Oorlogsgeweld, vluchtelingenstromen, nationalisme: het werk van de Joodse schrijver Joseph Roth is nog akelig actueel

Achtergrond
Deze week verscheen de grote biografie over de Joodse schrijver Joseph Roth. Wie was hij? En wat maakt dat zijn proza, inmiddels een eeuw oud, nog heel actueel is?
Arie Kok
donderdag 17 november 2022 om 20:18
Joseph Roth als student in 1914.
Joseph Roth als student in 1914. beeld wikipedia

De foto van de twee bevriende schrijvers hangt wat schroomvallig in een hoek van het café, alleen wie ernaar zoekt zal hem opvallen. Stefan Zweig buigt zich wat over Joseph Roth heen, als een suikeroom die zich om zijn talentvolle neefje bekommert, op de voorgrond twee halflege wijnglazen. Hier in de brasserie van hotel Du Parc in het hartje van Oostende praatten ze die zomer van 1936 geregeld bij, na een dag schrijven. 

De bemiddelde en aristocratische Zweig sprong financieel vaak bij voor Roth, die vanuit het armoedige Galicië in de literaire elite van die dagen terechtgekomen was. Maar als schrijvers waren ze aan elkaar gewaagd, hun proza zat dicht op de tijd, en van beiden worden de belangrijkste boeken nog altijd opnieuw uitgegeven. ..

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Romanrecensies Rozen in de nacht

In 1943 neemt de Amerikaanse Grace elf kinderen mee op een barre tocht door de Pyreneeën. De kinderen, onder wie broer Élias en zus Marguerite, zijn ontsnapt uit een nazikamp in Vichy-Frankrijk.

Afbeelding

Pleidooi voor een zelfbewuste democratie

Binnenkort is het een jaar geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel. Al snel ging deze oorlog voor Nederland niet meer om 'Rusland tegen Oekraïne', maar om 'wij tegen zij': het democratische Europa, tegen het autocratische Rusland van Poetin.

Afbeelding

Niets zo onvoorspelbaar als geschiedenis

Geschiedenis is lenig en buigbaar. En zeker als er over feiten geen eensgezindheid bestaat, ligt de weg naar de meest bizarre interpretaties van het verleden open. Regimes en dictators maken er handig gebruik van. Maar het komt ook voor in democratieën. 'Niemand is immuun.'

Afbeelding

Drie levens verbonden door migratiecrisis

In Het gouden uur volgen we het verhaal door de ogen van drie verschillende personages. Deze personages zijn met elkaar verbonden, maar juist daarom ontzettend alleen.

Afbeelding

Sterke mannen houden vooral van elkaar

Ook in een democratie kan er ruimte ontstaan voor 'de sterke man'. Die kan zichzelf doordrukken of worden gewenst door het volk dat hij zegt te vertegenwoordigen. Maar zijn macht is niet onbeperkt en het 'tijdperk van' lijkt alweer voorbij.

Afbeelding

Over Bach en het verlangen naar verlossing

Deze vrijdag valt in een bijzondere week. Van 26 januari tot 1 februari is het de week van de poëzie. Deze keer met als thema 'vriendschap' en een geschenk onder de veelbelovende titel Er staat te gebeuren.