Luister naar

Vanavond op televisie: Ontmenselijking in beeld

Recensie
Je kunt kijken naar kunst, als objecten, en ze mooi of lelijk vinden of knap gemaakt voor de tijd. Maar de verhalen achter de objecten, over de totstandkoming of de gekozen thematiek, zijn vaak nog interessanter dan wat je op het eerste gezicht ziet. Vooral als je jaren later op die tijd terugkijkt. Dat staat centraal in de 2Doc Nieuw Licht – het Rijksmuseum en slavernij.
Astrid van den Hoek
zaterdag 13 februari 2021 om 19:00 aangepast 07:20
Valita Smeulders
Valita Smeulders beeld ntr

Vaak kun je je er in musea over verbazen hoeveel er bewaard is gebleven van al die eeuwen. Niet alleen aan voorwerpen, maar ook aan informatie over hoe het eraan toeging. Dat geldt ook bij het zien van deze documentaire. Mooi om te zien hoe het Rijksmuseum nu de hiaten in die informatie is gaan opvullen met een vijf jaar durend project dat moet uitmonden in een tentoonstelling rond het thema slavernij. Want waarom weten we bijvoorbeeld van alle blanke mannen op het schuttersstuk van Van Helst hoe ze heetten, waar ze woonden en wat ze deden, maar weten we van het jongetje van kleur dat op het schilderij staat helemaal niets?

Een speciaal samengesteld team conservatoren – waarbij bewust gezocht is naar diversiteit - duikt de archieven in en bekijkt objecten in een totaal ‘nieuw licht’. Dit onderzoek vergt veel tijd, kennis en vasthoudendheid, zo laat de documentaire zien. Het documenteren van gegevens is dan ook zó belangrijk. Niet alleen toen, maar ook nu. Het gaat om de kleinste details en de zo breed mogelijke context tegelijk. Zo wordt er in de docu een uitstapje gemaakt naar het stadhuis van Dokkum waar een schilderij hangt met afgebeelde slaven uit ‘de Oost’. Het is geen object van het Rijks, maar heeft zeker een functie in het onderzoek van het Rijksmuseum. Want van dit schilderij is het bijzondere dat de namen van de afgebeelde slaven bekend zijn en ook hoe het hun vergaan is, plus dat het aangeeft dat de Nederlandse slavenhandel zich niet beperkte tot ‘de West’.

De betrokkenen bij het project maken in de vijf jaar dat het project duurt allemaal een ontwikkeling door in hun denken en hun manier van kijken naar de kunst in het museum, hun eigen opvattingen en de geschiedenis. Dat is interessant om te zien. Het zet je aan het denken over jezelf en je eigen ‘bril’ waarmee je naar kunst kijkt. Documentairemaakster Ida Does (Sporen van suiker) zorgt er wel voor dat het geen droge kost wordt. Mooie filmische aspecten zijn verwerkt, zoals de ‘slavenkralen’ die aanspoelen op het strand en het verstoppen van rijst in het haar voor het op de vlucht slaan. Het doet je even vergeten dat je een documentaire kijkt in plaats van een speelfilm.

De tentoonstelling ‘Slavernij' zou vanaf 12 februari te zien zijn. De musea zijn echter nog dicht vanwege corona, maar er is op de website van het Rijks al wel het een en ander te zien en te lezen.

Nieuw Licht: het Rijksmuseum en slavernij, npo 2, ntr, 20.30-21.25 uur

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Mr. Beast wil duizend blinden laten genezen. En dat oogst zowel lof als kritiek

De bekende YouTuber Mr. Beast oogst veel lof met de gratis behandeling voor duizend visueel beperkte mensen. De video hierover is al meer dan 44 miljoen keer bekeken. Zijn actie roept echter ook vragen op.

Afbeelding

Opmaat naar ontknoping: Het is nu geen bloederig spel meer, maar echt oorlog

De Hongerspelen zijn voorbij. Katniss Everdeen (Jennifer Lawrence) heeft dit macabere tv-spektakel in een levensechte arena overleefd. Maar ze is nog niet veilig. Nu, in het derde deel dat door de filmmakers in tweeën is gesplitst, is het écht oorlog.

Afbeelding

Gemengde reacties op de cast van verfilming It Ends With Us

Blake Lively is gecast voor de hoofdrol in de verfilming van bestseller It Ends With Us, het populaire boek van Colleen Hoover (43). Op sociale media zijn de reacties verdeeld nadat de cast bekend werd gemaakt door Hoover.

Afbeelding

Hotel met 8 restaurants

Bij een programma dat de meest bijzondere en luxe hotels ter wereld laat zien, verwacht je ook flinke prijzen. Maar in het Chinese MGM Cotai hotel, betaal je voor de duurste kamers 'slechts' 395 euro per nacht.

Afbeelding

De pijn van de farao

Een niet onsympathieke farao, een Mozes met 'schizofrene trekjes', en God als een kleine jongen – kan zo'n film iets zijn? Toch zit Exodus: Gods and Kings wellicht dichter bij het bijbelse uittochtverhaal dan veel kinderbijbels.

Afbeelding

'Dat wil ik niet zien': ongepaste berichten per ongeluk gedeeld tijdens Teams-vergadering

Wat trekt de aandacht op sociale media? Vandaag: Een pr-medewerkster kreeg ongepaste berichten over zichzelf te lezen tijdens een Teams-vergadering. Haar reactie krijgt veel lof online.