Sluiten

Nederlands Dagblad

Dossier: Europese Grondwet - Nieuws

WASHINGTON - De Amerikaanse president Barack Obama heeft dinsdag de komende hervormingen van de Europese Unie begroet.

PRAAG - De Tsjechische president Vaclav Klaus heeft het Verdrag van Lissabon ondertekend. Dat zei hij dinsdag.

PRAAG - De Tsjechische regering is bereid om met andere EU-landen te gaan onderhandelen over de eis voor ratificatie van het nieuwe EU-verdrag, verklaarde de Tsjechische premier Jan Fischer maandag. De Tsjechische president Vaclav Klaus is het laatste staatshoofd dat het verdrag nog moet ondertekenen.

BRUSSEL - De Poolse president Lech Kaczynski heeft zaterdag in Warschau het EU-verdrag van Lissabon getekend.

DUBLIN - De inwoners van Ierland lijken volgende week vrijdag het Verdrag van Lissabon alsnog te aanvaarden. Het aantal ja-stemmers is gestegen naar 48 procent. Dat blijkt uit een vrijdag gepubliceerde peiling die onderzoeksbureau TNS uitvoerde in opdracht van de krant Irish Times.

DUBLIN - De Ierse steun voor het verdrag dat de Europese Unie moet hervormen, neemt af.

DUBLIN - De Ierse bevolking stemt 2 oktober voor de tweede keer over het Europese hervormingsverdrag, heeft de Ierse regering woensdag bekendgemaakt.

DEN HAAG - De afkeer die Nederlanders voor Europa hebben is ,,vaag en gevoelsmatig''. Dat zei politicoloog Harmen Binnema woensdag naar aanleiding van het proefschrift How Parties Change, dat hij 13 mei verdedigt aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.

PRAAG - Met de instemming van de Tsjechische Senaat woensdag is Tsjechië, de huidige voorzitter van de Europese Unie, akkoord gegaan met het zogenoemde Verdrag van Lissabon. Daarmee hebben 26 van de 27 EU-lidstaten ingestemd met de hervormingsplannen van de unie.

DEN HAAG - Nog zevenenvijftig dagen tot de Europese verkiezingen, verzuchtte D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold dinsdag.

BRUSSEL - De kans bestaat dat alle lidstaten van de Europese Unie hun eigen Europees commissaris mogen houden.

GENEMUIDEN - De naam van God moet in de Europese Grondwet komen, vindt Bart Brouwer (17). Hij is daarom een handtekeningenactie begonnen op de door hem zelf gemaakte site www.petition4him.nl.

DUBLIN - De Europese Unie zal Ierland geen oplossing opleggen na de verwerping vorige maand van het Verdrag van Lissabon door de Ierse kiezers. Dat zei de Franse president Nicolas Sarkozy gisteren in Ierland. Frankrijk is op dit moment voorzitter van de EU.

DEN HAAG - Het Nederlandse kabinet kan opgelucht ademhalen. Met de brede instemming gisteren van de Eerste Kamer heeft Nederland als 21e van de 27 lidstaten van de Europese Unie het Verdrag van Lissabon bekrachtigd.

BERLIJN - De Poolse president Lech Kaczynski weigert zijn handtekening te zetten onder het nieuwe hervormingsverdrag van de Europese Unie. Volgens hem is ondertekening zinloos na het Ierse 'nee', vorige maand, tegen het zogenoemde Verdrag van Lissabon.

De Franse president Nicolas Sarkozy heeft sinds middernacht voor zes maanden het roer van de Europese Unie in handen. Hij heeft grote ambities, maar zijn weg ligt vol obstakels. Het Ierse 'nee' tegen het verdrag van Lissabon speelt daarbij een belangrijke rol.

BRUSSEL - De regeringsleiders van de lidstaten van de Europese Unie hebben besloten de banden met Oekraïne en andere voormalige Sovjetstaten aan te halen. Daarmee blijft de EU haar invloed uitbreiden in de traditionele achtertuin van Rusland.

Met het 'nee' van Ierland verkeert Europa opnieuw in een impasse. Toch is de situatie anders dan drie jaar geleden toen Frankrijk en Nederland tegenstemden, vindt ChristenUnie-Kamerlid Esmé Wiegman. Van de tegenstanders van de grondwet staat haar partij als enige wel achter het Verdrag van Lissabon.

LUXEMBURG - ,,Europa moet beter uitleggen aan de burgers dat het in hun belang is, wat we doen. Kunnen we de voordelen niet goed aantonen, bijvoorbeeld wat de werkgelegenheid, de veiligheid of het klimaat betreft, dan hebben we echt een probleem.''

Niemand van de gisteren in Luxemburg verzamelde ministers van Buitenlandse Zaken van de lidstaten van de Europese Unie heeft een uitweg voor de impasse, na het Ierse referendum van donderdag. Misschien is er ook geen uitweg, en moet de EU haar ambities bijstellen.

De Ierse bevolking heeft 'nee' gezegd tegen het Verdrag van Lissabon. Hoe het verder moet met de Europese Unie, is gissen.

