Luister naar

‘Bethel’ niet het laatste kerkasiel

Achtergrond
Deze maand is het een jaar geleden dat het kerkasiel voor de Armeense familie Tamrazyan in het Haagse buurt- en kerkhuis Bethel eindigde. Eind januari verschijnt een boek met een terugblik en lessen voor de toekomst. Diaconaal predikant Derk Stegeman, die nauw betrokken was bij het ruim drie maanden durende kerkasiel, blikt terug aan de hand van zinnen uit de zes nieuwsbrieven die hij in die periode schreef.
Hilbert Meijer
vrijdag 17 januari 2020 om 03:00 aangepast 06:50
Beeld van de estafettedienst, een jaar geleden in Bethel in Den Haag. Op de voorgrond Hayarpi Tamrazyan, die als  woordvoerder van het Armeense gezin bekendheid kreeg.
Beeld van de estafettedienst, een jaar geleden in Bethel in Den Haag. Op de voorgrond Hayarpi Tamrazyan, die als woordvoerder van het Armeense gezin bekendheid kreeg. beeld anp / Koen van Weel

Den Haag

‘Veel schotten die we doorgaans in kerk en liturgie ervaren, vallen in de doorgaande asielkerkdienst weg.’ (24 november 2018, het kerkasiel in Bethel is een maand bezig)

‘Het kerkasiel heeft voor enorm veel verbinding gezorgd. In drie maanden tijd leidden bijna duizend voorgangers uit allerlei kerken diensten die soms drie, vier uur duurden met een groep die kleiner en diverser was dan ze gewend waren. Dan ga je andere dingen doen dan tijdens een gewone kerkdienst. Er was ruimte voor spontane inbreng van kerkgangers, voor onderling gesprek. Kerkelijke verschillen, die voor een deel cultuurverschillen zijn, vielen weg. Mensen hadden het gevoel dat ze met het wezenlijke van het geloof bezig waren. Daaruit ontstond een verlangen: kan dit niet altijd? Hoe houden we dit vast? Terechte vragen, maar dat kan niet. Je moet weer het alledaagse leven in.’

‘De viering is ons kampvuurtje geworden, waaromheen we ons verzamelen.’ (17 december 2018, de achtste week van het kerkasiel)

‘We waren met een stuk of acht mensen toen we eind oktober 2018 besloten het kerkasiel te beginnen. We hebben toen gezegd: we kunnen een doorgaande viering twee weken garanderen. Als het in die tijd geen breder draagvlak krijgt, stoppen we ermee. Al snel meldden zich allerlei mensen die een bijdrage wilden leveren. Eerst vroegen we ons af of wij het konden dragen. In de loop van de weken merkten we: wij hoeven het niet te dragen, het draagt ons. In de ruimte naast de kapel ontmoetten voorgangers die gingen en kwamen elkaar als mensen die met elkaar een reis waren begonnen, een pelgrimage. Bethel was het kampvuur waar ze elkaar vertelden wat ze hadden meegemaakt. Dat gaf energie, inspiratie en geloof. In de kerk wordt zo vaak gebeden: bevrijd me uit de benauwing, ik zoek mijn toevlucht bij U. Al die zinnen die ons zo vertrouwd zijn, kregen op dat moment een andere klank. Het kerkasiel hielp ons de betekenis van ons geloof opnieuw te zien.’

‘We waken omdat we verwachten dat rechtvaardigheid uiteindelijk zwaarder weegt dan angst.’ (23 december 2018, staatssecretaris Mark Harbers heeft laat weten zijn discretionaire bevoegdheid niet te gebruiken)

‘We hebben veel moeite gedaan toenmalig staatssecretaris Mark Harbers van Asiel nieuwe informatie te geven over de familie Tamrazyan. Er waren mensen naar Armenië afgereisd om daar betrouwbare en formeel beëdigde informatie te verwerven. Dat heeft op zijn bureau gelegen, terwijl hij zei: ik heb geen nieuwe informatie ontvangen. Dat vonden wij heel bitter. Het was een dieptepunt als het gaat om ons vertrouwen in de politiek. Maar we hielden hoop, omdat we nog een pijl op onze boog hadden: het CDA. Onder de bezoekers van de vieringen waren veel lokale CDA-mensen die zeiden: dit kan niet. We voelden dat er binnen het CDA iets aan het rommelen was. Het CDA-congres van 9 februari 2019 was onze volgende mijlpaal. Intussen vroegen we ons wel af of hoe lang we het nog konden volhouden. Het kerkasiel trok zo’n grote wissel op de kerk in Den Haag, dat we erover hebben gedacht het te verplaatsen. Daar zijn serieuze gesprekken over gevoerd.’

‘Vaak werd ons gevraagd of we geen valse hoop gaven.’ (20 januari 2019, verruiming van kinderpardon is ophanden)

‘Die zin werd ons van meet af aan naar het hoofd geslingerd: jullie geven dit gezin valse hoop. Dat was niet zo. We hebben van begin af aan met de familie Tamrazyan besproken dat de kans van slagen niet groot was. We hebben geen informatie voor ze achtergehouden. Ik heb ze dagelijks gesproken en ze waren tot in detail op de hoogte van de ontwikkelingen. We zijn niet met grote verwachtingen begonnen. We hebben gezegd: we kunnen dit twee weken volhouden en hopen dat we dan in gesprek zijn met de politiek. We hadden valse hoop gegeven als we hadden gezegd: we gaan dit fixen. Hoop zit heel dicht tegen geloof aan. Hoop is geen weersverwachting, het is iets wat je koestert, niet iets wat je peilt.’

