Sluiten

Nederlands Dagblad

Dossier: Parlementsverkiezingen 2006 - Opinie

Niet omzien, maar vooruitkijken en hopen dat de partij profiteert van de regeringsdeelname. In deze sfeer keurde het congres van de Partij van de Arbeid (PvdA) zaterdag in Zwolle bijna unaniem het regeerakkoord met het CDA en de ChristenUnie goed. De partij gaat voor een socialer, groener en sterker Nederland en wil zo de SP - die voortijdig afhaakte in de formatie - de wind uit de zeilen nemen. Niet voor niets vormt de slogan 'De PvdA maakt werk van uw stem!' de centrale boodschap in de campagne voor de Statenverkiezingen van 7 maart.

Verliezen de libertijnen in Nederland terrein? De kersverse fractieleider van de ChristenUnie, Arie Slob, denkt van wel. Hij constateerde deze week dat veel christenen in Nederland de deelname van zijn partij aan het kabinet als een bevrijding ervaren. Kregen ze de laatste decennia steeds meer het idee dat ze hun geloof aan de kapstok moesten hangen als ze naar buiten gingen, nu hebben ze het gevoel dat ze meetellen.

Pioniers van het nieuwe land. Met deze typering verkoopt formateur Jan Peter Balkenende zijn nieuwe team in zijn partij. De campagne voor de Statenverkiezingen van 7 maart is in volle gang. Geen wonder dat hij net als Bos en Rouvoet het land intrekt om het vertrouwen in het nieuwe kabinet dat zich lijkt af te tekenen, waar mogelijk te verzilveren.

Met turbosnelheid heeft beoogd premier Balkenende gisteravond de invulling van de ministersposten in zijn nieuwe kabinet bekendgemaakt. Na alle gespeculeer van de afgelopen dagen zijn de echte verrassingen op de vingers van een halve hand te tellen. Daartoe behoort naast de benoeming van CDA-ideoloog Klink op Volksgezondheid, zeker die van columnist Ronald Plasterk op Onderwijs.

PerspectieF, de jongerenorganisatie van de ChristenUnie is blij met de coalitie tussen CDA, PvdA en ChristenUnie. Rogier Havelaar en Harmjan Vedder zijn tevreden met het regeerakkoord en roepen de Kamerleden van de ChristenUnie op het kabinet kritisch te volgen.

Te Beetsterzwaag, in die eerste week, is het allemaal gebeurd. Daar, met de benen op tafel of met een goed glas bij het haardvuur, de partijprogramma's diep weggeborgen in de op de kamer achtergelaten aktetassen, dáár ontstond het goede gevoel. Daar sprong de vonk over, daar ontstond 'chemie' en werd ten aanzien van de vraag waar het met Nederland naar toe zou moeten, vergaande gezamenlijkheid ontdekt.

Actualiteitenprogramma Nova had dinsdagavond de kopstukken van de oppositie uitgenodigd. Femke Halsema, Jan Marijnissen, Mark Rutte. Hoe verder het programma vorderde, hoe duidelijker het werd: het kabinet regeert zonder oppositie.

Men kan erover twisten of de taxatie van premier Balkenende terecht is, dat het regeerakkoord voor zijn vierde kabinet het ‘zoete’ resultaat is van de ‘zure’ ingrepen van de vorige drie, of dat er juist sprake is van een tamelijk radicale omslag. Maar belangrijker is dat het onderhandelingsresultaat breed verwelkomd is als het juiste woord op het juiste moment.

De heer Frinsel geeft het zelf al aan: wetten van Meden en Perzen konden niet worden herroepen. Daniël had dus geen speelruimte goddeloze wetten te veranderen. Maar ook aan het Babylonische hof was hij daar niet op uit. Zo ook vandaag de dag, weliswaar in een democratie; als het volk het niet wil, is er niet veel verschil met een despotisch regime waar de heerser het voor het zeggen heeft.