In Brussel wordt met spanning gewacht op de uitkomst van het referendum dat morgen in Ierland wordt gehouden over het Verdrag van Lissabon. Een Iers 'nee' kan de Europese Unie opnieuw lamslaan, zoals eerder het Franse en het Nederlandse 'nee' deden.

Als de Ieren komende donderdag ‘ja’ zeggen tegen het Verdrag van Lissabon, krijgt Europa voor het eerst een eigen president. Veel namen doen inmiddels de ronde, maar niemand weet wat voor persoon er eigenlijk gezocht moet worden: een charismatisch figuur zoals Blair of Obama. Of juist een onzichtbaar persoon, die zich dienend opstelt. ,,Het is helemaal niet zeker of dit wel zo’n leuke functie wordt.’’

DUBLIN - Afgaande op de jongste opiniepeiling is het zeker niet uitgesloten dat de Ieren het Verdrag van Lissabon, het hervormingsverdrag van de Europese Unie, volgende week wegstemmen. Van de ondervraagden zegt 35 procent tegen het verdrag te zullen stemmen.

Met veel gevoel voor ceremonie en symboliek ondertekenden Europese politici deze week twee Europese verdragen in Lissabon en Straatsburg. Ten behoeve van de Europese burger, zo benadrukken de politici herhaaldelijk. Die wordt er echter vooralsnog niet warm van.


LISSABON - Regeringsleiders, staatshoofden en ministers van Buitenlandse Zaken van alle 27 lidstaten van de Europese Unie hebben gisteren in Portugal het Verdrag van Lissabon ondertekend.

Onder luid protest van een kleine groep politici werd gisteren in het Europees Parlement het Handvest van de Grondrechten ondertekend. ,,Tegengeluid is goed in een democratie, maar dit ging alle perken te buiten'', reageert Europarlementariër Maria Martens.

KOPENHAGEN - Denemarken volgt het voorbeeld van Nederland en houdt geen referendum over de ratificering van het nieuwe EU-hervormingsverdrag. Dat heeft de liberaal-conservatieve regering gisteren besloten met steun van de sociaaldemocratische oppositie.

De Tweede Kamer debatteert vandaag over de top in Lissabon waar de EU-regeringsleiders het definitief eens werden over een nieuw Europees Verdrag. Politiek is de angel uit het debat, aldus Europa-deskundige Jan Rood. En dat terwijl het nieuwe verdrag in zijn kern toch erg op de verworpen grondwet lijkt.

Een Europarlementariër vergeleek het met een 'wortelkanaalbehandeling' voor Europa: eindelijk, na een lang en pijnlijk proces was er donderdagnacht een Verdrag van Lissabon.

De Europese regeringsleiders zijn het in Lissabon definitief eens geworden over een nieuw EU-verdrag. Daarmee kan het hoofdstuk 'Europese grondwet' worden afgesloten, vinden zij. Nu moeten ze hun kiezers nog overtuigen.

De Europese regeringsleiders leggen de komende dagen in Lissabon de laatste hand aan het nieuwe EU-verdrag, dat de omstreden Europese 'grondwet' moet doen vergeten. Maar het laatste stukje naar de eindstreep ligt nog bezaaid met obstakels.

WARSCHAU - Twee dagen voor de parlementsverkiezingen in Polen, op 21 oktober, moeten op een Europese top de definitieve afspraken over het nieuwe Europees Verdrag worden gemaakt. De huidige Poolse regering denkt stemmen te kunnen winnen met anti-Europese standpunten en ligt dwars.

LONDEN - Britse Lagerhuisleden vinden het nieuwe Europese Verdrag 'substantieel hetzelfde' als de grondwet die twee jaar geleden via referenda door Frankrijk en Nederland is afgewezen. Ze zetten premier Gordon Brown daarmee onder grote druk alsnog een referendum te overwegen.

DEN HAAG - De SP, de grootste oppositiepartij in de Tweede Kamer, wil een referendum organiseren over het gewijzigde verdrag voor de Europese Unie. De socialisten zullen hiertoe een initiatiefwet indienen. De SP krijgt in elk geval de steun van D66, GroenLinks, de Partij voor de Vrijheid en de Partij voor de Dieren.

Het kabinet hakt vandaag de knoop door ten aanzien van een referendum over het Europees Hervormingsverdrag. Maar volksraadpleging of niet, weerstand komt er. Zo niet uit Den Haag, dan wel uit Brussel.

DEN HAAG - De coalitiepartijen CDA, PvdA en Christen­Unie koersen aan op een conflict over het houden van een referendum over het Europees verdrag.

DEN HAAG - De kans dat Nederlanders zich via een referendum mogen uitspreken over het nieuwe Europese Verdrag is niet groot. Ook als de Tweede Kamer een voorstel daartoe steunt, dan zal de Eerste Kamer het waarschijnlijk blokkeren.

DEN HAAG - Het nieuwe Europese verdrag bevat geen grondwettelijke elementen. Dat vinden het kabinet en de drie coalitiepartijen, zo bleek gisteravond tijdens een debat in de Tweede Kamer over de uitkomst van de Europese top van afgelopen weekeinde.

