Sluiten

Nederlands Dagblad

Dossier: Verkiezingen Tweede Kamer 2010 - Opinie

Daar stond hij dan, minister-president Mark Rutte. Kort na de bordesscène, die in alle stilte verliep, presenteerde de liberale leider zich aan de pers. Rutte deed zijn best een premier te zijn van en voor alle Nederlanders. Dat is een houding die past bij het staatsrechtelijke adagium: hoe dichter bij de kroon, hoe minder partijman.

Al puffend en kreunend struikelt het kabinet-Rutte naar het bordes. Dinsdag was al duidelijk dat de betrokken fracties, die de bijzondere coalitie mogelijk moeten maken, hun fiat gaven.

Het moet wel heel raar lopen, wil informateur Opstelten het staatshoofd niet adviseren VVD-leider Mark Rutte te benoemen tot formateur.

Het CDA-congres heeft gesproken. Een meerderheid geeft groen licht aan het minderheidskabinet van VVD en CDA en gaat ermee akkoord dat de PVV van Geert Wilders dat kabinet overeind houdt. Maxime Verhagen toonde zich opgelucht met deze uitkomst van het congres. Hij kreeg een 'overtuigende meerderheid' mee om zijn partij weer te laten regeren.

Sinds de formatie weer is hervat, gonst het in Den Haag van de geruchten over gruwelijke koopkrachtplaatjes. Volgens NRC Handelsblad lagen - vr de noodgedwongen stop door de brief van Ab Klink - de velletjes met cijfers alleen bij de onderhandelingsgesprekken op tafel en werden ze nadien weer ingenomen. Maar nu het proces vordert, zijn meer mensen betrokken en neemt de onrust toe.

Nee, dit wordt geen politiek verhaal. Wel een reflectie op de dramatische politieke situatie waarin we zijn beland. De christenheid in Nederland is in pure verlegenheid en verwarring. Alsof we het allemaal niet konden zien aankomen.

Het was symbolisch voor wat er gisteren de rest van de dag in Den Haag gebeurde: Kamervoorzitter Gerdi Verbeet blikte kort terug op het vertrek van CDA-Kamerlid Ab Klink en installeerde zijn opvolger Raymond Knops.

En zo is Nederland alsnog gevrijwaard van een instabiel minderheidskabinet aan de leiband van Geert Wilders. Want wie er nog niet van overtuigd was dat de beoogde gedoogsteun van de PVV-leider feitelijk de houdgreep zou betekenen, kan daar nu toch niet meer omheen.

Er is zoveel wantrouwen gezaaid over de intenties van VVD en CDA dat ook bij het mislukken van de huidige kabinetsonderhandelingen eventuele gesprekken met andere partijen op scherp zullen staan.

Slaagt CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen er nog in het resultaat van de coalitieonderhandelingen met VVD en PVV aan zijn partij voor te leggen?

De CDA-kiezer is doorgaans rechtser dan het CDA-kader. Maar ook al zitten er aan samenwerking over rechts daarom altijd onaangename kanten, toch zijn de christendemocraten doorgaans gezagsgetrouw.

Tot twee maal toe stond informateur Ruud Lubbers afgelopen tijd de pers open en laconiek te woord. Toch bleef de vraag of hij zichzelf en het parlement niet buitenspel had gezet door VVD, PVV en CDA informeel met elkaar te laten praten.

Een kikker springt onmiddellijk uit een pan water als die op het vuur gezet wordt. Wil men het dier aan de kook brengen, dan dient de temperatuur van het water zo langzaam te stijgen dat dit de kikker ontgaat. Het voegt zich naar de veranderende omstandigheden en merkt niet dat het zijn ondergang tegemoet gaat. De wijze waarop het CDA zich het onderhandelingsproces met Geert Wilders 'in laat koken' heeft er veel van weg.

Veel ophef en weinig vertier bij het CDA in reactie op de plannen voor een minderheidskabinet van VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV. Het wemelt in de media van CDA'ers die hun mening ventileren. Scherpe kritiek overheerst. Voor sommigen is het ondenkbaar dat hun partij, al is het in de vorm van gedoogafspraken met Wilders, tot samenwerking komt.

Een minderheidskabinet van CDA en VVD kan de uitkomst zijn van de lopende coalitieonderhandelingen. Bij gedoogsteun uit het parlement voor dit kabinet wordt niet alleen de PVV, maar ook de SGP genoemd. Voor de SGP heeft gedoogsteun voordelen, maar het vergt ook wat van de SGP.

Tot twee keer toe trotseerde CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen dezer dagen de smeekbede van Geert Wilders, om als volwaardig partner mee te praten over een mogelijke coalitie. Tegelijk viel uit de woorden van de rasdiplomaat op te maken dat zijn fractie nog altijd niet definitief heeft besloten.

