Luister naar

Afdaling in de onderwereld

Recensie
In haar nieuwe roman, Een wolf bij zijn oren pakken, neemt Sana Valiulina de lezer mee in de innerlijke wereld van de Romeinse keizer Tiberius (42 v.Chr.-37 n.Chr.), ‘de droevigste aller mensen’, stiefzoon en opvolger van de keizer-god Augustus (in de roman: Octavianus). De titel is een Romeinse uitdrukking die betekent ‘iets onmogelijks doen’. Uit bronnen zou blijken dat Tiberius placht te zeggen dat hij zijn hele leven een wolf bij zijn oren trachtte te pakken, dat wil zeggen het Romeinse Rijk bij elkaar probeerde te houden. Een onmogelijke opgave in een wereld vol haat, afgunst, vleierijen,seksuele uitspattingen en machtshonger.
Jogchum Zijlstra
vrijdag 21 augustus 2020 om 03:00
Afbeelding
beeld

De roman is opgebouwd uit twee delen. In het eerste deel bevindt Tiberius, liefhebber van filosofie, zich op Rhodos op verre afstand van Rome, ‘waar ze meer van anderen weten dan van zichzelf’. Het is 20 voor Christus en in een bacchanaal (‘Wijn en Venus’) zou hij een zoon verwekken die later zijn noodlot zou worden. Dit deel leest wat traag. Dat ligt niet aan de vlotte schrijfstijl, maar aan de noodzakelijke inspanning om enig grip te krijgen op het verhaal. Het woord vooraf en de namenlijst achterin zijn geen overbodige toevoegingen voor wie niet zo thuis is in de Grieks-Romeinse godenwereld en mythologie en in de geschiedenis van de Romeinse machthebbers die met hun vaak gelijkluidende namen soms moeilijk uit elkaar te houden zijn.

Daarna volgt een schitterend tweede deel. Het is inmiddels het jaar 31 en Tiberius bevindt zich in een zelfverkozen ballingschap op Capri. Hij regeert op afstand middels brieven (Twitter bestond nog niet) maar verraad ligt, zoals zo vaak in de Romeinse geschiedenis, op de loer. Tiberius daalt af in de Hades, de onderwereld om daar in fascinerende gesprekken te worden geconfronteerd met harde verwijten van zijn zoons en stiefzoon. Zo neemt Drusus, die zich niet gezien voelde door zijn afstandelijke vader, in een lange monoloog geen blad voor de mond. (‘Nee, jij moest zo nodig de filosoof uithangen en je gevoelens ontstijgen, jij moest zo nodig het plebs tot de orde roepen met een edict, alsof wetten het hart in toom kunnen houden. (...) Je bent altijd blind geweest, vader, je kon in het donker zien, maar werd verblind door het daglicht, alles wat voor je neus gebeurde ontging je!’)

Door de concentratie op de gedachtewereld van Tiberius én de afstand in zowel tijd als ruimte (eilanden ver weg van Rome) slaagt Valiulina er voortreffelijk in om de Romeinse wereld van rond het begin van onze jaartelling, soms akelig herkenbaar, dichtbij te laten komen.

+ leerzame en boeiende inhoud

+ meeslepend tweede deel

Een wolf bij zijn oren pakken

Sana Valiulina.
Uitg. Prometheus.
Amsterdam 2020.
320 blz. € 22,50

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Blijf in je eigen blikveld

Plotseling ging op een stille zondag de bel. Terwijl ik naar de deur liep, zag ik een politieagent op de stoep staan. Er verliep misschien maar anderhalve seconde tussen die waarneming en het moment waarop hij zei: ‘Schrik niet meneer, we zijn bezig met een buurtonderzoek in ve..

Afbeelding

Beeldend kunstenaar Marc de Klijn woont en werkt in Israël, samen met zijn vrouw die gedichten schrijft. Wekelijks volgt hij het leesrooster van de synagoge waar een gedeelte uit de Thora, de eerste vijf boeken van Mozes, wordt gelezen.

Afbeelding

Abraham had twee zonen, Izak en Ismaël. Izak is de vader van Jakob, Israël. Ismaël is de vader van … de islamieten. Althans, zo wordt het beweerd, en volgens de schrijver van dit cahier, voorheen gemeentepredikant en studentenpastor in de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt, zo wo..

Afbeelding

De naam van Rochus Zuurmond (1930-2020) zal bij de wat oudere theologen en predikanten herinneren aan een hoogleraar bijbelse theologie van de Universiteit van Amsterdam.

Afbeelding

Schrijver John Irving is vader van een trans dochter: ‘Juist voor outsiders voel ik empathie’

John Irving (80) schreef al over transgender personen toen die term nog niet eens bestond in De wereld volgens Garp (1978). Toen wist hij ook nog niet dat hij vader zou worden van een trans dochter.

Afbeelding

Kan het moderne humanisme zonder zijn christelijke wortels?

Een notie als erfzonde maakt ons volgens de Nederlands-gereformeerde predikant Jan van Helden alert op het gegeven dat het kwaad altijd weer de kop zal opsteken.