BRUSSEL - De EU-regeringsleiders zijn het zaterdagnacht eens geworden over de hoofdlijnen van een nieuw Europees verdrag, dat de in 2005 door de Nederlandse en Franse kiezers verworpen EU-grondwet moet vervangen. Een 'intergouvernementele conferentie' - bestaande uit vertegenwoordigers van elk van de regeringen - moet het komende halfjaar de afspraken in een echte verdragstekst omzetten.

BRUSSEL - De EU-leiders hebben zaterdagmorgen vroeg een zwaarbevochten akkoord bereikt over de hoofdlijnen van een nieuw EU-verdrag dat in de plaats komt van de door Nederland en Frankrijk verworpen Europese Grondwet.

De regeringspartijen CDA, PvdA en ChristenUnie zijn blij met de resultaten van de Europese top. De oppositie is kritisch.

BRUSSEL - De achttien landen die de Europese grondwet wél hebben goedgekeurd, zijn niet van plan zich zomaar neer te leggen bij de voorgestelde wijzigingen daarvan. Ook het Europees Parlement dreigt een nieuw verdrag te verwerpen als niet de hoofdlijnen van de grondwet overeind blijven. Dat bleek gisteravond aan het begin van de Europese top in Brussel.

Europa stevent af op een nieuw verdrag dat de grondwet moet doen vergeten. Een meerderheid van de bevolking wil opnieuw een referendum, maar kenners vinden dat niet verantwoord. ,,Dit onderwerp is te ingewikkeld voor de mensen.''

Franse en Nederlandse nee-stemmers zorgden in 2005 voor de impasse waarin de Europese Unie is terechtgekomen. Maar naarmate het 'uur U' van de Europese top nadert, gaat de aandacht meer naar de andere dwarsliggers, zoals Polen, Tsjechië en Groot-Brittannië.

BRUSSEL - Eind deze week zoeken de EU-leiders in Brussel een antwoord op de vraag hoe het verder moet met de in Frankrijk en Nederland afgewezen Europese grondwet. Een chronologisch overzicht. december 2000: Na vier dagen en een nacht vergaderen zijn de staats- en regeringsleiders van de EU het eens over het Verdrag van Nice. Het moet de EU klaarmaken voor de uitbreiding met nieuwe landen.

LUXEMBURG - De meerderheid van de EU-landen lijkt zijn verzet tegen het veranderen van de Europese Grondwet in een 'gewoon' Europees verdrag te laten varen. Ook de omstreden Europese symbolen - vlag, volkslied - zullen er niet meer in voorkomen. Maar verder is er nog geen enkele overeenstemming over wijzigingen in de inhoud van het verdrag.

DEN HAAG - Er moet een referendum komen over een nieuw Europees verdrag dat in de plaats komt van de Europese grondwet. Dat zegt ChristenUnie-lid Peter van Dalen, die daarmee een debat in zijn partij hoopt los te maken.

De Tweede Kamer trok deze week het land in om burgers te horen over Europa. Voor politici blijkt luisteren echter niet gemakkelijk. Toch zeggen ze ideeën mee te nemen, zoals een door BNN te organiseren 'grote Europa-show'.

DEN HAAG - De Europese Unie moet geen grondwet krijgen. In plaats daarvan moet het Verdrag van Nice uit 2000, op grond waarvan de EU momenteel functioneert, aangepast worden. Daarbij dient de Unie zich op vier grote thema’s te richten: energieverzorging, klimaatverandering, immigratie en strijd tegen het terrorisme.

DEN HAAG - Het referendum over de Europese grondwet is ,,een bijzonder ongelukkige manier'' geweest om de burger bij Europa te betrekken. Dat concludeert de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) in een gisteren uitgebracht advies.

BRUSSEL - De afgewezen Europese grondwet moet in een nieuwe versie simpeler en een heel stuk korter worden en moet bovendien ontdaan worden van constitutionele symbolen. De voorgestelde hervormingen van de instellingen van de Europese Unie moeten wel doorgaan.

Twee jaar na het Nederlandse ‘nee’ tegen de grondwet, is de discussie over de toekomst van Europa weer volop op gang. De Eurofractie van de ChristenUnie-SGP presenteerde gisteren haar visie op een eventueel nieuw Europees verdrag.

DEN HAAG - Staatssecretaris Frans Timmermans blijft erbij dat de positie van Nederland in de EU op het spel staat als ons land als enige een nieuw EU-verdrag afwijst. Timmermans deed die uitspraak begin deze week en hield die gisteren staande tijdens een debat in de Tweede Kamer.

DEN HAAG - Nederland moet compromisbereid zijn ten aanzien van de Europese grondwet, vindt de voorzitter van het Europees parlement, Hans-Gert Pöttering. De naam 'grondwet' kan worden geschrapt, maar de inhoud moet grotendeels overeind blijven.

Voorzitter Jose Manuel Barroso van de Europese Commissie vindt dat mensen erg trots mogen zijn op de prestaties van vijftig jaar Europese samenwerking. Hij zei dit zaterdag tijdens een plechtigheid in Brussel, dat hij de hoofdstad van Europa noemde.

