Sluiten

Nederlands Dagblad

Dossier: Verschuivingen in de kerk - Aantrekkelijke kerk

UTRECHT - De liturgische beweging heeft haar tijd gehad, stelde prof. Marcel Barnard vorig jaar vast. Ze is gestold, een product van een cultuur die voorbij is. Die constatering werd aanleiding voor een congres, morgen in de Amersfoortse Bergkerk.

BARNEVELD - De theologen Alister McGrath en Bram van de Beek blijven het oneens over de vraag hoe 'aantrekkelijk' de kerk vandaag kan zijn. McGrath wil eigentijdse vormen gebruiken om mensen met het evangelie te bereiken. Van de Beek is daar huiverig voor: ,,Elke brug om mensen in de kerk te krijgen, wordt een brug waarover mensen de kerk verlaten.''

Alister McGrath heeft stof doen opwaaien met zijn waarschuwing dat het protestantisme geen toekomst heeft. De Britse theoloog sprak zaterdag in Rotterdam reformatorische studenten echter moed in. Als hun traditie inspeelt op veranderingen in de cultuur, is er wel toekomst. "Door dit te doen, heeft jullie generatie een belangrijke rol."

Er is nog ruimte, zo reageerde dr. G. van den Brink op kritiek van ds. P.L. Voorberg (beide Nederlands Dagblad 5 oktober). Voorberg riep op te breken met een kerk waarin het verzoenend bloed van Christus openlijk wordt aangetast.

Het artikel 'Een aantrekkelijke kerk - maar voor wie?' van dr. A. van de Beek in het Nederlands Dagblad van 28 augustus heeft nogal wat reacties opgeroepen. Dr. Van de Beek vindt het goed dat die reacties gekomen zijn, want het artikel was bedoeld om gelezen en ter harte genomen te worden.

De verwijten van dr. A. van de Beek richting de cultuur werken als een boemerang. Hoe wagen wij het om ons hooghartig van een ons omgevende cultuur te isoleren, terwijl wij onze taak in de samenleving zo schromelijk hebben verwaarloosd? Deze vraag stelt Hans Ester als voorzitter van het Christelijk Literair Overleg, dat de dialoog tussen de christelijke en niet-christelijke literatuur nastreeft.

Met de bijdragen van ds. Prosman en drs. Schippers (Nederlands Dagblad 6 september) is de discussie over het artikel van dr. van de Beek naar mijn mening in een stadium gekomen dat enige begripsverduidelijking op z'n plaats is.

De nood van mensen, van onze hyperindividualistische cultuur hoort de kerk aan het hart te gaan. 'Zij kan dan niet zeggen: ik heb belangrijker zaken te doen, want morgen trouw ik, zoals Van de Beek meent dat de bruid van Christus zou moeten zeggen.'

Teruggekeerd van een bezoek van een week aan de Billy Graham Evangelistic Association en de Samaritan's Purse in de VS, beide tegenwoordig geleid door Franklin Graham, lees ik de kranten van de afgelopen week met het artikel van dr. A van de Beek.

Het artikel van prof. Van de Beek (Nederlands Dagblad 28 augustus) heeft me glashelder (in het licht van Gods Woord) laten zien wat er in kerkelijk Nederland aan de gang is: aanpassen aan de cultuur.

Daar zat ik dan. In mijn grijs gestreepte zondagse pak in de kerk. Om precies te zijn, in 'De Vermaning' op Texel tijdens een vrijgemaakte dienst in mijn vakantie. 's Morgens had ik mijn naamgenoten ontmoet in de lokale versie van de Protestantse Kerk. Zo heb ik dat geleerd: ook elders zijn christenen en je zoekt het bestaande op. Een kwestie van trouw en gehoorzaamheid.

Kennelijk heeft Van de Beek (Nederlands Dagblad 28 augustus) een gevoelige snaar geraakt. De reacties van Van de Kamp (31 augustus) en Van Loon (1 september) laten daarover geen misverstand bestaan. De ene reactie is belerend, de andere is emotioneel en nog belerender.

De kerk die vooral relevant voor de cultuur wil zijn, is gedoemd met diezelfde cultuur ten onder te gaan. Dat betoogt dr. A. van de Beek (Nederlands Dagblad 28 augustus) en daarin kan ik hem goed volgen.

Het hoofdredactioneel commentaar en het artikel van dr. Van de Beek in de krant van 28 augustus hebben mij bijzonder geraakt.

Heeft de kerk toekomst? Dat hangt volgens dr. A. van de Beek (Nederlands Dagblad 28 augustus) af van de wijze waarop haar vier bewakingsinstrumenten (Schrift, belijdenis, ambt en sacrament) functioneren. Van de Beek ageert als een strenge waakhond tegen alle pogingen die de kerk doet om aantrekkelijker over te komen bij de wereld.

Terwijl ik het artikel van dr. A. van de Beek las (Nederlands Dagblad 28 augustus), groeide er in mijn hart een groot verdriet. Wat ontzettend jammer dat zo'n belangrijke man binnen de kerk zoveel vooronderstellingen heeft!

Evangelicals worden gedragen door de cultuur en zullen daardoor, met het veranderen van die cultuur, weer even snel verdwijnen, stelt dr. Van de Beek. Ik wil hem wijzen op een paar aspecten van een in mijn ogen geestelijke blinde vlek.

'Een aantrekkelijke kerk - maar voor wie?' Dat was de prikkelende kop boven een artikel van dr. A. van de Beek in de bijlage ZoZ van afgelopen zaterdag. Op uitnodiging van de redactie geven twee auteurs een reactie.

'Een aantrekkelijke kerk - maar voor wie?' Dat was de prikkelende kop boven een artikel van dr. A. van de Beek in de bijlage ZoZ van afgelopen zaterdag. Op verzoek van de redactie geven twee auteurs een reactie.

Moet de kerk aantrekkelijk proberen te zijn? Uiteraard. Het is alleen maar de vraag voor wíe de kerk aantrekkelijk moet zijn. Als de kerk de bruid van Christus is, zal ze allereerst voor Hem aantrekkelijk moeten zijn. Of we voor de wereld ook aantrekkelijk zijn, is niet ter zake. Op de grote dag is alleen zíjn mening, zíjn oordeel van belang. Als dat strookt met dat van anderen, dan is dat meegenomen. Als het er niet mee strookt, dan is dat jammer voor de anderen, maar we zijn zíjn bruid. Met Hem gaan we het eeuwige leven delen.

Is er nog hoop voor het klassieke protestantisme? Op wereldschaal bekeken hangt de vlag er niet zo vrolijk bij. In Europa en Noord-Amerika zijn protestantse christenen al lang vergeten wat kerkgroei betekent.