Luister naar

Oproep: verbied voortplanting via stamcellen

Nieuws
Het lukt wetenschappers steeds beter om stamcellen te laten uitgroeien tot embryo-achtige structuren. Nu deze gekweekte structuren steeds meer op embryo’s gaan lijken, moet de ethische kant van dit onderzoek snel worden onderzocht.
René Fransen
donderdag 13 december 2018 om 03:00
Gekweekt muizenembryo (links) en een gewoon muizenembryo (rechts).
Gekweekt muizenembryo (links) en een gewoon muizenembryo (rechts). Magdalena Zernicka-Goetz

Maastricht

Dat stelt een internationale groep wetenschappers en ethici van onder meer de universiteiten van Maastricht en Utrecht in een artikel dat vandaag in het wetenschappelijke tijdschrift Nature staat.

De laatste anderhalf jaar verschenen er verschillende publicaties waarin stamcellen, die kunnen uitgroeien tot verschillende typen weefsels, zijn gebruikt om embryo-achtige structuren te kweken. De meeste studies zijn gedaan met cellen van muizen, maar ook met menselijke stamcellen vinden al dit soort experimenten plaats. Het lukt steeds beter om complexe embryo-achtige structuren te kweken en de kans lijkt dan ook groot, schrijven de onderzoekers, dat op niet al te lange termijn dit soort celkweken niet meer te onderscheiden is van echte embryo’s – eerst bij muizen, maar mogelijk ook bij mensen.

Om onderzoek met kweken van menselijke stamcellen in goede banen te leiden, is antwoord nodig op een aantal lastige ethische vragen. De eerste is of deze gekweekte structuren dezelfde juridische en ethische status moeten krijgen als een gewoon menselijk embryo. Volgens de schrijvers van het artikel komen veel embryo-achtige structuren daar niet voor in aanmerking: ze missen bepaalde celtypen of ontwikkelingen die nodig zijn voor een echt levensvatbaar embryo. Maar in de toekomst zouden er gekweekte embryo’s kunnen komen die wel dezelfde status als een gewoon embryo krijgen.

De tweede vraag is wat voor soort onderzoek geoorloofd is met deze embryo-achtige structuren. Vooral onderzoek naar vruchtbaarheid en miskramen lijkt belangrijk te zijn. De derde vraag is hoever de embryo-kweken ontwikkeld mogen worden. Dat hangt volgens de auteurs af van de status die gekweekte embryo’s krijgen. Als de maatschappij vindt dat ze dezelfde status hebben als gewone menselijke embryo’s, dan gelden de regels die er nu al zijn voor experimenten met embryo’s.

De laatste vraag is of een celkweek die alleen een deel van een embryo nabootst ook ethische bescherming verdient. Vermoedelijk niet, denken de auteurs, ook nu al hebben bijvoorbeeld cellen die afgenomen worden van een embryo niet dezelfde beschermwaardigheid als een embryo. De vier vragen zouden verder moeten worden besproken door wetenschappers, ethici, juristen, patiëntenorganisaties en gewone burgers.

allerlei toepassingen

Gekweekte menselijke embryo’s kunnen allerlei toepassingen krijgen. Behalve onderzoek naar de ontwikkeling van embryo’s en naar vruchtbaarheid zou de farmaceutische industrie ze kunnen gebruiken voor het testen van geneesmiddelen. Deze gekweekte embryo-achtige structuren zijn in grote aantallen te maken, zodat ze hiervoor te gebruiken zijn. Daarbij is het ook mogelijk ze eerst genetisch aan te passen.

De auteurs doen ook een aantal aanbevelingen. De meest opvallende is de roep om een verbod op het gebruik van uit stamcellen gekweekte structuren voor voortplanting. Daarnaast moeten onderzoekers de internationale ethische regels strikt volgen. Zo is het de bedoeling dat alle experimenten door een onafhankelijke ethische commissie worden beoordeeld. <

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Reddingsrat met Eindhovens rugzakje moet mensen na aardbeving opsporen onder puin

Een Belgische hulporganisatie traint hamsterratten om slachtoffers op te sporen na aardbevingen. De beestjes dragen een rugzakje vol elektronica, dat is ontwikkeld door studenten van de Technische Universiteit Eindhoven.

Afbeelding

De serieuze zorg van CliniClowns. 'Wij kunnen er helemaal zijn voor de patiënt'

Een onderzoek van de universiteit van Tel Aviv beschrijft welke therapeutische doelen medical clowns hebben. 'Ik ben er voor de patiënt en sluit aan bij wat hem of haar bezighoudt.'

Afbeelding

Anderhalve graad opwarming van de aarde mogelijk volgend jaar al een feit

Klimaatwetenschappers zien de mogelijkheid dat al volgend jaar de 1,5 graad opwarming van de aarde een feit wordt. Ook al is de kans daarop klein, het zou voor het eerst zijn dat een hard klimaatdoel wordt overschreden.

Afbeelding

De computer moet nodig op dieet en kunstmatige intelligentie is wellicht de oplossing

Informatietechnologie verbruikt tussen de vijf en tien procent van de wereldwijde elektriciteitsproductie en dat verbruik blijft groeien. Hoe is de energiehonger te stillen?

Afbeelding

Wie veel vloekt, is niet zo aardig en consciëntieus. 'Onze taal weerspiegelt wie we zijn'

Mensen die veel vloeken, zijn minder gewetensvol. Dat is een van de uitkomsten van onderzoek van psycholoog Antonis Koutsoumpis, die verbonden is aan de Vrije Universiteit van Amsterdam.

Afbeelding

Ratten maken koraalvissen agressief, blijkt uit Canadees onderzoek

Ratten en koraalvissen komen elkaar nooit tegen, maar ze hebben effect op wat er onder water gebeurt, concluderen Canadese biologen na onderzoek van tien kleine eilandjes in de Indische Oceaan.