BERLIJN - De Europese leiders zijn van plan het bestuur van de Europese Unie volledig te hervormen voor 2009. Dat is te lezen in de voorlopige versie van de verklaring die wordt gepresenteerd ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van de Europese integratie. Voor de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2009 moet de EU een 'nieuw gemeenschappelijk fundament' krijgen, staat in de ontwerpverklaring.

DEN HAAG - De oude Europese Grondwet gaat wat Nederland betreft definitief de prullenbak in en de regering gaat werken aan aangepaste versies van de bestaande Europese verdragen. Dat moet resulteren in een nieuw Europees verdrag.

BRUSSEL - Twee jaar na het Nederlandse 'nee' tegen de Europese grondwet gaat de Tweede Kamer alsnog de Nederlanders vragen over wat er nu wèl moet gebeuren met de EU-hervorming. Nog niet via een nieuw referendum, maar via een reeks hoorzittingen 'in de regio'.

DEN HAAG - Premier Balkenende reageerde gisteren geïrriteerd toen in de Tweede Kamer de discussie over de joods-christelijke traditie en de Europese Unie opnieuw oplaaide. Een krantenbericht vorige week dat hij samen met Polen een verwijzing naar God wilde in de Verklaring van Berlijn, betitelde hij als ,,stemmingmakerij'' en niet op feiten gestoeld.

Het secularisme biedt als enige overtuiging echte godsdienstvrijheid aan iedereen, stellen de betrokkenen bij een 'Seculiere Visie voor Europa'. ,,Iedereen moet zich hierin kunnen vinden.'' Toch zijn er tegenstanders genoeg.

BRUSSEL - ..Politici moeten meer moed tonen om op te komen voor Europa.'' Met die boodschap komt José Manuel Barroso donderdag naar Den Haag.

De campagneleiders van CDA en VVD moeten een slecht weekend hebben gehad. De kijkers naar het ‘debat tussen Bos en Balkenende’ op RTL4 (merkwaardig overigens die niet-alfabetische aanduiding in de titel van het programma) wezen Bos als winnaar aan.

DEN HAAG - De Nederlandse Europarlementariërs hekelen de ,,oorverdovende stilte'' in Nederland over de toekomst van de EU. Nederland plaatst zich in Europa buitenspel en kan zo voor voldongen feiten over de Europese grondwet komen te staan.

BRUSSEL - Oud-premier Wim Kok heeft toegezegd samen met andere Europese zwaargewichten en oud-politici na te denken over de toekomst van de Europese Unie. De groep wil een antwoord formuleren op de vraag hoe Europa verder moet, nu de 'Europese grondwet' in Frankrijk en Nederland is weggestemd.

DEN HAAG - De ja-campagne van het kabinet voor de Europese grondwet heeft averechts gewerkt. Het optreden van premier Jan Peter Balkenende en andere bewindslieden maakte mensen alleen maar achterdochtiger.

LUXEMBURG - Ondanks het feit dat Nederland en Frankrijk het verdrag voor een Europese grondwet al hebben afgewezen, mogen de Luxemburgers zich komende zondag uitspreken over het stuk. Premier Juncker heeft zijn politieke lot verbonden aan de uitslag van het referendum.

BRUSSEL - De Europese top in Brussel leek gisteravond al voor aanvang mislukt. De leiders van de lidstaten van de Europese Unie zetten gisteravond het verdrag voor een Europese grondwet gisteravond voor onbepaalde tijd in de koelkast gezet.

'Referenda leiden tot laffe politici en conservatisme. Toch zijn bijna alle politieke voorlieden daar nu enthousiast over. Quo vadis, Nederland?' Met die ferme conclusie sloot minister Hoogervorst op woensdag 1 juni een dagboek in NRC Handelsblad af.

Dat 92 procent van de Urker bevolking tegen de Europese grondwet was, heeft nogal wat teweeggebracht in medialand. Ik ben in mijn hele politieke carrière nog nooit zo vaak benaderd door radio, televisie en schrijvende pers. Deze week zelfs nog door de Sloveense televisie. Het lijkt erop dat we op Urk in één keer gebombardeerd zijn tot grondwetspecialisten.

Op de Europese Top, vandaag en morgen, gaat het vooral over het 'nee' tegen de grondwet en over de bijdrage aan de Europese begroting. Haast vergeten zou worden dat in de grondwet ook afspraken zijn gemaakt over versterking van de defensiesamenwerking. Juist dat was voor duizenden Nederlanders reden tegen te stemmen.

BOEDAPEST - Vlak voor het Franse referendum verklaarde 60 procent van de Polen voor het verdrag voor een Europese grondwet te zijn. Een dag na het Nederlandse referendum was die aanhang geslonken tot 51 procent en in de jongste opiniepeiling zei nog maar 40 procent van de mensen v&243;&243;r zullen stemmen bij een Pools referendum, dat mogelijk op 9 oktober samen met de presidentiële verkiezingen plaatsvindt.

STRAATSBURG - Ook het Europees Parlement ziet geen duidelijke uitweg uit de crisis die is ontstaan door de afwijzing van de EU-grondwet in Nederland en Frankrijk. De twee grootste fracties in het EP stonden gisteren in een breed debat lijnrecht tegenover elkaar bij de vraag of de goedkeuring van de grondwet in andere EU-lidstaten moet doorgaan.