Wie denkt dat je pas bij regeringsverantwoordelijkheid mede verantwoordelijkheid draagt voor godloze wetten, heeft het mis. Ook in het parlement, oppositie of niet, of zelfs als burger sta je volgens Tjeerd van Bruggen er niet buiten.

Als André Rouvoet in de Tweede Kamer blijft, betekent dat onbewust steun voor een partijstroming die meent dat de natuurlijke rol voor de ChristenUnie principiële oppositie is. De geschiedenis leert dat dit een riskant soort behoedzaamheid is. Als Wouter Bos tot het kabinet moet toetreden om te tonen dat zijn partij voluit gaat voor dit kabinet, dan geldt dit ook voor Rouvoet.

In de krant van 18 januari reageerde Annemarie Fernhout onder de titel ‘Daniëls vuile handen’ op het door Johan Frinsel ingezonden stuk ‘CU, wees principieel als de vrienden van Daniel’ (ND 17 januari).

Met veel belangstelling las ik het artikel ‘Is de ChristenUnie klaar om te regeren?’ (ND 13 januari pag. 11).

Het is buitengemeen boeiend de berichtgeving en discussie te volgen betreffende de kabinetsformatie en met name de participatie van de ChristenUnie daarin. J. Frinsel maakt een vergelijking met de houding van Sadrach, Mesach en Abednego in Daniël 3 en 4. Hij brengt de persoonlijke moed gebaseerd op diepgeworteld Godsvertrouwen weer eens onder de aandacht en houdt ons een spiegel voor. Zeer waardevol, hieraan ontbreekt het bij ons zo vaak.

Deze week bleef de perszaal op landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum, waar de leiders van CDA, PvdA en ChristenUnie werken aan een nieuw kabinet, vrijwel leeg. Alleen gistermiddag verzamelden er zich journalisten in de hoop een glimp van de plannen van de drie heren te mogen ontwaren, maar ook nu moesten ze het doen met wat gemeenplaatsen als ‘We hebben behoorlijke slagen gemaakt’, dat de ‘sfeer onverminderd goed’ is en dat er nog steeds ‘tempo wordt gemaakt’.

Ik wil graag reageren op het nieuws dat Johan Frinsel vindt dat de ChristenUnie beter niet in het kabinet kan gaan (Nederlands Dagblad 17 januari). Als maatschappelijk betrokken CU-lid en lezer van de Oogst stoort het me dat ‘prominente’ CU-leden de laatste weken openlijk aangeven dat de CU niet moet meedoen aan de regering, tenzij men de moreel-ethische (verwerpelijke) wetten terug weet te draaien en dit expliciet in het regeerakkoord wordt opgenomen.

Een opmerkelijk bericht was het zeker. Een Kamerlid dat onder druk van de formatieonderhandelaars een aangekondigde motie niet indient. ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind wilde er bij minister Hoogervorst (Volksgezondheid) op aandringen alcoholreclame op de tv voor negen uur ’s avond te beperken.

In de discussie over regeringsdeelname van de ChristenUnie moet volgens Piet van de Breevaart niet te gemakkelijk worden gewezen op de tijd van Daniël en zijn vrienden.

Het is zo'n leerzame geschiedenis, die van Sadrach, Mesach en Abednego en niet te vergeten Nebukadnezar, de tiran die mede door de radicale houding van de drie joodse bestuurders van het gewest Babel tot een wel zeer bijzondere belijdenis kwam.

Naarmate het gelaat van de onderhandelaars van CDA, PvdA en CU bij het verlaten van hun al dan niet geheime vergadergelegenheden een optimistischer uitdrukking krijgt, groeit ook het verzet tegen de totstandkoming van een christelijk-sociale - of, zo men wil, christensocialistische - coalitie van de drie partijen.

In het artikel 'Is de ChristenUnie klaar om te regeren?' maakte Stafan Paas onderscheid tussen het GPV en de RPF, in welke partij mensen zouden zijn die meer nadruk legden op het getuigenis in de politiek. Als vertegenwoordiger van deze richting werd onder meer Meindert Leerling genoemd. Deze herkent zich echter maar ten dele in dat beeld.

