Luister naar

Literatuur: waan en werkelijkheid in de Finse moerassen

Nieuws
Mieke Wilcke
vrijdag 18 maart 2016 om 03:00
Literatuur: waan en werkelijkheid in de Finse moerassen
Literatuur: waan en werkelijkheid in de Finse moerassen
Zwarte ogen

Thijs Feuth. Uitg. De Arbeiderspers, Amsterdam 2015. 206 blz. € 17,99

Zwarte ogen, de debuutroman van Thijs Feuth, speelt voor een groot deel in Finland. Karel Marsman, een succesvolle advocaat, vlucht vanuit Nederland naar het koude Noorden om af te rekenen met de zorgen die hem al nachtenlang kwellen. Voordat hij een leerstoel aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid in Amsterdam aanvaardt, wil hij zijn innerlijk evenwicht hervinden. Zonder zijn vrouw vooraf op de hoogte te brengen gaat hij naar de moerassen van Finland, waar hij eerder met haar en hun dochtertje een vakantie heeft doorgebracht.

Karel wordt getekend als een zeer rationele man en een overtuigd atheïst. Op zijn reis naar het hoge Noorden via Kopenhagen en Stockholm en tijdens zijn fietstocht door het Finse Lapland ontmoet hij tal van mensen, met wie hij intellectuele gesprekken voert over de vrijheid van de wil, noodlot, toeval, godsdienst, astrologie en literatuur.

Geleidelijk komen we te weten welk drama zich in zijn leven heeft afgespeeld. De angstdromen waardoor hij wordt geplaagd, blijken verband te hebben met de dood van zijn dochtertje in de Finse moerassen. De reis is een soort boetedoening om een schuld te vereffenen.

De manier waarop Thijs Feuth deze ook ‘innerlijke reis’ verbeeldt, is intrigerend. Je ziet hoe het verleden steeds meer met Karel aan de haal gaat en oude pijnlijke herinneringen zich niet langer meer laten verdringen. Maar de symboliek waarmee dit proces wordt verbeeld is soms te geforceerd. Te vaak lezen we over de duistere krachten van het moeras die klaarstaan om zich aan Karel te vergrijpen.

De ontberingen die Karel moet doormaken, zijn geloofwaardig neergezet. We lezen hoe hij steeds verder wegdwaalt van de bewoonde wereld, vriendschap sluit met de elementen en hoe de voortdurende honger, kou en eenzaamheid hun tol eisen. De afwisseling tussen rede en redeloosheid wordt boeiend weergegeven, maar als in zijn koortsdromen waan en werkelijkheid te veel door elkaar gaan lopen, haak je als lezer af.

De roman boeit door de schitterende, beeldende beschrijving van de Finse natuur. Maar door de opeenstapeling van thema’s, het soms gezwollen taalgebruik en de vele filosofische bespiegelingen is het een hele klus om het boek uit te lezen.

+ schitterende beschrijving van Finse natuur

- opeenstapeling van thema’s

- taalgebruik soms te gezwollen

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Blijf in je eigen blikveld

Plotseling ging op een stille zondag de bel. Terwijl ik naar de deur liep, zag ik een politieagent op de stoep staan. Er verliep misschien maar anderhalve seconde tussen die waarneming en het moment waarop hij zei: ‘Schrik niet meneer, we zijn bezig met een buurtonderzoek in ve..

Afbeelding

Beeldend kunstenaar Marc de Klijn woont en werkt in Israël, samen met zijn vrouw die gedichten schrijft. Wekelijks volgt hij het leesrooster van de synagoge waar een gedeelte uit de Thora, de eerste vijf boeken van Mozes, wordt gelezen.

Afbeelding

Abraham had twee zonen, Izak en Ismaël. Izak is de vader van Jakob, Israël. Ismaël is de vader van … de islamieten. Althans, zo wordt het beweerd, en volgens de schrijver van dit cahier, voorheen gemeentepredikant en studentenpastor in de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt, zo wo..

Afbeelding

De naam van Rochus Zuurmond (1930-2020) zal bij de wat oudere theologen en predikanten herinneren aan een hoogleraar bijbelse theologie van de Universiteit van Amsterdam.

Afbeelding

Schrijver John Irving is vader van een trans dochter: ‘Juist voor outsiders voel ik empathie’

John Irving (80) schreef al over transgender personen toen die term nog niet eens bestond in De wereld volgens Garp (1978). Toen wist hij ook nog niet dat hij vader zou worden van een trans dochter.

Afbeelding

Kan het moderne humanisme zonder zijn christelijke wortels?

Een notie als erfzonde maakt ons volgens de Nederlands-gereformeerde predikant Jan van Helden alert op het gegeven dat het kwaad altijd weer de kop zal opsteken.