In Leeuwarden sluit de PKN-gemeente vier van de zeven kerken. De Turkse gemeenschap toont al belangstelling voor een van de te sluiten gebouwen. Symbool voor de kaalslag waar het commentaar van deze krant op 10 juni naar verwees.

De bijna anderhalf miljoen PVV-stemmers zijn mensen die gekozen hebben voor een ,,agenda van hoop en optimisme''. Het is dat de grote winnaar van de verkiezingsavond, Geert Wilders, het zelf zei. Sinds hij politiek voor zichzelf begon, lijkt hij toch vooral andere snaren te bespelen.

Welke mogelijke coalitie verdient de voorkeur om als eerste te worden verkend? Over die vraag breken velen zich het hoofd nu de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen bepaald niet gemakkelijk is uitgevallen.

Nog nooit eerder sinds de invoering van het algemeen kiesrecht in 1918 heeft zo'n klein deel van de Nederlandse Tweede Kamer bestaan uit vertegenwoordigers van christelijke partijen.

Gisteren stelde Bert van der Spek in deze krant dat het CDA wil hervormen, maar het niet doet. En dat het CDA de beginselen verkwanselt en zich moet bekeren. ,,Wie de cijfers van het CPB bekijkt, ziet dat we hervormen met oog voor de toekomst en de zwakkeren in de maatschappij.''

Niet alleen voor de lijsttrekkers, ook voor de kiezers zijn het dezer dagen de laatste loodjes. De aanblik van de verkiezingsposters en de flyeraars op straat verduren gaat nog wel. Maar de vele tv-reclames en -debatten roepen inmiddels alom ergernis op.

Bidden voor een bepaalde coalitie, welke dan ook, is een brug te ver, zegt een GroenLinks-politicoloog en belijdend PKN-lid in reactie op het initiatief van Cees Vork van de gebedsbeweging Op de Bres.

Moeten christelijke kiezers ervoor zorgen dat Nederland straks weer een christelijke premier krijgt? Dinsdagavond, bij het lijsttrekkersdebat van het Nederlands Dagblad, kreeg de kwestie wel een heel persoonlijke kleur door een verhaal van premier Jan Peter Balkenende.

Het heeft even geduurd voordat de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen op gang kwam. Maar sinds vorige week is het dan zo ver. Nederland moet serieus worden hervormd, wil er echt iets worden gedaan aan de financiële, de economische en de klimaatcrisis.

Met meer dan gewone belangstelling werd uitgekeken naar de doorrekeningen van de verkiezingsprogramma's door het Centraal Planbureau (CPB). Sommige 'Binnenhofwatchers' spraken zelfs van D-day, als de beslissende dag voor de rest van de campagne.

Van een mineurstemming was zaterdag bij de congresserende sociaalliberalen van D66 weinig te merken. Immers, de partij die het jojoën bij verkiezingen tot kunst heeft verheven, doet het de laatste tijd in de peilingen weer aanmerkelijk minder.

In dit stadium van de campagne regent het verkiezingsprogramma's. Vandaag komen de partij van Rita Verdonk en de PvdA met hun plannen naar buiten.

'GroenLinks stopt AOW voor huisvrouwen', kopten enkele kranten vorige week. Inderdaad: als het aan GroenLinks ligt wordt de AOW gekoppeld aan het arbeidsverleden van mensen. Wij staan pal achter die keus. Die is niet ingegeven door begerige bezuinigingsdrift, maar omdat de AOW socialer en moderner kan en moet.

Het Centraal Planbureau (CPB) adviseert het nieuwe kabinet 29 miljard euro te bezuinigen. Dat is uit economisch opzicht goed te verdedigen. Maar hebben we hier de juiste politici wel voor?

Een noodkreet - anders kan het niet opgevat worden. Werkgeversvoorzitter Bernard Wientjes sprak zaterdag in de Volkskrant ongekend harde woorden over Geert Wilders.

Als alternatief voor een regering met de PVV (wellicht een minderheidscoalitie met gedoogsteun van CU/SGP), zou de ChristenUnie al tijdens de komende campagneperiode serieus moeten zoeken naar een pact met (centrum-)links.

Politiek debat is entertainment geworden dat garant staat voor hoge kijkcijfers. Er zijn nog nauwelijks landelijke politici in wie de burger vertrouwen heeft. En weer werd het politieke midden verder leeggezogen. Dat zijn de voornaamste conclusies na de gemeenteraadsverkiezingen.

Het lijkt erop dat de kabinetscrisis van anderhalve week geleden een zo aanzuigende werking heeft gehad op de gemeenteraadsverkiezingen van gisteren dat met enige overdrijving gesproken kan worden van de meeste 'landelijke' lokale verkiezingen tot nu toe.