DEN HAAG - De Tweede Kamer moet in de toekomst Europese besluiten kunnen tegenhouden. De burger ziet dan dat het eigen parlement de nationale belangen goed verdedigt en dat zal de betrokkenheid bij de EU vergroten, denkt Weisglas, de voorzitter van de Tweede Kamer.

BRUSSEL - Het Britse besluit voorlopig geen referendum te houden, verdeelt de Europese Unie in twee kampen over de toekomst van de Europese grondwet.

MESSINA/BRUSSEL - Europese regeringsleiders moeten de huidige crisis over de grondwet omdraaien in een kans om Europa te versterken en te verbeteren. Voorzitter José Barroso van de Europese Commissie zei dat zaterdag in het Italiaanse Messina.

FENNFFE - Europeaan 'van het eerste uur' Max Kohnstamm (91) betreurt het Nederlandse 'nee' tegen de Europese grondwet zeer, maar hij heeft te veel crisissen meegemaakt om nu in paniek te raken. ,,Europa zal ook deze crisis overwinnen.''

Voor de Italiaanse economie zou het misschien beter zijn om de oude munt, de lire, tijdelijk te laten terugkeren. Dat zegt een Italiaanse minister. Nu de Europese grondwet met een fors 'nee' en 'non' is geblokkeerd, neemt de roep om een afscheid van de euro toe.

Nederland zou zich isoleren en in Europa niet meer serieus worden genomen bij een 'nee'. Sinds het referendum wordt het 'njet' van de bevolking plots als een buitenkans gezien, ziet Europadeskundige prof. Rinus van Schendelen.

BRUSSEL - Een mogelijke invoering van een Europese grondwet lijkt met de dag onwaarschijnlijker te worden. In diverse Europese hoofdsteden komen steeds meer twijfels over de nog te houden referenda. De Ierse regering wil haar beslissing over een volksraadpleging uitstellen tot na de Europese top van 16 en 17 juni.

DEN HAAG - Urk, Staphorst, Neder-Betuwe, Tholen en meer gemeenten waar de bevolking overwegend christelijk is, stemden massaal tegen de Europese grondwet. André Rouvoet noemt die keuze 'consistent'.

DEN HAAG - De politieke partijen aan het Binnenhof hebben het referendum ineens omarmd als middel om 'de kloof met de burger' te dichten. Maar een referendum is geen Haarlemmerolie, waarschuwen de tegenstanders.

URK - Urk had woensdag een verrassing voor premier Balkenende en anderen in het ja-kamp: met 91,6 procent tegen was op het voormalige eiland de nee-stem het krachtigst van heel Nederland.

DEN HAAG - De in 2007 beoogde uitbreiding van de Europese Unie met Roemenië en Bulgarije gaat gewoon door. Het Nederlandse 'nee' tegen de Europese grondwet zal daarop geen invloed hebben.

DEN HAAG - De uitslag van het referendum wordt door tegenstanders van de Europese grondwet geïncasseerd als een overwinning. Het ja-kamp slaat een nieuwe weg in. ,,De kiezer is niet tegen Europa. We moeten dus de dialoog aangaan.''

ROZENDAAL - Het rijke Rozendaal, aan de bosrijke Veluwezoon naast Arnhem, had de meeste ja-stemmers van Nederland. Maar ook in Rozendaal stemden mensen tegen de Europese grondwet. De pro-Europese houding (67,2 procent 'ja') van het welvarende Gelderse dorp Rozendaal was gisteren groot nieuws in binnen- en buitenland.

DEN HAAG - Zijn maandenlange ijver voor de Europese grondwet is met het nee van de Nederlandse bevolking niet beloond. Staatssecretaris Nicolaï lijkt de zwartepiet toegespeeld te krijgen.

AMSTERDAM - De grutto's, wulpen en andere oer-Hollandse vogels in Artis weten niet wat ze overkomt. Pal naast hun kooi ligt het partycentrum van de Amsterdamse dierentuin, waar de SP de overwinning van het 'nee' viert.

DEN HAAG - Camerateams buitelen over elkaar heen op het Binnenhof. Van Al Jazeera tot CNBC-Europe ging gisteren één vierkante kilometer van Nederland honderden keren de hele wereld over. De buitenlandse journalisten verbazen zich over de Nederlandse nee-stem. ,,Jullie leken altijd zo pro-Europees.''

DEN HAAG - Nederland heeft gisteren de Europese grondwet overtuigend afgewezen. Niet alleen stemde 62 procent van de kiezers tegen, ook de opkomst was hoog: 63 procent.

BARNEVELD - Het is nog wat moeilijk spellen voor de Chinese journalisten van het persbureau Xinhua, maar 'Capelle Aan Den Ijssel' als de woonplaats van premier Balkenende heeft het Chinese nieuws wel gehaald. Over de hele wereld is er veel aandacht voor de uitslag van het referendum over de Europese grondwet in ons land. In landen waar Nederland bijna nooit genoemd wordt, is de onvrede van de Nederlanders met de Europese politiek ineens het hoofdonderwerp voor commentaren en analyses.

