Luister naar

De geur van broeierige contacten

Nieuws
Een protestants predikant is geschorst voor het aannemen van een legaat. Aanvaarden van een erfenis kan, maar dan moet die in openheid doorgespeeld worden aan de kerk.
redacteurDaniël Gillissen
woensdag 1 maart 2006 om 08:43

APELDOORN - Ga als predikant in alle openheid om met een legaat, adviseert prof.dr. G.C. den Hertog, hoogleraar ethiek aan de Theologische Universiteit van de Christelijke Gereformeerde Kerken.

Een predikant van de Protestantse Kerk in Nederland is onlangs voor zes maanden geschorst vanwege het aannemen van een legaat van een voormalig gemeentelid. Voor die veroordeling is onder meer gebruikgemaakt van de gedragsregel van de Bond van Nederlandse Predikanten dat een predikant geen erfenissen van gemeenteleden aanvaardt. Den Hertog vindt dit ,,een voortreffelijke stelregel''. ,,Aanvaarden van een legaat zorgt voor verlies van vrijheid en heeft de geur van broeierige contacten.''

De formulering van de predikantenbond is letterlijk overgenomen in de gedragscode van de Stichting Gedragscode Leidinggevenden waar evangelische gemeenten bij zijn aangesloten, vertelt bestuurslid Bert Roor. Kerkverbanden als de Christelijke Gereformeerde Kerken en de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) hebben ook gedragscodes voor predikanten waarin hun wordt verboden erfenissen aan te nemen van mensen met wie zij professioneel omgaan.

Ondanks de weerstand die Den Hertog voelt tegen het aannemen van legaten, is hij er niet voor al te uitgebreide regels op te stellen. Volgens de ethicus moet een predikant ,,in zijn eigen gemoed overwegen'' wat hij doet met een legaat.

De praktijk is namelijk weerbarstig. ,,Wat te doen als iemand kind noch kraai heeft? Waar gaat het geld dan heen? Je kunt het legaat aannemen, maar besteed het dan in alle openheid aan de opvang van eenzamen.'' Zelf een nieuwe auto kopen kan niet, vindt Den Hertog.

Aanvaarden dient wel de uitzondering te blijven, meent Den Hertog. Daar is Bert Roor van de Stichting Gedragscode Leidinggevenden het mee eens, maar hij zou het legaat eerder doorspelen aan de kerk. ,,Essentieel daarbij is wel om volstrekt open te zijn. Misschien is het mogelijk overleg te voeren met de familie.''

Het geven van een legaat wordt vastgelegd in een testament dat bij de notaris is opgesteld. ,,De notaris wil weten of iemand uit vrije wil een persoon in zijn testament opneemt'', vertelt een woordvoerder van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie. ,,Een gesprek over het testament vindt daarom altijd onder vier ogen plaats. Vertrouwt een notaris het niet, dan kan hij weigeren een document op te maken.''

Een notaris zal geen opmerkingen maken over de doelen die iemand in zijn testament opneemt, aldus de woordvoerder. ,,Daar heeft hij geen verantwoordelijkheid voor.'' De wettelijke erfgenamen moeten het testament uitvoeren.

Een beroepsgroep die het aannemen van legaten heeft verboden, zijn artsen. ,,De arts accepteert voor zichzelf geen nalatenschap van de patiënt, wanneer diens wilsuiting is opgesteld tijdens een ziekte waarbij de arts de patiënt heeft bijgestaan'', citeert een woordvoerder van de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG) uit de gedragsregels.

Den Hertog vindt dat predikanten nog meer verantwoordelijkheid hebben dan andere hulpverleners. ,,Een arts stuurt een rekening, maar een predikant helpt mensen belangeloos. Het moet duidelijk zijn dat je gemeenteleden niet pastoraal steunt vanwege een speciale sympathie, maar omdat je geroepen bent dat te doen.''

Deze instelling dient een predikant met zijn hele houding uit te stralen, vindt Den Hertog. ,,Dat kan problemen voorkomen. Als dominee kun je ook verkeerd handelen door onvoldoende afstand te bewaren. Je komt namens je Zender en niet namens jezelf. Je hebt dus echt iets fout gedaan dat de wereld van een gemeentelid in elkaar stort als je weggaat.''

