Sluiten

Nederlands Dagblad

Dossier: Verschuivingen in de kerk - 40 jaar Open Brief

Veertig jaar na publicatie van de Open Brief verscheen vrijdag 27 oktober een gezamenlijke uitgave van de kerkbladen De Reformatie (vrijgemaakt-gereformeerd) en Opbouw (Nederlands-gereformeerd). In dit dossier vindt u de berichtgeving over dit onderwerp en de reacties erop.

 

ZWOLLE - Kerkelijke eenheid tussen vrijgemaakt- en Nederlands-gereformeerden is te bereiken zonder dat beide kerken fuseren. Tot die conclusie komen twee prominente vertegenwoordigers tijdens een debat.

Volgens prof. J. Kamphuis werd in de Open Brief van 1966 de weg gewezen naar de synodale kerken (ND 4 november). Is dat zo, of is hier sprake van een eenzijdige interpretatie? Wilde ik, v&243;&243;r 1966, eenheid met de Gereformeerde Kerken (synodaal)? Heel graag; evenals met de Christelijke Gereformeerde Kerken.

Veel kwesties die in de jaren zestig leidden tot een scheuring binnen de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt), blijven in recente publicaties ongenoemd, menen twee vrijgemaakte dertigers. Zij signaleren een toenemende tolerantie binnen hun eigen kerken, die volgens hen een twijfelachtige basis vormt voor kerkelijke toenadering.

Mijn vrouw en ik hebben zojuist een paar dagen van grote schoonmaak afgesloten. We zijn eens flink op onze zolder aan het werk gegaan. Die actie heeft geresulteerd in een aantal dozen oud papier - goed voor de kerkenkas - en een flinke partij spullen die met de vuilnisman meegaat.

In het interview met ds. B.J.F. Schoep naar aanleiding van veertig jaar Open Brief, in de krant van 4 november, citeerde deze predikant een zin van zijn toenmalige collega P. Lok over de betekenis van de Vrijmaking. Omdat deze zin in het conflict van de jaren zestig binnen de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) een niet onbelangrijke rol heeft gespeeld, en ds. Lok zelf niet meer kan spreken, wil zijn zoon Dolf in onderstaand artikel uitleggen wat de context van de desbetreffende passage is geweest.

Slechts op één punt van het artikel van Chr. Galenkamp over de afstand tussen de Nederlands Gereformeerde en de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) in de krant van 2 november wil ik reageren: het stukje over ds. Westerkamp en de Nederlands Gereformeerde Kerk van Houten. Hierin wordt een vertekend beeld van de werkelijkheid gegeven.

Nu we het weer hebben over binnen- en buitenverband, hier een leuke anekdote! Wij waren met onze, toen nog jonge kinderen, gearriveerd op een minicamping in Doornspijk. Een tipje uit het ND, dus wat dachten wij? Allemaal vrijgemaakt.

Limerick

Veel ondertekenaars van de Open Brief zijn in de jaren zestig opsteller ds. B.J.F. Schoep niet gevolgd naar de synodaal-gereformeerde kerken. Dat is achteraf gezien een reden om dankbaar voor te zijn. Het was echter wel de weg die in de brief werd gewezen.

Alle leed in 1967 heeft ons NGK’ers teruggeworpen op de Schrift. Daarin hebben we onze troost gevonden en daardoor zijn we gegroeid in kennis van onze God.

Als reactie op de oproep van Diddy Meijer-Bouwsma (ND 1/11) kan ik melden dat het na lange tijd toch weer gelukt is blij te zijn met de kerk.

Wat krijgt een jongen van vijftien mee van een kerkelijke breuk? En wat krijgen zijn kinderen mee, die nu ongeveer zo oud zijn als hij toen? Luuk Sollie hoopt dat ze een vader krijgen die voorgaat in een genezen en geheelde Gereformeerde kerk.

Bij de kerkstrijd die leidde tot de breuk tussen vrijgemaakt-gereformeerden en Nederlands-gereformeerden, was meer aan de hand dan de verschijning van de geruchtmakende Open Brief.

BARNEVELD- ,,Verzoening op grond van slijtage van het geheugen, daar voel ik niet zoveel voor , zegt dominee H. de Jong. ,,Ik ben vuurbang voor incidentele en oppervlakkige initiatieven'', stelt predikant H. Hoksbergen. Ze reageren op het idee van een predikant om als vrijgemaakt-gereformeerden in een open brief schuld te belijden tegenover Nederlands-gereformeerden over fouten in de kerkstrijd van de jaren zestig.