Graag wil ik reageren op de artikelen over de kabinetsformatie die de laatste dagen in het Nederlands Dagblad zijn verschenen.

De column van dr. G. van den Brink, docent dogmatiek in Leiden en tot voor kort lid van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond, roept tegenstrijdige gevoelens op (ND 8 januari).

Nu de ChristenUnie deelneemt aan de coalitiebesprekingen staan opeens ethische kwesties als abortus en euthanasie weer ter discussie. Dat op zichzelf al lijkt me winst. Het is niet goed wanneer een samenleving meent met behulp van juridische regelgeving bepaalde ingewikkelde morele problemen voorgoed te hebben opgelost, om daar vervolgens niet meer over na te willen denken.

Het is dus niet de hei maar een Fries koetshuis op een landgoed in Beetsterzwaag waar tot vandaag de formatiebesprekingen plaatsvinden. Nog geen dag bleef de locatie geheim. Maar het is veelzeggend dat de berichten erover zich beperken tot de pot M&M's op tafel en de verjaardag van de dochter van Wouter Bos.

Deze week kruipen Jan Peter Balkenende, Wouter Bos en André Rouvoet bij informateur Herman Wijffels aan tafel. Commentatoren wijzen er graag op: het wordt een formatie-poging van drie voormalige studenten van de Amsterdamse Vrije Universiteit. Succes verzekerd, want studeren aan die ooit zo gereformeerde VU schept een band.

In de opsomming van wat de ChristenUnie kan binnenhalen ontbreken een aantal zaken. Daaraan zou ik willen toevoegen, dat in het Nederlands onderwijs de evolutie-theorie wordt onderwezen als mogelijkheid voor de genese en soort-diversiteit in plaats van een doctrine - of zelfs levensbeschouwing - tegenover de scheppingsgedachte.

Met de ChristenUnie in de regering is Nederland niet op weg naar een benauwende middeleeuwse reli-staat. Volgens Michiel Niemeijer heeft de partij alles in huis om het verschil te maken in een nieuwe regering.

In het Nederlands Dagblad van 23 december vinden we een inventarisatie van wat ChristenUnie kan binnenhalen in een regeerakkoord.

Jarenlang is de ChristenUnie in bepaalde politieke kringen geprezen vanwege haar ‘linkse’ opstelling in sociaal en deels ook economisch opzicht. Nu echter de kans op deelname van deze partij aan een nieuwe regering steeds reëler wordt, blijkt die liefde maar zeer ten dele te zijn.

Met de benoeming van de uit het Zeeuws-Vlaamse Turkeije (gemeente IJzendijke) geboortige, rooms-katholieke boerenzoon dr. Herman Wijffels (CDA) tot ‘inhoudelijk’ informateur gaat de kabinetsformatie een nieuwe fase in. Zijn benoeming versterkt de realiteitswaarde van een kabinet van CDA, PvdA en ChristenUnie.

Leek de verkiezingsuitslag aanvankelijk te wijzen in de richting van een coalitie van CDA, PvdA en ChristenUnie, de afgelopen week werd duidelijk dat de SP als grote winnaar niet genegeerd zou kunnen worden. Bos heeft daar alleen al belang bij, omdat een kabinet met het CDA de SP’ers een uitgelezen kans geeft zich nog sterker als de ware socialisten te profileren en zo de oudere broer nog meer schade toe te brengen.

De uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen laat heel fraai de spanning zien tussen twee voorname functies van verkiezingen. Allereerst komt in parlementsverkiezingen de politieke wil van het volk tot expressie. De vrijheid om dat te doen is een groot goed. Zo beschouwd is er reden voor tevredenheid. Immers, de veelstemmigheid van onze bevolking heeft geleid tot een uitslag waarbij het hele palet aan hedendaagse politieke opvattingen en gevoelens gerepresenteerd wordt in de Tweede Kamer.

De erfgenamen van Fortuyn kwamen op en gingen onder. Nu is de SP een groot succes. Conclusie: het populisme is een blijvende stroming in de vaderlandse politiek.

