Luister naar

‘Iets meer Oranjegevoel bij de publieke omroep, graag’

Nieuws
De Nederlandse Publieke Omroep wil helemaal niet de macht grijpen in medialand, zegt bestuursvoorzitter Henk Hagoort.
Hilbrand Rozema
vrijdag 19 juni 2015 om 19:52
‘Iets meer Oranjegevoel bij de publieke omroep, graag’
‘Iets meer Oranjegevoel bij de publieke omroep, graag’ NPO

Hij is de voortdurende discussies over wie de baas wordt in Hilversum, spuugzat. ‘Het overleven van de publieke omroep staat op het spel.’

Hilversum

Het zijn drukke tijden voor Henk ­Hagoort, bestuursvoorzitter van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO). Het nieuwe Concessiebeleidsplan (2016-2020) ligt nu op tafel in Den Haag, bij staatssecretaris Sander Dekker van Cultuur en Media. De NPO wilde zijn macht uitbreiden ten koste van de bestaande omroepen, maar dat gaat voorlopig niet door, was de algemene conclusie. Zo mogen de omroepen gewoon hun eigen programma’s blijven aanbieden, via hun eigen websites. De indruk was ontstaan, dat het volledige programma-aanbod van de publieke omroep voortaan alleen nog te vinden zou zijn onder npo.nl..

Henk Hagoort reageert. Het beeld dat hij bakzeil moest halen, klopt niet, vindt hij. Er gaat wel degelijk heel veel veranderen tot 2020 en Hilversum moet zich snel gereedmaken voor de nieuwe tijd. Want de manier waarop mensen media gebruiken, verandert razendsnel. ‘Enkele enorme mediaspelers — Ziggo, Libertyglobal, KPN, Netflix, Google — zijn nu aan het bepalen hoe wij onze mediatijd gebruiken. De vraag is: hoe overleef je als publieke omroep in die toekomst?’

Een kritiekpunt dat geregeld terugkomt bij mensen die sceptisch zijn over de NPO-plannen, is: de publieke omroep vergelijken met Google en Netflix, is toch appels met peren vergelijken?

‘Wij denken natuurlijk niet dat we hen van de markt kunnen drukken, die gedachte is ridicuul. De vraag is: hoe blijven we zelfstandig, naast Netflix en YouTube? Je kunt zeggen: die grote bedrijven zijn nu eenmaal zo groot en sterk, wij maken gewoon televisie en zetten dat dan later bij hen in de etalage. Maar de losse verkoop van onze programma’s in andermans internetwinkels leidt tot verschraling. Waarom? Omdat Netflix en Youtube Penoza en Flikken Maastricht wel willen, maar Tegenlicht en Nederland Zingt niet. Zonder een eigen, volledig online-aanbod staan over vijf jaar onze producten in de etalage van deze bedrijven, één week na uitzending.’

Niemand zal gekant zijn tegen heldere presentatie en vindbaarheid van de publieke omroep online, Maar hoe komt het dan toch dat het nieuws over de NPO zich richt op de centralisatie, de concentratie van macht?

‘Omdat in Hilversum alles wat de omroepen raakt, versmalt tot een discussie over macht. Het gesprek slaat dood, als men roept: “De NPO is dictatoriaal, Noord-Koreaans.” De NPO is niet bezig met de vraag: “Hoe is dat kleine, Gallische dorpje Hilversum georganiseerd? En welke bard, van welke omroep, zullen we nu eens vastbinden? En aan welke boom?” Onze zorg is: hoe houden we de Nederlandse publieke omroep, als ‘Gallisch dorpje’ in die enorme internationale Romeinse wereld van Google überhaupt nog zichtbaar en vindbaar, met name op internet. Dat hadden we beter moeten uitleggen. Maar de kern van onze nieuwe plannen, zoals ze nu bij de staatssecretaris liggen, blijft overeind: we willen het publiek eraan laten wennen dat wij het media-aanbod van alle omroepen bundelen, en dat zij voor hun favoriete programma’s naar die ene NPO-winkel op internet moeten gaan. En hoe meer dat lukt, hoe groter onze kansen.’

Hoe gaat u om met de kritiek over de machtsconcentratie bij de NPO?

