Luister naar

Gastvrijheid is: vluchtelingen opvangen in een klooster

Nieuws
Onze grenzen mogen best open voor iedereen – en vreemdelingen zijn welkom in het klooster. Dat vindt broeder Thomas Quartier, maar hij benadrukt: ‘Je kunt pas open zijn als je weet wie je bent en waar je eigen grenzen liggen.’
woensdag 10 april 2019 om 03:00
Mensen die bij ons land aankloppen, mogen niet afgewezen worden, vindt broeder Thomas Quartier.
Mensen die bij ons land aankloppen, mogen niet afgewezen worden, vindt broeder Thomas Quartier. Ted van Aanholt

Nijmegen

‘Moeten we in mijn klooster in Doetinchem onze gastenkamers niet aan vluchtelingen ter beschikking stellen? Ik heb daar veel sympathie voor. Het zou zo gek niet zijn.’

Die gedachte is ‘misschien’ naïef, maar dat is geen diskwalificatie, vindt monnik en hoogleraar Thomas Quartier. Op de breed opgezette studiedag ‘Grens en Geest’ spreekt hij vrijdag over gastvrijheid. Als iemand bij ons land aanklopt, mogen we diegene niet afwijzen, vindt hij. ‘Maar om open te staan voor een ander, moet ik mijn eigen identiteit bewaken. In de huidige discussies gaat het vaak of om het ene – helemaal openstaan – of om het andere – jezelf radicaal afsluiten.’

de Geest waait

De studiedag vindt plaats in Kapel Berchmanianum in Nijmegen. De organisatie ligt in handen van vier instituten die verbonden zijn aan de Radboud Universiteit. Wat hen bindt, is dat ze vinden dat de christelijke spiritualiteit de samenleving wijsheid biedt.

Iedere spreker geeft een eigen invulling aan het thema ‘Grens en Geest’. Het kan gaan over vluchtelingen, de brexit en nationalisme, maar ook over Quartiers leven in de Sint Willibrordsabdij in Doetinchem. De grenzen van de studiedag zijn doelbewust niet scherp afgebakend – zodat de Geest kan waaien.

Zo kan Heleen Murre-van den Berg van het Instituut voor Oosters Christendom vertellen over Syrisch-orthodoxe christenen, en Ellen Van Stichel van het Dominicaans Studiecentrum over ‘de Geest in een geel hesje’.

‘Het idee is om te laten zien wat de Radboud Universiteit in huis heeft aan spiritualiteit’, licht Quartier toe. ‘Het Titus Brandsma Instituut is het oudst. Ik zal spreken namens het nieuwe Benedictijns Centrum voor Liturgische Studies.’

radicale openheid

‘De studiedag is een experiment’, vertelt Quartier. ‘Hoe wordt een grens beleefd door Syrische christenen? Of door gele hesjes? Hoe verhoudt zich dat tot mijn beleving? We hopen op deze dag bij de radicale openheid van de Geest uit te komen.’

Wat is dan die ‘radicale openheid’? En hebben mensen geen grenzen nodig? Quartier ziet hier een paradox – je kunt alleen open zijn, als je weet waar je grenzen liggen. Enerzijds waait de Geest waar Hij wil, anderzijds raakt Hij mensen misschien wel het meest intens in de zeer sterk begrensde setting van een klooster.

Quartier: ‘Wij zouden als abdij verdwijnen als we onze grenzen niet bewaken. Er zit een beperking aan wat wij kunnen doen en die grens moeten we bewaken. Tegelijk ben ik voorstander van open grenzen. We mogen aan de poort niemand afwijzen. En als dat tot conflicten leidt, moeten we daarover praten.’

Andere abdijen, zoals die in Berne en het Belgische Averbode, vangen al vluchtelingen op. Die horen echter bij een andere kloosterorde, waar stilte en afzondering een minder prominente rol spelen. ‘Bij ons kloppen ook mensen aan die de lijn in hun leven kwijt zijn’, ziet Quartier.

brexit

Wat is nu een gezonde verhouding tussen grenzen trekken en open zijn? Quartier denkt dat hierop geen eensluidend antwoord te geven is.

Maar dat betekent niet dat hij in vaagheden blijft steken. De spiritualiteit van het klooster kan richtlijnen geven.

Zo is angst nooit handig, vindt hij. ‘Ik denk dan aan de brexit. Ik ben niet competent om iets te zeggen over de ingewikkelde politieke situatie. Maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat er angst in het spel is. Dat moet je eerst overwinnen. Daarna kun je kijken hoe je met grenzen om wilt gaan. Ik spreek op de studiedag alleen namens mijn eigen instituut, maar er is wel iets wat alle instituten delen: ze roepen op om eens voorbij onze angsten te kijken.’

Vanuit die afbakening van de eigen identiteit moeten we onze fixatie op grenzen opgeven, stelt Quartier. ‘We waken over grenzen, niet over mensen. Ik vind dat een schending van het evangelie. Je moet mensen die aan de deur kloppen met open armen ontvangen.’ <

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Caroly Houmes, directeur van IJM: 'Ik voel de duisternis en tegelijk geloof ik dat er een goede God is'

De strijd tegen slavernij en gedwongen prostitutie tekent haar werk. Al jarenlang is Caroly Houmes boegbeeld van International Justice Mission. Kalm en toch: 'Mijn kind gaat dus niet bij zo'n kerstman op schoot.'

Afbeelding

Bijbel voor basisschoolkinderen in eigentijdse films: 'Een oeroud verhaal in een modern jasje'

Ruzie in huis, vader en zoon schreeuwen. De voordeur knalt, zoon vertrekt. De film De magie van Valentijn vertelt het verhaal van de verloren zoon in moderne stijl, om kinderen vertrouwd te maken met de Bijbel.

Afbeelding

Hoe een avondmaalsviering op het asfalt een akelig diepe verdeeldheid aan het licht bracht

De klimaatdemonstranten die vorig weekend op de A12 een pakje druivensap en een bolletje nuttigden als ‘actiemaal’ legden een fundamenteel meningsverschil onder christenen bloot. En nee, dat ging niet over het klimaat.

Afbeelding

Hoogleraar bijbelvertalen Matthijs de Jong over interpretatie: 'Job vond troost in plaats van berouw'

Het berouw van Job en de hoofdstukindeling van Genesis 1, klopt dat wel? Bijzonder hoogleraar bijbelvertalen, Matthijs de Jong, vermoedt van niet. ‘Een bijbelvertaling kan er over honderd jaar heel anders uitzien.’

Afbeelding

Franse protestanten binden strijd aan met seksueel misbruik. Eventueel ambtsgeheim breken

Dominees moeten misbruikslachtoffers helpen bij een gerechtelijke procedure. En waar dat kan moeten predikanten hun ambtsgeheim breken. Zo wil de Protestantse Federatie in Frankrijk seksueel misbruik tegengaan.

Afbeelding

Hanna Rijken wordt docent theologie & muziek: 'Ik wil toekomstige dominees laten zingen'

Hanna Rijken gaat toekomstige dominees in de Protestantse Kerk lesgeven in 'theologie en muziek'. Juist nu is dat voor de kerk belangrijk. 'Er is in heel de samenleving een hunkering naar beleving van goede muziek.'