DEN HAAG - Het massieve 'nee' tegen de Europese grondwet van de Nederlands kiezer, moet de opmaat vormen naar een nieuwe discussie over Europese samenwerking.

GRONINGEN - Ook in Groningen gingen veel mensen naar de stembus. Harry de Vries: ,,Bij ouderen zie je stemtrouw, maar er zijn ook veel studenten en kiezers die bij gewone Europese verkiezingen nooit zouden komen.''

BERLIJN - De Duitse bondskanselier Gerhard Schröder vindt dat de crisis rond de Europese grondwet niet mag uitmonden in een ,,algemene Europese crisis''. Hij reageerde gisteravond op de massale afwijzing door de Nederlandse kiezers van de grondwet. Schröder zei ,,met respect, maar ook met grote spijt'' kennis te hebben genomen van de uitslag.

PARIJS - President Chirac heeft Dominique de Villepin benoemd tot nieuwe premier van Frankrijk. De huidige minister van Binnenlandse Zaken volgt Jean-Pierre Raffarin op, die eerder op de dag zijn ontslag had aangeboden.

De Franse bevolking heeft de Europese grondwet zondag knock-out geslagen, Nederland kan vandaag het beslissende nekschot geven. Die conclusie valt te trekken uit de internationale politieke reacties op het Franse 'nee'.

RIJSWIJK - Of er nu veel mensen gaan stemmen vandaag of juist weinig, de stembureaus moeten van vroeg tot laat bemand worden. Elk bureau kent een voorzitter en twee leden. In sommige gemeenten worden die halverwege de dag afgelost, in andere gemeenten moeten ze de klus met z'n drieën klaren.

De SP heeft de laatste dag voor het refendum over de Europese grondwet aangegrepen voor een grootscheepse telonische helpdesk-actie.

PARIJS - De Franse president Chirac komt vandaag met een verklaring over zijn regering. Waarschijnlijk zal hij wijzigingen in zijn regeringsploeg bekendmaken. Voor vanavond is een televisietoespraak gepland van de Franse leider. De Franse premier Jean-Pierre Raffarin had gisteren een ontmoeting met Chirac.

Het was te verwachten, de peilingen hadden het wekenlang voorspeld, maar dat maakt het Franse 'neen' niet minder verwoestend. Het voorbestaan van de Europese Unie is weliswaar niet in gevaar, maar de bodem is wel uit het verenigde Europa gevallen. Want als Frankrijk niet langer de drijvende kracht achter de samenwerking is, welk land is dat dan wel?

BRUSSEL/PARIJS - De Europese Unie zoekt een uitweg uit de crisis die is ontstaan na de verwerping door de Franse kiezers van het verdrag voor een Europese grondwet. Europese leiders noemden gisteren het Franse 'nee' een zware slag, maar niemand wil de grondwet nog afschrijven.

PARIJS/STRAATSBURG - De protestantse kerken in Frankrijk hebben teleurgesteld gereageerd op het overtuigde 'nee' van de Franse kiezers zondag tegen de Europese grondwet. Die keuze is vooral ingegeven door angst, menen vooraanstaande kerkleiders.

DEN HAAG - Het Franse 'nee' tegen de nieuwe Europese grondwet heeft een negatieve invloed op de Europese economie. Op de financiële markten is nu al te zien dat het vertrouwen in de Europese eenwording daalt.

DEN HAAG - Referenda in Nederland zijn vooral een feest voor nee-stemmers. Mensen die iets willen tegenhouden komen opdagen, terwijl voorstanders of mensen zonder mening thuisblijven. Bestuurders verbijten hun frustratie. ,,Nadelen spreken meer tot de verbeelding.''

Na afloop van het 2Vandaag live-debat over het referendum mocht ChristenUnie-politicus André Rouvoet de kijkersprijs van beste debater in ontvangst nemen. Aan het eind van het uur durende debat gaven drie duizend kijkers hem die waardering.

UTRECHT - Het jubilerende CDA heeft zaterdag tijdens een partijcongres in de Utrechtse Jaarbeurs alles uit de kast gehaald om duidelijk te maken dat de Europese grondwet er moet komen.

PARIJS - De Fransen hebben gisteren in meerderheid het verdrag voor een Europese grondwet verworpen. Verschillende opiniepeilers berichtten gisteravond kort na het sluiten van de stembussen om tien uur dat 55 procent 'nee' stemde tegen de voorgestelde grondwet.

DEN HAAG - Premier Balkenende is ,,teleurgesteld'' na het Franse 'nee' tegen de Europese grondwet. Hij had liever een positieve uitslag gezien, liet hij gisteravond weten. Balkenende riep de Nederlandse kiezers op 'ja' te stemmen. ,,We moeten ons niet door de Fransen de wet laten voorschrijven. Om met de Belgische oud-premier Dehaene te zeggen moet Nederland nu Frankrijk een lesje leren.''