‘Ik vind dat lastig. Omdat het niet waar is, en omdat via de media praten lastig is. Alles in Hilversum wordt gelekt, dat werkt verkeerde beeldvorming in de hand. Daar baal ik ongelooflijk van. Het gaat er niet om wie er gelijk heeft, maar hoe we overleven. Laten we loskomen van de voorspelbare verhaal-frames: “Wie wint er”, “Wie moet er weg”, “Welke ramp nadert er” of “Wat betekent dit voor de bestaande machtsverhoudingen.” Er komen levensgrote vraagstukken op ons af. Ik vind het echt ongelooflijk naïef met hoeveel dierbare sympathie de gemiddelde Nederlander, ook in Hilversum, praat over Youtube, dat is gewoon Google! Je hebt het over de grootste multinationals op mediagebied. Die de hele Nederlandse reclamemarkt leegzuigen! En dan moet ik gaan uitleggen dat de publieke omroep voorzichtig moet zijn met wat we het internet op gooien. En dat moet ik dan uitleggen aan omroepen die er zelf nota bene eer in scheppen, documentaires te maken die die grote bedrijven nu juist ontmaskeren als het grootkapitaal. In die grote Romeinse wereld spreekt men maar één taal: die van Google en Youtube. LibertyGlobal bezit Ziggo, en dat zijn bijna alle tv-aansluitingen. Datzelfde bedrijf koopt binnenkort waarschijnlijk Timewarner. En Timewarner had, op zijn beurt, toch Eyeworks opgekocht, het Nederlandse productiebedrijf van Reinoud Oerlemans? Dat is de echte wereld waarin we leven. Het ene na het andere land wordt overmeesterd. Laten we dus samen ons best doen om één Nederlandse publieke omroep overeind te houden.’

Dat klinkt bijna als een strijd op leven en dood.

‘KPN maakt precies dezelfde analyse als wij: “We moeten groot investeren om te overleven”. Nog een jaar toekijken en de hele westerse mediawereld is in handen van één grote Amerikaanse partij, die tientallen miljarden dollars meebrengt. Reken maar eens uit, wat Ziggo zoal per jaar ophaalt bij de tv- en internetconsument. Als partijen van die omvang dan ook nog eens zélf televisie willen gaan maken, zoals KPN deze week bekendmaakte, verandert dat de markt. In die context moeten omroepen niet tegen ons zeggen: “Meer samendoen met de NPO is een fuik”. We redden het alleen als we samen onze slagkracht verhogen.’

Wat geeft de publieke omroep in dat internationale mediageweld nog overlevingskansen?

‘Op npo.nl worden dagelijks maar liefst een miljoen programma’s bekeken. We willen beter inspelen op dit nieuwe kijken, Daarom willen we de gratis NPO Gemist Dienst uitbreiden en via een betaalkanaal onze programma’s aanbieden. Maar er is nog iets: wij zijn nog steeds uniek in de typisch-Nederlandse verhalen die we brengen. Naast Disney en Nickelodeon lukt het de publieke omroep om ’s lands best bekeken kinderzender te blijven. Waarom? Omdat je niet wilt dat je kinderen alleen Amerikaanse filmpjes zien, maar ook verhalen uit eigen straat. Waar ze van leren, die ze herkennen: hee, dat is mijn buurt, mijn cultuur, mijn identiteit.’

De publieke omroep als drager van de Nederlandse cultuur? Een beetje meer Oranjegevoel?

‘Ja, want dat Gallische dorpje, daar ben je trots op. Daar wil je wonen. Daar wil je, naast mooie buitenlandse series, ook Nederlandse producten zien. Maar op de een of andere manier lukt het ons nog niet voldoende om dat sentiment zo in de samenleving te laten landen dat mensen zeggen: ‘Die Nederlandse publieke omroep? Daar ben ik trots op, daar ben ik blij mee. Bij een grote ramp moet ik bij de NPO zijn, voor mooie docu’s over Gouden of IJzeren Eeuw ook. En als ik verhalen wil zien die de klas van mijn kinderen bezighouden, moet ik Spangas kijken. De NPO? Die hoort er gewoon bij. Dat is mijn mediavriend.’ Het is een drager van de Nederlandse taal en cultuur, van onze eigenheid. In een globaliserende wereld wil men verhalen uit eigen omgeving. De Vlamingen kijken nu minder Nederlandse tv dan vroeger; zij zien liever hun eigen tongval en cultuur. Ik heb helemaal niets tegen globaliseren, maar je kunt alleen goed meedoen als je wel sterk staat in je eigen cultuur, je roots.’