Vandaag en morgen adviseren de fractieleiders koningin Beatrix over de vraag welke partijen zouden moeten deelnemen aan een nieuwe regering. De kiezers hebben woensdag geopteerd voor een vlucht uit het midden naar partijen aan de flanken van het politieke speelveld, die zich kenmerken door een stevig profiel onder de laarzen. Daaruit spreekt een verlangen naar duidelijkheid. Het paradoxale is echter dat de overzichtelijkheid van het politieke spectrum er allerminst door toegenomen is en eigenlijk geen enkele potentiële coalitie écht voor de hand ligt.

Geen water bij de wijn! Maak wijn van water! ,,Een sterk CDA zal vanuit het ideologisch uitgangspunt van de beschermwaardigheid van leven willen meesturen op het Nederlandse schip. Daarbij hou ik u graag voor dat dat geen strategische, maar een verantwoorde keuze mag zijn. Is niet de beste garantie hiervoor een christelijke premier en een zo groot mogelijk CDA in de regering?’’, zo schrijft mr. P.H. Donner, voorheen minister van Justitie in de kabinetten Balkenende, en thans nummer 5 van de CDA voor de Tweede Kamerverkiezingen (ND 21 november).

De buitenlandse kranten zien in Balkenende de winnaar van de verkiezingen. Zij verbazen zich over de doorbraak van de Partij voor de Dieren en van gewezen maoïst Marijnissen. De algemene teneur is dat Nederland politiek verdeelder is geraakt.

Opnieuw heeft de Nederlandse kiezer het politieke landschap veranderd in wat met enige overdrijving een slagveld genoemd kan worden. De eclatante overwinning van de SP trekt daarin zonder twijfel de meeste aandacht.

Maar liefst 40 procent van de kiezers zweeft nog steeds. Dat heeft alles te maken met het gebrek aan vertrouwen in de politiek, met de ongeloofwaardigheid van veel politici. Dit probleem wordt angstvallig verzwegen, terwijl het in de campagne juist bovenaan moet staan. André Rouvoet, lijsttrekker ChristenUnie, doet een appel op politici om de kloof tussen burger en politiek te dichten.

De linkse partijen hebben gisteren bij de koffie al gesproken over een mogelijke coalitie. Rijkelijk vroeg. Maar hoe een nieuwe regering er ook gaat uitzien, het is een illusie te denken dat op levensbeschouwelijk gevoelige terreinen zaken volledig kunnen worden teruggedraaid, of op fundamenteel andere wijze kunnen worden ingevuld dan de afgelopen jaren is gedaan.

Mogen voorgangers een stemadvies geven aan de leden van hun kerkelijke gemeente? Over die vraag is enige commotie ontstaan in hervormd-gereformeerde kring. Aanleiding is de paginagrote advertentie van het CDA, ondertekend door een aantal prominenten, in twee kerkbladen, en een column in deze krant van een kerkelijke hoogleraar voor de Gereformeerde Bond, Gijsbert van den Brink, tevens nummer 13 op de lijst van de ChristenUnie.

Deze week mogen we stemmen op mensen die volksvertegenwoordiger willen worden. We stemmen geen minister-president, maar mensen van partijen, die samen moeten kijken welke regering er kan komen. Een goede vraag lijkt mij daarbij: aan wie zou ik mijn stem toevertrouwen omdat er sprake is van geestverwantschap?

De Nederlandse kiezer is links én conservatief, concludeerde zaterdag het dagblad Trouw op basis van de uitkomsten van het Kieskompas, een alternatieve stemwijzer die deze krant samen met de Vrije Universiteit ontwikkelde. Het kompas laat mensen niet alleen reageren op politieke stellingen, maar vraagt ook naar hun oordeel over lijsttrekkers en coalities.

Onlangs schatte dr. Jan Smelik op grond van enig onderzoek de achterban van de Gereformeerde Bond op zo’n 570.000 mensen. Het is echter, zoals Smelik ook inzag, kenmerkend voor de Bond dat zijn omvang zich nooit helemaal laat vaststellen.

