Luister naar

'De collectezak volgen op de beamer gaat te ver'

Nieuws
Kerkdiensten op televisie zorgen voor een grotere betrokkenheid. Tegelijk schermen kerken hun diensten op internet af. Is bij voorbede toestemming nodig?
Gerhard Wilts
zaterdag 3 november 2018 om 21:33
Met audiovisuele middelen kunnen kerken een breder publiek bereiken, legt Thomas Ravenshorst (staand) uit in Zeist.
Met audiovisuele middelen kunnen kerken een breder publiek bereiken, legt Thomas Ravenshorst (staand) uit in Zeist. nd

Zeist

‘De onzekerheid is groot’, beaamt Daan van Heteren van Kerkomroep.nl, een platform voor het online volgen van kerkdiensten. ‘Kerken weten vaak niet wat ze wel of niet mogen uitzenden bij de audiovisuele opname van een dienst. Toch groeit de behoefte om een dienst op afstand of op een later tijdstip mee te beleven. Niet alleen bij ouderen voor wie het lastig is naar de kerk te gaan, of in zorginstellingen; ook jongeren die op zondag moeten werken, willen vaker via internet “naar de kerk”.’

Het zijn vrijwel uitsluitend mannen die deze zaterdag de bijeenkomst over audiovisuele toepassingen in Zeist bijwonen. Toch is hun belangstelling niet alleen gericht op de technische kant; Van Heterens workshop over privacy zit vol. ‘We moeten niet te krampachtig zijn over de privacywetgeving’, stelt een bezoeker. ‘Zolang de afspraken maar duidelijk zijn’, reageert Van Heteren.

Kerktelevisie grijpt dieper in op de privacy dan geluidsopnames, benadrukt hij. ‘Kerkgangers zijn veel minder anoniem. Dat moeten beam- en camerateams zich realiseren. In een kerkdienst volgde een jonge beamist de collectezak; de eerste keer was dat grappig, maar al snel volgden klachten van gevers die in beeld kwamen. Want het bleek mogelijk te zien wat zij in de zak deponeerden.’

helderheid geven

Bij kerk-tv kan openheid over communicatiegebruik en toestemming van betrokkenen veel weerstand wegnemen, zegt Van Heteren. ‘Alles filmen is fijn voor de mensen thuis, maar weet een predikant dat hij in beeld kan komen? Niet zelden denken kerkgangers dat die camera aan de muur of zoldering een bewakingscamera is. In een kerkgebouw moet daarom een bordje hangen dat wijst op cameragebruik voor uitzendingen. En geef aan waar in de kerkzaal niet gefilmd wordt.’

Ook op andere manieren kan een kerk maatregelen nemen om de privacy te beschermen, bijvoorbeeld met een inlogcode of alleen op verzoek beelden beschikbaar te maken, bijvoorbeeld bij een rouwdienst. Toch hoeft de poort niet zo hard op slot. Van Heteren: ‘Als een kerk goed uitlegt waarom zij diensten openbaar uitzendt, raken mensen eraan gewend. Bij een kerkdienst hóren voorbede of het noemen van namen – dat weten kerkleden. Maar enig overleg, zeker bij een uitzending, blijft altijd nodig.’

Een vuistregel is dat camera- of beamteams beseffen dat een kerk openbare ruimte is, maar geloof belijden een privézaak. Van Heteren: ‘Dus let er bij doop of avondmaal op wat je uitzendt; niet iedereen vindt het plezierig om close-up in beeld te komen. Op de rug filmen mag daarentegen wel. Daarnaast is het verstandig te zorgen voor een bezwaarloket om klachten op te vangen.’

kansen

Behalve dat kerken hun koudwatervrees tegen kerk-tv overwinnen, liggen er ook kansen, meent Thomas Ravenshorst van het Zwolse bedrijf Backstage AV. Uit eigen onderzoek bij tweehonderd kerken blijkt dat zij per dienst gemiddeld twintig tot dertig kijkers trekken. ‘Patiënten, bejaarden, maar ook jonge ouders die wegens kleine kinderen niet naar de kerk kunnen komen.’

Zijn collega Richard Bredewold beaamt dat tv-uitzendingen zorgen voor grotere betrokkenheid. ‘Veel mensen willen vanuit hun ziekenhuisbed of op een verre camping kunnen meegenieten van een dienst. Tegelijk biedt dit kansen voor evangelieverkondiging. Iemand vertelde me dat hij nog nooit een kerk van binnen had gezien, maar door kerk-televisie uiteindelijk toch eens was binnengestapt.’ <

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

In Memoriam: Ioannis Zizioulas (1931-2023), theoloog van de eucharistie en van de schepping

Hij gold als een van de meest vooraanstaande en invloedrijke hedendaagse oosters-orthodoxe theologen. Ioannis Zizioulas overleed woensdag aan de complicaties van een covidbesmetting.

Afbeelding

Bijbel voor basisschoolkinderen in eigentijdse films: 'Een oeroud verhaal in een modern jasje'

Ruzie in huis, vader en zoon schreeuwen. De voordeur knalt, zoon vertrekt. De film De magie van Valentijn vertelt het verhaal van de verloren zoon in moderne stijl, om kinderen vertrouwd te maken met de Bijbel.

Afbeelding

Hoe een avondmaalsviering op het asfalt een akelig diepe verdeeldheid aan het licht bracht

De klimaatdemonstranten die vorig weekend op de A12 een pakje druivensap en een bolletje nuttigden als ‘actiemaal’ legden een fundamenteel meningsverschil onder christenen bloot. En nee, dat ging niet over het klimaat.

Afbeelding

Hoogleraar bijbelvertalen Matthijs de Jong over interpretatie: 'Job vond troost in plaats van berouw'

Het berouw van Job en de hoofdstukindeling van Genesis 1, klopt dat wel? Bijzonder hoogleraar bijbelvertalen, Matthijs de Jong, vermoedt van niet. ‘Een bijbelvertaling kan er over honderd jaar heel anders uitzien.’

Afbeelding

Franse protestanten binden strijd aan met seksueel misbruik. Eventueel ambtsgeheim breken

Dominees moeten misbruikslachtoffers helpen bij een gerechtelijke procedure. En waar dat kan moeten predikanten hun ambtsgeheim breken. Zo wil de Protestantse Federatie in Frankrijk seksueel misbruik tegengaan.

Afbeelding

Hanna Rijken wordt docent theologie & muziek: 'Ik wil toekomstige dominees laten zingen'

Hanna Rijken gaat toekomstige dominees in de Protestantse Kerk lesgeven in 'theologie en muziek'. Juist nu is dat voor de kerk belangrijk. 'Er is in heel de samenleving een hunkering naar beleving van goede muziek.'