Zoals te verwachten viel, gebruikten de VVD-kopstukken hun congres om hun achterban het nut van een ja bij het referendum voor woensdag in te prenten. Vice-premier Zalm deed dat als beheerder van 's lands schatkist. Had ik alvast maar de grondwet, betoogde hij. Dan had Nederland een sterk wapen in handen, een veto, om te komen tot een betere afdracht van geldmiddelen aan Brussel.

BARNEVELD - Ongeveer een derde van de ChristenUnie-achterban volgt niet zonder meer het stemadvies dat de partij geeft over de Europese grondwet. Dat blijkt uit een opiniepeiling van het Nederlands Dagblad.

PARIJS - Frankrijk lijkt het eerste EU-land te worden waar de bevolking de nieuwe Europese grondwet gaat afwijzen. Volgens de laatste opiniepeilingen zal morgen bij het referendum een nipte meerderheid (52 procent) van de kiezers 'nee' stemmen. Een televisietoespraak van president Chirac, donderdagavond, zou nauwelijks verandering in het stemgedrag hebben aangebracht.

DEN HAAG - Premier Jan Peter Balkenende verwacht niet dat prins Willem-Alexander of andere leden van het koninklijk huis woensdag zullen stemmen bij het referendum over de Europese grondwet. De minister-president zei dat gisteren na het kabinetsberaad.

DEN HAAG - Het referendum van aanstaande woensdag - bedoeld als graadmeter voor weer een stapje voorwaarts in de Europese samenwerking - heeft onvermoede woede en frustraties losgewoeld. Hoe kon het zo ver komen? Schrijver/historicus Geert Mak en politicoloog Philip van Praag hebben wel een vermoeden. ,,We zijn midden op zee wakker geworden en nu zijn we tegen de zee.''

Evangelische leiders in Nederland zijn in overweldigende meerderheid tegen de Europese grondwet, meldt het evangelisch maandblad Uitdaging. Van de 50 benaderde evangelische leiders zeiden maar liefst 48 tegen de grondwet te zullen stemmen. Eén persoon wil voor stemmen en één wil niet aan het referendum meedoen.

Christelijk Nederland is verdeeld over de Europese grondwet. Er zijn argumenten voor en tegen. Maar toch knaagt het ergens. Komt het wel goed? Of geef je met een 'ja' je stem aan het beest uit Openbaring 13?

Dankzij de Tweede Kamer mag de 18-jarige Koos Kiezenbergh al op 1 juni a.s. naar de stembus. Op die dag mag de stemgerechtigde burger zijn mening geven over een nieuw EU-verdrag, dat wordt opgediend als Europese grondwet. Koos houdt niet zo van lezen en zeker niet als het om drukwerken over de nieuwe 'grondwet' gaat. Toch wil hij stem verantwoord uitbrengen en daarom gaat hij te rade bij iemand die wel van lezen houdt en bovendien wat van de gang van zaken in de Europese Unie weet.

Moeten de machtige sociale partners hun leden een stemadvies geven voor het naderende referendum over de Europese grondwet? Nee, zo luidt de breed gedragen opinie. Men lijkt zijn handen niet te willen branden aan een vraag die het volk verdeelt.

ISTANBUL - Als de Fransen komende zondag tegen de Europese grondwet stemmen, vrezen de Turken daar het eerste slachtoffer van te worden. Hoewel het Turkse lidmaatschap van de Europese Unie losstaat van de grondwet, laten veel kiezers in Frankrijk en Nederland zich wel leiden door deze kwestie.

BARNEVELD - De Nederlandse kerken zijn verdeeld over de Europese grondwet. Voor of tegen? De Protestantse Kerk in Nederland en de Rooms-Katholieke Kerk lieten vorige week al weten overwegend positief te zijn.

Andere kerken zijn huiverig voor het geven van een stemadvies.

Oud-Eurocommissaris Frits Bolkestein blijft wat hij altijd al was: een politicus en een koopman. Op het moment dat het debat over het referendum over de Europese grondwet tot grote hoogten stijgt, publiceert de VVD-coryfee zijn dagboekaantekeningen over zijn Brusselse periode (1999-2004).

PRAAG - De Tsjechische sociaal-democratische premier Paroubek wil buitenlandse reizen van president Klaus aan banden leggen, als die niet ophoudt met zijn kritiek op de Europese Unie en de Europese grondwet.

DEN HAAG - Premier Jan Peter Balkenende wil in de tweede helft van de campagne rond het referendum over de Europese Grondwet toeslaan en de ja-stemmers komende woensdag 1 juni aan de overwinning helpen.

PARIJS - De Franse premier Jean-Pierre Raffarin heeft gisteren de Franse kiezers opgeroepen het referendum over de Europese grondwet niet te gebruiken om de regering voor haar beleid te straffen.

PARIJS - Drie dagen eerder dan Nederland gaan de Fransen zondag naar de stembus voor het referendum over de Europese grondwet. De campagne was hard en de hartstochten laaiden hoog op. Er staat dan ook veel op het spel: de positie van premier Raffarin wankelt, de Socialistische Partij is gespleten en de internationale positie van president Chirac is in het geding.