‘Het kerkasiel had niet alleen een grote impact op de politieke ontwikkelingen, maar heeft ook voor de kerk zelf veel betekend.’ (2 februari 2019, terugblik op kerkasiel)

‘Ontzettend veel mensen hebben tijdens het kerkasiel voor het eerst sinds tijden weer eens in een kerk gezeten. Ik verwacht niet dat ze allemaal blijven komen. Maar de kerk heeft wel laten zien wat voor rol ze in de samenleving kan spelen. Mensen ontdekten dat je vanuit het hart van de kerk, de liturgie, iets kunt beginnen wat impact heeft. Voorgangers en kerkgangers uit heel het land waren onder de indruk van wat ze in Bethel beleefden en namen dat mee terug naar hun eigen gemeenten. Na hun bezoek kwamen er bezinningsavonden in kerken: wat staat er over vluchtelingen in de Bijbel en wat betekent dat voor onze eigen houding? Het was niet zo dat we ons na het kerkasiel weer met onze kerntaak konden gaan bezighouden, het kerkasiel was onze kerntaak.’

‘Balansen worden opgemaakt ter afsluiting, maar ook om vooruit te kunnen kijken.’ (1 april 2019, het gezin Tamrazyan krijgt definitief een verblijfsvergunning)

‘Op 29 januari 2019 bereikten de coalitiepartijen een akkoord. Voor ons was dat reden het kerkasiel te beëindigen. Kinderen die al jaren in Nederland zijn, konden nu een verblijfsvergunning krijgen. Pijnlijk aan het akkoord was dat het kinderpardon in feite werd afgeschaft. De winst was dat er nog eenmaal een ruimhartige regeling kwam voor de kinderen op dat moment. Maar ik krijg buikpijn van de formalistische wijze waarop de regels werden toegepast. Er zijn gezinnen die absoluut hadden moeten profiteren van die regeling, maar die er niet van geprofiteerd hebben. De uitwerking gaat in tegen de bedoeling van de afspraken die bijna een jaar geleden werden gemaakt. Het zou best kunnen dat er ooit weer een kerkasiel nodig is. Zoals het op dit moment gaat, gaat het niet goed.’ <

hoe verliep het kerkasiel in Bethel?

Het Armeense gezin Tamrazyan - moeder, vader en drie kinderen - woont bijna negen jaar in Nederland als de Raad van State na lange procedures in september 2018 oordeelt dat het gezin Nederland mag worden uitgezet.

Om uitzetting te voorkomen verleent de Gereformeerde Kerk vrijgemaakt in Katwijk vanaf 27 september kerkasiel aan het gezin.

Een maand later neemt de Protestantse Kerk Den Haag het kerkasiel over. Op vrijdag 26 oktober om 13.30 uur begint in buurt- en kerkhuis Bethel een doorlopende viering, omdat overheidsinstanties geen religieuze bijeenkomsten verstoren. Het gezin verblijft in de voormalige kosterswoning boven de kapel.

Pas 2306 uur en een kwartier later, op woensdagmiddag 30 januari 2019 eindigde de viering, nadat de regering een akkoord bereikte over het kinderpardon.

Dochter Hayarpi Tamrazyan wordt als woordvoerder van het gezin het gezicht van het kerkasiel, maar treedt nu niet meer in de openbaarheid, zo laat ze weten.

Op 30 januari 2020 wordt een boek over het kerkasiel gepresenteerd tijdens een bijeenkomst in de Bethelkapel in Den Haag.

Dat wonderlijke kerkasiel. De non-stop viering in de Haagse Bethelkapel. Willem van der Meiden & Derk Stegeman (red.). Uitg. Skandalon, Middelburg 2020. 112 blz € 13,95

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Nieuw tussenjaar combineert geloof met kunst. 'Wij vinden het ook belangrijk uit te reiken en te dienen'

In Nieuwegein gaat in september een nieuw tussenjaar van start voor creatieve christelijke jongeren. 'We hoorden veel verhalen over de onveilige cultuur op kunstopleidingen – dat zette ons aan het denken.'

Afbeelding

Eben-Haëzergemeente op Urk verbreekt band met CGK in Zwolle

Eén van de drie christelijke gereformeerde kerken (cgk) in Urk, te weten de Eben-Haëzergemeente, heeft de correspondentieband met de kerkenraad van de cgk Zwolle verbroken.

Afbeelding

Kerkleden helpen flink in armoedebestrijding, deels door wantrouwen richting overheid

Kerkleden hebben in 2021 miljoenen onbetaalde uren en tientallen miljoenen euro’s besteed om de armoede in Nederland te verminderen. Het exacte aantal uren kan zelfs nog hoger liggen. Dat blijkt uit onderzoek van verschillende organisaties.

Afbeelding

Jongeren hebben steeds minder met Israël. 'Tegenreactie op ouderen die Joodse staat kritiekloos steunden'

De huidige generatie christelijke jongeren ervaart minder verbondenheid met Israël en het Midden-Oosten dan hun ouders. ‘We maken ons daar wel enigszins zorgen om, vooral omdat het bij heel veel mensen het godsbeeld aantast. We raken de wortels van ons geloof kwijt.

Afbeelding

Na twee niertransplantaties en dialyse blijft Arthur optimistisch: 'God heeft mij veel gegeven'

'Ik leef met meer dalen dan een gemiddeld mens, maar de pieken zijn ook hoger.' Arthur Burggraaf (22) heeft al zijn hele leven ernstig nierfalen. Hij dialyseerde een jaar en heeft twee niertransplantaties gehad.

Afbeelding

Wij vinden dromen vaak zweverig, maar in de Bijbel wordt hier heel anders over gedacht

In de Bijbel hebben dromen een veel grotere plaats dan wij ze in onze modern-westerse samenleving geven. Zonde, vindt bijbelwetenschapper Bart Koet. 'Zo mis je ook de troost die dromen kunnen bieden.'