Luister naar

Wie zondag toch kerkdienst belegt, is niet strafbaar

Achtergrond
Nederland kent vrijheid van godsdienst. Mag de overheid daarom wel kerken verbieden erediensten te beleggen om het coronavirus te bestrijden?
Dick Schinkelshoek
donderdag 12 maart 2020 om 20:33
Strafbaar ben je niet als je als eigenwijze voorganger of kerkenraad de eredienst zondag toch laat doorgaan.
Strafbaar ben je niet als je als eigenwijze voorganger of kerkenraad de eredienst zondag toch laat doorgaan. beeld Dick Vos

Woerden

Zelden heeft een kabinetsbesluit zo’n grote impact voor de kerken. ‘Zelfs tijdens de polio-uitbraken van de jaren zestig en zeventig heeft de overheid aan kerken niet zulke beperkingen opgelegd, ook al had het verbieden van kerkdiensten in sommige plaatsen toen wellicht besmettingen kunnen tegengaan’, zegt Klaas-Willem de Jong, docent kerkrecht aan de Protestantse Theologische Universiteit. ‘Men dacht daar veertig jaar geleden gewoonweg niet aan, in tegenstelling tot vandaag, nu we dit soort uitbraken veel meer willen controleren.’ 

Een kerkdienst of andere religieuze samenkomst verbieden omdat wat daar wordt verkondigd wordt je niet aanstaat? Dat mag de overheid niet in Nederland. Artikel 6 van de Grondwet staat iedere Nederlander toe zijn geloof te belijden, ‘individueel of in gemeenschap met anderen’. En dat gaat heel ver. Hooguit mag de overheid rondom, dus buiten, het kerkgebouw regels te stellen ‘ter bescherming van de gezondheid’.

Strikt genomen is het ook ‘een dringend advies’ om nu geen grote bijeenkomsten te beleggen, laat een woordvoerder van het ministerie van VWS weten. ‘Het is van de overheid, samen met de burgemeesters, een heel dringend verzoek om rekening te houden met elkaar en bijeenkomsten niet door te laten gaan.’ Strafbaar ben je dus niet als je als eigenwijze voorganger of kerkenraad de eredienst zondag toch laat doorgaan.

net als een bouwvergunning

Toch heeft de overheid wel degelijk het recht kerkdiensten tijdelijk ‘echt’ te verbieden, meent De Jong. Ze dragen mogelijk bij aan de verspreiding van het virus, en dan moet je dat afwegen tegen het recht op de vrijheid van godsdienst. ‘Vergelijk het met een bouwvergunning - die moet een kerk evengoed krijgen als iedere andere organisatie. Als de overheid alleen kerkdiensten zou verbieden, zou dat een probleem zijn. Nu werden die aanvankelijk in de persconferentie van Rutte niet eens genoemd. Dit betreft het hele openbare leven.’ Nu de overheid geen hard verbod op kerkdiensten met meer dan honderd mensen heeft afgekondigd, ‘is de eigen verantwoordelijkheid van kerken om er zelf vanaf te zien des te groter’, meent De Jong.

Ook al schrijft de kerkorde van de Protestantse Kerk voor dat iedere gemeente op zondag samenkomt, het allerlaatste artikel van de protestantse kerkorde (artikel XIX) staat toe dat plaatselijke kerkenraden tijdelijk naar eigen inzicht mogen handelen ‘als buitengewone omstandigheden van land en volk het normaal functioneren van het leven van de kerk onmogelijk maken’. De Jong: ‘We zullen in de kerk over dat kerkordeartikel de komende tijd vast vaker gaan horen.’ <

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Anouk heeft diabetes type 1: ‘Als mijn bloedsuikerwaardes te laag zijn, kan ik niet meer staan’

Anouk van de Worp (32) heeft al negen jaar diabetes type 1, een ongeneeslijke auto-immuunziekte, waardoor haar lichaam geen insuline aanmaakt. ‘Je krijgt het zomaar; ik had niets kunnen doen om de ziekte te voorkomen’.

Afbeelding

Drie mensen over hun doopritueel: ‘Ik vond het een groot wonder’

Kinderdoop, geloofsdoop of doopvernieuwing. Nederlandse christenen gaan op verschillende manieren om met de doop. Janno, Ben en Hester vertellen over hun doopritueel. ‘Ik had me ook kunnen laten dopen in een andere gemeente.’

Afbeelding

Hoge kardinalen vrezen Duitse ‘twijfel en verwarring’. Maar de oosterburen bepalen de Vaticaanse agenda

Twee curiekardinalen publiceren stevige kritiek op de hervormingsgretige Duitse bisschoppen. Het is een teken van angst in Rome dat wat ten noorden van de Alpen wordt aangestoken, zich als een veenbrand zal verspreiden.

Afbeelding

Drukte op studiedag over homoseksualiteit. ‘Zaten we hier ook als het onderwerp armoede was?’

Driehonderdzestig mensen hebben zich in de Utrechtse Jacobikerk verzameld om het boek van hoogleraar Ad de Bruijne over homoseksualiteit te bespreken. ‘Gereformeerden mogen wel eens wat meer queer zijn’.

Afbeelding

The Passion 2023 wordt uitgezonden vanuit Harlingen, met publiek

De dertiende editie van het KRO-NCRV-programma The Passion vindt plaats op 6 april, Witte Donderdag, in de Friese havenstad Harlingen. Volgens directievoorzitter Peter Kuipers van KRO-NCRV ‘is het belangrijk dat we het eeuwenoude paasverhaal blijven vertellen’.

Afbeelding

Wat als de energierekening van de kerk explodeert? Er is een oplossing, maar die doet wel pijn

Wat doe je als kerk als de energierekening explosief stijgt? In de regio Drechtsteden en Barneveld hebben ze een oplossing bedacht, al doet die een beetje pijn na de coronacrisis.