Luister naar

Ann Weisgarber over De Belofte: ieder leven heeft z'n orkanen

Nieuws
Ann Weisgarber maakt orkanen mee, en beschrijft het boerenleven op het Texaanse eiland Galveston tot de verwoestende orkaan van 1900. Nu is haar boek The Promise in het Nederlands vertaald.
Machteld Meerkerk
vrijdag 19 juni 2015 om 03:00
Ann Weisgarber over De Belofte: ieder leven heeft z'n orkanen
Ann Weisgarber over De Belofte: ieder leven heeft z'n orkanen

Oscar Williams. Catherine Wainwright kende hem als de kolenboer die haar aanbad toen zij aan het begin van haar carriere als pianiste stond. Inmiddels woont hij al jaren in de staat Texas. En zij heeft een groot probleem: haar positie is onhoudbaar sinds heel Dayton weet dat ze scharrelde met de man van haar gehandicapte nichtje. Een grote schande in 1900. Meteen houden de mogelijkheden op om als pianolerares in haar inkomsten te voorzien. Trouwen is de enige uitweg, houdt haar moeder haar voor, en dus benadert ze haar vroegere aanbidder, die inmiddels weduwnaar is en een zoontje heeft.

Hij gaat in op haar impliciete huwelijksaanzoek, waardoor haar financiële problemen opgelost zijn. Maar in het Texaanse Galveston zit niemand op haar te wachten. Buurvrouw Nan, die aan Oscars eerste vrouw beloofd heeft voor hun zoontje te zorgen, blijft de maiskoeken bakken, en de rijst en bonen koken en schrobt de kleding elke maandag schoon in de wastobbe. Ondertussen vraagt ze zich af wat die nuffige stadse pianojuffrouw op de boerderij komt doen. Catherine voelt zich een buitenstaander. Alles is anders: de religie, de taal, de sociale klasse. Juist wanneer ze enigszins aan het leven op het eiland begint te wennen, wordt dat getroffen door een verwoestende orkaan.

nooit een Texaan

Vorige week verscheen de Nederlandse vertaling van het boek The Promise (Uitg. Mantle, Londen, 2013) bij Uitgeverij Mozaïek. Auteur Ann Weisgarber, voormalig maatschappelijk werker en docent sociologie aan het Wharton Country Junior College in Texas, kwam voor de gelegenheid één dag naar Utrecht. Samen met haar man woont ze in Houston, in Texas. Oorspronkelijk komt ze uit Dayton in Ohio, net als haar hoofdpersoon Catherine. ‘Als je in een andere staat gaat wonen, moet je alles opnieuw ontdekken, je moet jezelf als het ware opnieuw uitvinden.’ Met het eiland Galveston, waar De belofte, haar tweede boek, zich grotendeels afspeelt, is ze inmiddels heel vertrouwd. ‘Vanaf ons huis zijn we in anderhalf uur op het eiland. Mijn man en ik hebben er een vakantiehuisje. Wat grappig is, is dat in Galveston vaak bordjes naast de deuren hangen. Wij zouden het bordje ‘Gone to Texas’ op kunnen hangen. Maar er zijn ook deuren met het bordje ‘Born on Island.’ Mensen die dat van zichzelf kunnen zeggen, zijn daar erg trots op. Er wordt wel gezegd dat je nooit een Texaan kunt worden als je niet in Texas geboren bent.’

Veel films en boeken over Texas gaan over cowboys en ranches met een grote veestapel. U schetst Texas in De belofte eerder als een gebied waarin de Golf van Mexico een centrale rol speelt. Is dit het echte Texas?

‘Ja, als je het mij vraagt wel. Zeker, de ranches zijn er ook. Maar Texas is veel groter. Ik wilde afrekenen met stereotyperingen. De kustlijn zie je bijvoorbeeld nooit in films, terwijl deze nog steeds erg belangrijk is. Vanuit ons vakantiehuisje kun je hem ook zien liggen. Ik was niet in Galveston terwijl er orkanen plaatsvonden, maar bij de orkaan Katrina, een aantal jaar geleden, moesten we ook vanuit Houston evacueren. Het was een verwoestende orkaan, waardoor veel mensen alles verloren wat ze hadden. En niet veel later volgde er weer een. Over de orkaan van 1900, de dodelijkste natuurramp van de Verenigde Staten, is best wat geschreven, maar het lot van de bewoners van de kuststreek, buiten de steden, komt daarin niet terug. Daarom heb ik dit boek willen schrijven.’

Met welke vrouwelijke hoofdpersoon identificeert u zich het meest, Catherine of Nan?

‘Met Catherine, absoluut. Ik ben geen professioneel muzikant, zoals zij, maar muziek is erg belangrijk in mijn leven. Ik heb ook in meerdere staten gewoond en woon ook veel liever in een stad dan op het platteland.’ Lachend: ‘Maar om misverstanden te voorkomen: ik heb nooit een affaire gehad met een getrouwde man.’ Peinzend: ‘Toch kon ik me ook goed inleven in Nan. Er zijn nog steeds vrouwen die leven en denken zoals zij, en ik heb veel met hen gesproken. Op het eerste gezicht lijken beide vrouwen heel verschillend, maar overeenkomsten zijn er ook: beiden voelen zich ontheemd, beiden houden van muziek, ze hebben allebei een zwak voor Oscars zoontje André en dragen allebei verdriet over een vroegere relatie met zich mee. Dat ze elkaar niet kunnen vinden, heeft alles te maken met het standsverschil. Ik ben erg geïnteresseerd in de sociale verhoudingen tussen mensen. In de Verenigde Staten wordt vaak gedacht dat iedereen nu gelijk is, maar in de praktijk functioneert dat toch anders. Uiteindelijk zouden we toch uit moeten kunnen komen bij respect voor elkaar. Wanneer je door de verschillen kunt heenprikken, zul je toch veel van jezelf in de ander herkennen.’

