Luister naar

Vers 1: Debuut & onthulling

Nieuws
Is er een mooiere manier om de geboorte van een nieuwe poëzierubriek te vieren dan met een debuut en een onthulling?
Rien van den Berg
vrijdag 18 oktober 2013 om 11:18
Vers 1: Debuut & onthulling
Vers 1: Debuut & onthulling

Ooit bevatte deze cultuurbijlage de rubriek Vers. Die rubriek sneuvelde pakweg bij vers 129, toen ik van de cultuurredactie vertrok naar de binnenlandredactie. Dat betekende het einde van een decennium intensieve omgang met poëzie. Voor uitgeverij Brandaan maakte ik daarna de Brandaan van de christelijke poëzie. Een sluitstuk. Een boek vol met het mooiste dat de christelijke poëzie sinds de laatste oorlog had voortgebracht. Met een vooruitblik. Gedichten van beloftes.

Een was er van een dichter die ik destijds nog anoniem moest houden. Zijn gedicht heette Achter de deur sta jij, en ging over een toevallige ontmoeting op een station. Dat is een vaker bezongen onderwerp natuurlijk, maar deze dichter deed iets dat me nieuwsgierig maakte. Uiteraard ontmoetten de hij en de zij elkaar niet: Ik keek omhoog door het vertrekbericht was ik je kwijt, waar ben je gebleven? / De bel, de deuren schuiven sissend dicht. Je moet daar staan. Je bent van mij in wezen. Die laatste zin deed het hem. Hoezo je bent van mij? Wat nu, in wezen?

rauw

Geen tijd om daar bij stil te staan, want de dichter beleeft zijn coming out: het is Maarten van Aes, alias Simon van der Lugt, die onlangs debuteerde met de bundel Alles onveilig. Achter de deur sta jij staat er niet in, en dat is niet toevallig. De toon is rauw, de werkelijkheid van deze bundel ligt onder de vloek. Misbruik, uitbuiting, onvermogen om echt contact te maken. Alles onveilig, inderdaad. Ook in het gedicht hieronder.

De juf probeert het mooi te maken voor kinderen, maar wij weten wie de eerste verstoppertjespelers waren, en dat ze dat deden toen alles kapot was. Een signaal dus. In de tweede strofe probeert de dichter krampachtig de ontspanning van de kindertijd vast te houden, stokken zoeken, blaadjes verzamelen... tevergeefs. In het derde deel gaat alles keihard kapot.

vaardig

En God? Geen zon treedt terug...

Is Alles onveilig een briljant debuut? Nee hoor. Er staan best wat zwakke momenten in, best wat uitgesleten formuleringen (tasten naar het licht, vertroostende borsten). Maar Maarten van Aes is vaardig over de taal, durft woorden en beelden hun werk te laten doen, en bovendien draait hij zijn hoofd niet af als de werkelijkheid bar blijkt. En dat is het eerste dat een dichter moet doen: blijven kijken.

Vers 1 van de nieuwe poëzierubriek, vanaf nu om de drie weken op deze plek, is voor hem.


De avond valt over het stadspark

waar de juffrouw liep met de kinderen

en vertelde over God die alles schiep

de struiken en de bomen om in te

schuilen bij verstoppertje.

Je kunt er ook een afgebroken tak

in vinden of een gevallen blad of

in de schemer van een zomerdag

de drukte ruilen voor de dood.

De voetstap op je rug, hand op je

mond, dreiging dat hij je zal ver-

moorden, hij slaat je neus kapot,

en hij komt binnen. Geen zon

treedt terug, geen tree, niet een.


Alles onveilig (gedichten)

Maarten van Aes. Uitg. Aspekt, Soesterberg 2013. 60 blz. 12,50

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Boomhut-boek als Kinderboekenweekgeschenk: ‘In een kinderboek heb je schurken en gevaar nodig, maar ook een veilige plek’

Andy Griffiths wilde ooit serieuze boeken voor volwassenen schrijven, maar het viel hem stukken makkelijker grappige kinderverhalen te schrijven. Inmiddels zijn er van zijn verhalen over de waanzinnige boomhut miljoenen exemplaren verkocht.

Afbeelding

Hirsch Ballin waarschuwt voor zelfgenoegzaamheid: ‘Nederland heeft als natie vaak een hoge eigendunk’

Een oproep tot waakzaamheid en inhoud geven aan burgerschap; Ernst Hirsch Ballin blikt in ‘Waakzaam Burgerschap’ terug op meer dan veertig jaar academisch reflecteren op het recht.

Afbeelding

Sympathiek boekje gaat soms kort door de bocht

Nee, de wetenschap kan niet alles verklaren, en John Lennox laat in zijn boek over deze vraag helder zien waarom niet.

Afbeelding

Zeven talen leren in zeven dagen, volgens ‘taaljournalist’ Gaston Dorren kan het

Zeven talen leren in zeven dagen, wie wil dat nu niet? ‘Het klinkt als een bijna hysterische belofte’, zegt Gaston Dorren droog. ‘Maar snel talen leren lezen, dat kan echt.’

Afbeelding

In 1847 trok dominee Hendrik Scholte naar een Amerikaans stadje, met 800 Nederlandse Afgescheidenen in zijn kielzog

In de roman De exodus van Hendrik Peter Scholte naar Pella schrijft Michiel van Diggelen over het bonte leven van een van de initiatiefnemers van de Afscheiding in 1834.

Afbeelding

Een crisis beheersen kan een voedingsbodem zijn voor een nieuwe crisis, stelt Beatrice de Graaf

Beatrice de Graaf bestudeert de omgang met crises na 1800 en ontdekte dat er na 1992 iets bijzonders gebeurde. Er ontstond een nieuw crisisbesef, waarbij de burger als gedupeerde, als eiser en klager voorop stond.