Een predikant dient altijd alert te zijn, waarschuwt Den Hertog, ook bij kleinere giften. ,,Op het moment dat je denkt, nu word ik ingepakt, moet je op de rem trappen.'' Den Hertog spreekt uit eigen ervaring. Hij kreeg een keer een gift om zelf te besteden, maar besloot die naar de kerk door te sluizen. ,,Als predikant krijg je nog wel eens geld voor de kerk. Ik publiceerde dat altijd in het kerkblad. Zo ben je helder tegenover de gemeente. Zorgvuldige omgang met geld hoort bij het predikantschap. Dan kun je de volgende keer in de preek ook iets zeggen over het betalen van belasting.''

Artsen krijgen een tuchtcollege aan hun broek als ze de gedragsregels overtreden, vertelt de KNMG-woordvoerder. ,,De sancties hangen af van het vergrijp, maar kunnen bestaan uit schorsing of zelfs ontheffing.''

Datzelfde geldt voor deelnemers aan de Stichting Gedragscode Leidinggevenden, zegt Roor. ,,Wanneer er klachten zijn zal een onderzoek plaatsvinden. Worden die gegrond verklaard, dan doen wij aanbevelingen. Zelf kunnen wij de tuchtmaatregelen niet uitvoeren. Dat zal de aangesloten gemeente moeten doen.''

Voordat tuchtmaatregelen worden ingesteld, moet er voor Den Hertog wel meer aan de hand zijn dan alleen het aannemen van een legaat. ,,Alleen zal het niet makkelijk zijn alles boven water te halen. Hoewel, als een dominee in opspraak is, doet hij er goed aan alle zaken op te ruimen die een belemmering kunnen vormen voor zijn dienstwerk.'' Openheid is dan volsterkt logisch, vindt Den Hertog. ,,Doet een predikant dat niet, dan zijn de bezwaren mogelijk wel terecht.''

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Priester Poulos was de laatste die vertrok voordat ISIS kwam: ‘Iedereen kan een licht zijn in deze donkere tijd’

Hij was naar eigen zeggen de laatste persoon die vertrok, twee uur voordat ISIS in 2014 de stad Bashiqa binnenviel. En hij was de eerste die in 2017 terugkeerde toen het weer veilig was in de Noord-Iraakse stad.

Afbeelding

Hoe brengen theater en clowns de Bijbel weer tot leven? ‘We zijn meer dan een lopend hoofd’

Het jarige theatercollectief De 7evende Hemel wil - tegen de snelle beeldcultuur in - bijbelverhalen met dans en theater neerzetten.‘Het lijf vertelt ons nieuwe dingen die we nog niet weten.’

Afbeelding

Kerkleider vraagt Russen om voor jarige Poetin te bidden: ‘Bevrijd hem van alle weerstand’

Het hoofd van de Russisch-Orthodoxe Kerk heeft alle Russen opgeroepen twee dagen ‘vurig’ voor de gezondheid van de Russische president Vladimir Poetin te bidden.

Afbeelding

Deze bijbelsmokkelaar schreef een boek over zijn avonturen: ‘Waarom de KGB ons liet gaan weet ik nog steeds niet’

Hij smokkelde bijbels naar Oost-Europa, vloog met bijbels in zijn jas naar Rusland en passeerde met bonzend hart de douane in Iran. Klaas Muurling (65) schreef het op in een boek dat zaterdag wordt gepresenteerd.

Afbeelding

Nederlandse moslims onterecht op terreurlijsten. ‘Ik geef mijn kinderen mee: Nederland is niet wat het lijkt’

Tientallen Nederlandse moslims komen in de problemen omdat ze op een terreurlijst zijn beland - alles wijst erop dat dit onterecht is. ‘’Waarom ben je in Syrië geweest’, vroegen ze me. Maar ik was daar nooit geweest.’

Afbeelding

383 nieuwe gevallen van misbruik gevonden in Anglicaanse Kerk

Bij een onderzoek in alle 42 bisdommen van de Anglicaanse Kerk van Engeland zijn 383 nieuwe gevallen van misbruik gevonden. Dit gaat niet alleen om seksueel misbruik.