In de artikelen over de Open Brief in de krant van zaterdag staat de opmerking dat de Nederlands gereformeerden, in tegenstelling tot wat wel werd verwacht, niet in vrijzinnig vaarwater zijn terechtgekomen.

Blij met het gezamenlijk herdenken van veertig jaar Open Brief? Ja, echt wel. Blij met anders naar elkaar kijken, met je afvragen voor welke gezamenlijke vragen en opdrachten de vrijgemaakte en de Nederlands gereformeerde kerken staan, blij met de toenadering en voortgaande samensprekingen.

,,Het moet natuurlijk veel breder en dieper en meer in balans - mij ontbreekt daar zo snel op dit moment de tijd voor - maar globaal zou die brief er zo uit kunnen zien’’, schrijft ds. De Jong.

ASSEN - Het wordt tijd dat vrijgemaakt-gereformeerden aan hun Nederlands-gereformeerde broers en zussen schuld gaan belijden over concrete fouten die zijn gemaakt in de kerkstrijd van de jaren zestig, waaruit de Nederlands Gereformeerde Kerken ontstonden.

De opmerking in het hoofdartikel van zaterdag over de ‘Open Brief’, dat één van de vrijgemaakte predikanten - bedoeld is ds. W. van der Schee - onbekommerd over de Vrijmaking van 1944 als een ‘bedrijfsongeval’ kan spreken, is wat kort door de bocht. Het doet niet helemaal recht aan zijn opmerking in het artikel in het gezamenlijk nummer van Opbouw en De Reformatie.

In het paginagrote ND-interview van zaterdag 28 oktober kijkt dr. C. Trimp terug op de veertig jaar geleden door ds. Berend Schoep opgestelde en door 25 gelijkgestemde predikanten medeondertekende ‘Open Brief’.

Het verwijt een vrijmakings-ideologie aan te hangen, verwoord in de Open Brief, nu veertig jaar geleden, trof de vrijgemaakt-gereformeerde hoogleraar C. Trimp toentertijd. Als tijdelijk eindredacteur van kerkblad De Reformatie was hij nauw bij de kwestie betrokken. ,,Het is een betreurenswaardige zaak, maar ik ben blij dat ik gedaan heb wat ik heb gedaan: vasthouden aan de binding aan de confessie en de kerkorde.’’

Op 31 oktober is het veertig jaar geleden dat in vrijgemaakt-gereformeerde kring een open brief werd gepubliceerd. Deze brief van ongeveer zes A-viertjes, met 25 ondertekenaars, deed veel stof opwaaien.

Ds. B.J.F. Schoep (1928) destijds predikant te Nieuwer-Amstel, was initiatiefnemer en opsteller van de Open Brief van 31 oktober 1966. De Open Brief leidde tot een breuk in de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) en het vertrek van ds. Schoep. Hieronder een uitgebreide versie van het interview met Schoep in het Nederlands Dagblad van zaterdag 28 oktober.

Niemand had het tien, misschien zelfs vijf jaar geleden nog, voor mogelijk gehouden: twee bladen die ooit frontaal tegenover elkaar stonden in het conflict rond 1966 dat de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) en de Nederlands Gereformeerde Kerken uiteendreef, hebben deze week een gezamenlijk herdenkingsnummer uitgebracht.

VEENENDAAL - De opsteller van de Open Brief die in 1966 leidde tot een breuk in de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt), ds. B.J.F. Schoep, meent dat de vrijgemaakten van nu veel ruimdenkender zijn dan de ondertekenaars van de brief 40 jaar geleden.
,,Dominee Schoep van 1966 zou denk ik goed gedijen in de vrijgemaakte kerken van nu’’, zegt Schoep vandaag in een gesprek met het Nederlands Dagblad. Schoep is emeritus predikant in de Protestantse Kerk in Nederland.

Veertig jaar na publicatie van de Open Brief verschijnt vandaag een gezamenlijke uitgave van de kerkbladen De Reformatie (vrijgemaakt-gereformeerd) en Opbouw(Nederlands-gereformeerd). In de bijdragen klinkt hoop op eenheid door. Soms omfloerst, soms expliciet.