok ik bij het kopen van crypto’s. Ik denk dat onze kinderen in de toekomst met een digitale munt leven, en vind het belangrijk dat ze daar gevoel bij gaan krijgen. Dat gevoel is nu nog beperkt. 

Hoewel ze vanwege de inflatie wel steeds beter beseffen hoe groot de impact van geld is. Door te beleggen bouw ik voor alle kinderen een spaarbedrag op. Dat is rendabeler dan het geld op een rekening zetten waar de inflatie vervolgens vrij spel heeft.

Sinds de middelbare school hebben onze oudste twee meiden een bankrekening met pinpas. De oudste krijgt 20 euro zakgeld per maand en heeft een bijbaantje, de tweede 15 euro. Kleedgeld willen ze niet, vooral omdat ze het nog niet overzien. 

Het kopen van kleding doen we daarom met elkaar, zodat ze meekrijgen wat iets kost, en welke keuzes daarbij horen. Het zakgeld mogen ze vrij besteden. We zien dat het nu nog vooral aan eten en drinken uitgegeven wordt. Daarover gaan we in gesprek, maar we verbieden het niet. Soms lopen ze er tegen aan dat het geld ‘op’ is en wordt er een poosje fanatiek gespaard. Want ze weten wel: we kopen alleen van geld dat we daadwerkelijk hebben.

De jongste twee krijgen nog niets. Ooit hebben we een poging gedaan ze zakgeld te geven, iedere zaterdag twee euro, maar vervolgens hadden we het geld nooit in huis. Iets kopen blijft op de basisschool dus beperkt tot verjaardagen en Sinterklaas. 

Heel af en toe kopen we eens iets tussendoor, een waardenkaart voor een computerspelletje bijvoorbeeld, maar daar zijn we best kritisch op. Vooral sinds we voor een verjaardag ooit een poppenhuis van 80 euro kochten, dat vervolgens bijna niet is aangekeken. Inmiddels beseffen ze steeds beter dat het hebben van de zaak, vaak het einde is van het vermaak.’

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Zelfstandig ondernemerschap is leren balanceren: 'De klant is koning, maar de zzp'er is minister-president'

Toen Marthe Walter (30) zes jaar geleden zzp'er werd, wist zij niet goed waar ze aan begon. Dat is nu wel anders. Ze schreef er een boek over.

Afbeelding

Iedere werknemer doet weleens iets verkeerd: Zó geef je je fouten toe op de werkvloer

Veel werknemers houden hun fouten liever voor zich uit angst voor gezichtsverlies, terwijl ze weten dat opbiechten beter is. Maar hoe pak je dat aan? ‘Schuif de schuld nooit op anderen af.’

Afbeelding

Is jouw bank duurzaam, eerlijk of allebei (niet)? Eén bank komt bijna overal als beste uit de bus

De meeste mensen zijn best bereid duurzame keuzes te maken, maar zien soms door de bomen het bos niet meer. Hoe kun je bijvoorbeeld duurzame(re) keuzes maken in het doen van je bankzaken?

Afbeelding

Leer je kinderen de financiële les. ‘Dat is een les voor het leven,’ zegt Gabriëlla Bettonville

Nu de (huishoud)portemonnee hoog op de lijst van gespreksonderwerpen staat, rijst de vraag: hoe bereid je de nieuwe generatie zo goed mogelijk voor op hun financiële toekomst?

Afbeelding

Zes typen lastige bazen, en hun handleiding: hoe kun je met je leidinggevende omgaan?

Op iedere baas is wel wat aan te merken. Maar hoe ga je ermee om in de dagelijkse praktijk? Het beste advies? Neem het gedrag van je manager niet te serieus.

Afbeelding

‘Je moet de vinger op de zere plek leggen en dat is bij de consument’

Hoe kun je komen tot een prijs waarmee boeren kunnen werken in evenwicht met zichzelf en de natuur om hen heen? Deze week: een boer die het opneemt voor supermarkten en een ‘zuivel toegevoegde waarde’ voorstelt.