Krantgenoten,

Ik vraag vanavond uw aandacht voor de Canon van Nederland. Meer specifiek wil ik zo dadelijk het venster openen op de beroemde domineesdochter van Zuid-Beveland, Annie M.G. Schmidt. Zij behoort tot de topstukken uit het historisch kabinet dat de commissie-Van Oostrom ons een paar weken geleden heeft aangereikt.

De campagneleiders van CDA en VVD moeten een slecht weekend hebben gehad. De kijkers naar het ‘debat tussen Bos en Balkenende’ op RTL4 (merkwaardig overigens die niet-alfabetische aanduiding in de titel van het programma) wezen Bos als winnaar aan.

In de aanloop tot de verkiezingen van 22 november wordt de ChristenUnie achtervolgd door de ‘beschuldiging’ dat het een linkse partij zou zijn (geworden). Vooral het CDA, al dan niet geplaagd door een slecht geweten, heeft daar een handje van. Daar is men tegenwoordig sowieso niet vies van het inzetten van een ramkoers, daarmee een onverwachte bijdrage leverend aan een verdere verruwing van het politieke handwerk.

Het had gisteren iets weg van een examen waarvan de uitkomst vooraf al bekend was. Alle kandidaten zijn geslaagd. Het Centraal Planbureau hield zitting nadat acht partijen hun verkiezingsprogramma’s hadden aangedragen om te laten doorrekenen. Het is al zo’n twintig jaar gebruik dat aan de vooravond van Tweede Kamerverkiezingen politieke partijen met hun water naar de economische dokter gaan. Dat alle kandidaten na afloop zeiden voor het CPB-examen te zijn geslaagd past in een traditie. Minder gunstige uitkomsten worden misschien niet geheel weggepoetst, maar in de verdediging worden daar andere, gunstige, resultaten tegenover geplaatst. Dat maakt het moeilijk het geheel te overzien. 

CDA: Afschaffing no-claimregeling in de zorgverzekering Gratis schoolboeken Door bezuinigingen op de zorg hoeft de zorgpremie minder hard te stijgen Hogere kinderbijslag en kindertoeslag Fonds voor starters op de woningmarkt.

De jacht op Verdonk is geopend. Zo luidde het oordeel van Gerrit Zalm tijdens zijn officiële vrijdagse persconferentie als vicepremier in reactie op de commotie rond uitspraken van de Amsterdamse wethouder Ahmed Aboutaled en het Tweede Kamerlid Tineke Huizinga (ChristenUnie). Huizinga hoeft als Kamerlid haar excuses niet aan te bieden. Maar onder de gordel waren haar uitspraken wel, aldus Zalm.

Met de publicatie van het brievenboek Aan de kiezer is premier Jan Peter Balkenende de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen van 22 november nu echt begonnen. De CDA-lijsttrekker scoorde meteen uitstekend.

Onlangs merkte fractievoorzitter Maxime Verhagen van het CDA in deze krant op dat een stem op de ChristenUnie ertoe kan leiden dat PvdA-leider Wouter Bos en niet Jan Peter Balkenende premier wordt. Met de ChristenUnie sympathiserende kiezers zouden daarom een strategische stem op het CDA moeten uitbrengen.

Het is opvallend dat ‘geld in de portemonnee’ het dominante thema in de verkiezingsstrijd is. Ter linkerzijde wordt het beleid van Balkenende-I-III als een puinhoop voorgesteld, ter rechterzijde wordt er een solide fundament voor de toekomst in gezien.

Met de verschijning van het verkiezingsprogramma van de PvdA, op zondag, hebben alle grote partijen hun kaarten op tafel gelegd. GroenLinks volgde gisteren, de ChristenUnie en D66 presenteren hun plannen vandaag.

Als politici vooral op allochtone kiezers hun kaarten zetten, pakt dat bij de komende verkiezingen contraproductief uit, voorspelt de voorzitter van de moslimkoepel CGI.