‘Ik heb me er altijd over verbaasd dat wij zo gebashed (verguisd, red.) worden door De Telegraaf. Tegen een oud-hoofdredacteur zei ik: ‘Jullie zijn de enige grote Nederlandse krantenuitgever en wij zijn op radio en tv de drager van onze cultuur … en toch pesten we elkaar. Laten we dat niet meer doen. Hij zei: ‘Wij zijn al vanaf 1970 tegenstander van de publieke omroep; dat geeft ons een hoog profiel en een identiteit, dus dat blijven we nog even doen.’

Wat drijft u ten diepste om dit werk te doen, bij zo veel tegenstand?

‘Mijn diepste drijfveer, mijn idealisme, de belangrijkste persoonlijke motor om dit werk te doen, is dat ik geloof in de kracht van deze publieke omroep om verbindend te werken in onze samenleving. Er zijn hele groepen in Nederland, die ik niet tegenkom op feestjes. Die niet in mijn straat wonen, maar die wel mijn medelander zijn. Als je me vraagt hoe het komt dat ik ze toch ken, is dat vaak: van televisie, van de radio. Die positie geeft ons de kans om vooroordelen af te breken en mensen kennis te laten maken met elkaar. Dat draagt bij aan tolerantie en vrijheid, en dat is de diepste missie van de publieke omroep. Dan ben ik blij als ik Spangas zie; een klas die zich afvraagt: “Hoe doen we dat, het Suikerfeest? Suiker was toch slecht voor je?” Dat mensen leren elkaar te verstaan. Mijn dochter zit in een klas waar die vraag niet opkomt. Omdat ik in een dorp woon waar weinig kinderen het Suikerfeest vieren. Via de televisie leert zij dat dat een thema is. Dit zeggen wij vaak tegen de staatssecretaris. Dan wijzen we op de cruciale rol van amusement. Als hij wil dat wij minder aan sport doen en ons opsluit in alleen cultuur en documentaires, worden wij een elitaire omroep voor hoogopgeleiden. Die groep krijgt al zo veel. En die heeft het al zo goed.’ <

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Terug naar de nacht van '53: Deze documentaire geeft een beeld van deze verschrikkelijke gebeurtenis

Het is precies zeventig jaar geleden dat op honderdvijftig locaties in Nederland dijken doorbraken. In de nacht van 31 januari op 1 februari 1953 leidde dat tot de Watersnoodramp. Documentaire De nacht van ‘53 vertelt hierover.

Afbeelding

Mr. Beast wil duizend blinden laten genezen. En dat oogst zowel lof als kritiek

De bekende YouTuber Mr. Beast oogst veel lof met de gratis behandeling voor duizend visueel beperkte mensen. De video hierover is al meer dan 44 miljoen keer bekeken. Zijn actie roept echter ook vragen op.

Afbeelding

Opmaat naar ontknoping: Het is nu geen bloederig spel meer, maar echt oorlog

De Hongerspelen zijn voorbij. Katniss Everdeen (Jennifer Lawrence) heeft dit macabere tv-spektakel in een levensechte arena overleefd. Maar ze is nog niet veilig. Nu, in het derde deel dat door de filmmakers in tweeën is gesplitst, is het écht oorlog.

Afbeelding

Gemengde reacties op de cast van verfilming It Ends With Us

Blake Lively is gecast voor de hoofdrol in de verfilming van bestseller It Ends With Us, het populaire boek van Colleen Hoover (43). Op sociale media zijn de reacties verdeeld nadat de cast bekend werd gemaakt door Hoover.

Afbeelding

Hotel met 8 restaurants

Bij een programma dat de meest bijzondere en luxe hotels ter wereld laat zien, verwacht je ook flinke prijzen. Maar in het Chinese MGM Cotai hotel, betaal je voor de duurste kamers 'slechts' 395 euro per nacht.

Afbeelding

De pijn van de farao

Een niet onsympathieke farao, een Mozes met 'schizofrene trekjes', en God als een kleine jongen – kan zo'n film iets zijn? Toch zit Exodus: Gods and Kings wellicht dichter bij het bijbelse uittochtverhaal dan veel kinderbijbels.