Het boek staat vol beloften. Heeft u zelf ooit een verregaande belofte afgelegd?

‘De titel verwijst natuurlijk allereerst naar Nan, die een stervende moeder beloofde om voor haar zoontje André te zorgen. Maar er zijn inderdaad meer beloften: Oscar beloofde André een rooms-katholieke opvoeding te geven, Oscar en Catherine leggen de huwelijksbelofte af. De belofte van trouw aan mijn man is in mijn leven de meest verregaande belofte, daar houd ik me elke dag aan. Daarnaast vind ik het schrijven van een boek niet vrijblijvend. Als ik begonnen ben met het schrijven van het verhaal van de hoofdpersonen, voel ik me aan hen verplicht om het ook af te maken. Dat zou ik ook een belofte aan mezelf kunnen noemen: ik heb dit op me genomen, ik maak het ook af.’

Een ander centraal thema in uw boek, naast het houden van beloften, is vergeving. Koos u er bewust voor om de lezer over dit onderwerp te laten nadenken?

‘Ja, die boodschap wil ik zeker meegeven. Maar sommige parallellen zijn er vanzelf ingekomen. De bereidheid van Oscar om zichzelf te geven om anderen te redden, doet lezers denken aan de Messias. Dat heb ik niet per se zo bedacht, dit was nu eenmaal zijn karakter.’

Ziet u het als roeping om als christelijke auteur een expliciet christelijke boodschap mee te geven?

‘Nee, helemaal niet. Ik ben zelf rooms-katholiek, maar ik bedenk van tevoren geen boodschap. Wel een verhaallijn, en hoofdpersonen. Maar of er een boodschap in komt te liggen, dat bepalen de hoofdpersonen door hun karakters. In dit verhaal komt naar voren dat iedereen in zijn leven wel iets moeilijks meemaakt. In Catherines geval zijn dat de roddels, in Oscars geval is dat het overlijden van zijn vrouw. Nans leven is gestempeld door het bijgeloof van haar vader, dat kwam vaak voor bij vissers in die tijd. En de broer van Nan, Wiley, durft nooit te lachen, omdat hij zijn voortanden mist. Hij is ooit door een koe getrapt. Zo zie je dat er niemand is die in zijn leven nooit een orkaan meemaakt.’

Ook al wilde u geen specifiek christelijk boek schrijven, crucifixen en gebeden spelen er wel een grote rol in.

‘Daarmee doe ik recht aan de context van Texas. Amerika is een christelijk land, en was dat zeker in die tijd. Galveston is nu nog grotendeels katholiek. Het geloof moet dus belangrijk zijn geweest voor mensen die toen leefden. Een eigen ervaring speelde er wel een rol in. Tijdens de orkanen die ik meemaakte, realiseerde ik me op een gegeven moment dat ik aan het bidden was. Dat was nog niet eens zozeer uit geloof of om kracht uit te putten. Het geeft je vooral iets te doen, en alleen dat is al troostend. Toen ik nadacht over de manier waarop Catherine de orkaan meemaakte, zocht ik naar een manier waarop zij hiermee zou omgaan en tegelijk André zou kunnen troosten. Ze was zelf niet katholiek, maar ik geloof wel dat ook zij in die omstandigheden zou bidden. En ze vindt troost in de muziek: ik laat haar het lied Amazing Grace zingen.’¦

roman

De belofte

Ann Weisgarber (vert. Mariella Duindam). Uitg. Mozaïek, Zoetermeer 2015. 312 blz. € 19,90

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Gekmakende spanning en hemeltergende feesten

Dertien jaar heeft Bret Easton Ellis zijn lezers laten wachten op een nieuwe roman. In Scherven keert de Amerikaanse schrijver, net als in zijn debuut Less Than Zero, terug naar zijn highschool in Los Angeles.

Afbeelding

Nederland is klaar voor een nieuwe taal, gelooft Mounir Samuel

Taal is niet neutraal, maar een spiegel van de samenleving. Schrijver Mounir Samuel denkt dat Nederland klaar is voor een grondige herziening van de Nederlandse taal. ‘Dit boek gaat een sociale revolutie ontketenen'

Afbeelding

De Slag om Stalingrad geldt als een keerpunt in de Tweede Wereldoorlog

Toen het Duitse leger na maanden de strijd om Stalingrad opgaf, op 2 februari 1943, stond vrijwel niets meer overeind. Behalve één gebouw: Pavlovs huis. Maar dat bleek een legende, concludeert de Britse historicus Iain MacGregor in zijn nieuwe boek.

Afbeelding

Na de watersnoodramp zag de koningin het 'beginpunt van de verbroedering der mensheid'

Misschien betaalden de slachtoffers van de watersnoodramp van 1953 met hun levens voor een snellere eenwording van Europa. Dacht een Deense hulpverlener.

Afbeelding

Romanrecensies Rozen in de nacht

In 1943 neemt de Amerikaanse Grace elf kinderen mee op een barre tocht door de Pyreneeën. De kinderen, onder wie broer Élias en zus Marguerite, zijn ontsnapt uit een nazikamp in Vichy-Frankrijk.

Afbeelding

Pleidooi voor een zelfbewuste democratie

Binnenkort is het een jaar geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel. Al snel ging deze oorlog voor Nederland niet meer om 'Rusland tegen Oekraïne', maar om 'wij tegen zij': het democratische Europa, tegen het autocratische Rusland van Poetin.