Met nog een week te gaan krijgen de voorstanders van de Europese grondwet hulp van negen oud-premiers en oud-ministers. ,,Nederland heeft Europa nodig'', aldus Wim Kok, Dries van Agt, Ruud Lubbers, Hans van Mierlo, Max van der Stoel, Piet de Jong, Hans van den Broek, Jos van Kemenade en Edzo Toxopeus in een verklaring.

Dat de Nederlandse bevolking volgende week misschien wel nee tegen de Europese grondwet zegt, begint nu ook buiten onze landsgrenzen door te dringen. Verbazing overheerst daar, omdat Nederland tot de oprichters van de EU hoort en veel voordeel bij de Europese eenwording heeft gehad.

AMSTERDAM - Bijna elke dag zijn er peilingen over de Europese grondwet. Onderzoekers zijn het niet eens over de invloed van die onderzoeken op kiezers. Maar de betrouwbaarheid is in orde, verzekeren ze.

Na een tweegesprek tussen nee-stemmer André Rouvoet en ja-stemmer Piet Hein Donner legt de interviewer de vraag voor wat ,,ik als christen moet stemmen''. Beide politici hebben voor het partijblad van de ChristenUnie, Handschrift uitvoerig de degens gekruist over het referendum over de grondwet voor Europa.

Veel mensen ervaren Europa als heel ver weg. Europa leefde in Nederland niet tot dusver, ook niet in politieke zin. Los van de vraag of het referendum met een simpel ja of nee tegen de grondwet gelukkig is, bloeit het debat volop. Pakweg honderd mensen popelden zaterdag om in het stadhuis van Delft met Europarlementariërs en Tweede-Kamerleden in debat te gaan. Trouwlustigen hadden het pand nog maar net verlaten of de vloer van het stadhuis werd vrijgegeven voor een Europa-debat.

Dat de VVD-fractie in het Europees Parlement niet zoveel vertrouwen in een goede afloop van het referendum over Europese grondwet, blijkt wel uit de televisiespot die door de liberale europarlementariërs was gemaakt.

VNO-NCW is v&243;&243;r de Europese Grondwet. U ook? Deze kop siert een folder waarmee de werkgeversvereniging VNO-NCW de boer op gaat. Ook MKB-Nederland, de werkgevers in het midden- en kleinbedrijf, heeft zich in de discussie gemengd. MKB-Nederland staat eveneens positief tegenover de grondwet.

AMERSFOORT - De Raad van Kerken en de Nederlandse bisschoppen staan positief tegenover de Europese grondwet. De verwijzing naar religieuze tradities, de nadruk op de menselijke waardigheid, de verankering van godsdienstvrijheid en de beloofde dialoog met de kerken zijn ,,goede en belangwekkende stappen''.

In de campagne over de Europese grondwet laten de politieke jongerenclubs zich niet onbetuigd. De SGP-jongeren volgen de moederpartij in hun oproep 'nee' te stemmen op 1 juni. Om dat nee te symboliseren roepen de jeugdige SGP'ers alle Nederlanders op de vlag uit te steken. Dat wil zeggen de Nederlandse driekleur. Dat ,,nationale symbool is bij uitstek geschikt om Brussel en Den Haag duidelijk te maken dat Nederland zachtjesaan genoeg zelfstandigheid heeft ingeleverd'', motiveren ze hun pleidooi voor vlaggetjesdag.

LEEUWARDEN - De ChristenUnie organiseert debatavonden over de Europese Grondwet om de kiezers te helpen een keus te bepalen. In deze debatten kruisen voor- en tegenstanders van de Grondwet de degens met elkaar en het publiek over het komend referendum.

DEN HAAG - De 'nee-campagne' heeft de wind in de zeilen. Uit peilingen blijkt, dat steeds meer Nederlanders overwegen op 1 juni tegen de Europese Grondwet te gaan stemmen. Over het antwoord op de vraag wat de gevolgen van een Nederlands 'nee' zijn, lopen de meningen nogal uiteen. Een overzicht.

DEN HAAG/TILBURG - Negatieve gevoelens ten aanzien van de euro en Turkije zullen 1 juni een zwaar stempel drukken op de uitslag van het referendum over de Europese grondwet. Dat blijkt uit een groot onderzoek van deze krant, in samenwerking met het bureau CentERdata, verbonden aan de Universiteit van Tilburg.

DEN HAAG - D66 vindt dat ouders het recht moeten blijven houden om voor hun kinderen een school van de eigen geloofsovertuiging te kiezen. Ook de Europese grondwet gaat daarvan uit, stelt de partij in een discussienota, die de onderwijsvrijheid wil behouden.

MAASTRICHT -Premier Balkenende trekt persoonlijk ten strijde om kiezers te overtuigen van het belang van de Europese grondwet. Het boegbeeld van de ja-campagne begrijpt dat mensen vraagtekens zetten bij Europa, maar dat is geen reden om op 1 juni tegen de grondwet te stemmen. De Europese Unie wordt géén superstaat.

UTRECHT - Een paar dagen kamperen op Terschelling is inzet van een minireferendum op basisschool Overvecht in Utrecht. Minister van der Hoeven maakt voor de volksraadpleging in groep 7/8 een afspraak die ze bij voorkeur met heel Nederland zou willen maken voor het referendum op 1 juni over de Europese grondwet.