Sluiten

Nederlands Dagblad

Dossier: Calvijn - Opinie

De herdenking van vijfhonderd jaar Calvijn in boek, beeld, muziek en drank roept dubbele gevoelens op. Prachtig wat die man heeft mogen betekenen. Maar hoe gaan wij er mee om?

Afgelopen vrijdag was het dan zover: de verjaardag van Calvijn! Met zo'n honderd collega-theologen hadden we het voorrecht deze in zijn geboorteland te vieren.

Hij was een intolerante dwingeland. Vrouwen die zich aan een dansje hadden bezondigd, moesten wat hem betreft achter slot en grendel.

Nederland begint een beetje Calvijnmoe te worden. Eind oktober vorig jaar startte het herdenkingsjaar al met een wetenschappelijk congres. Er kwam een Calvijnglossy.

In de serie debatten over '500 jaar Calvijn' schreef minister Piet Hein Donner onderstaande bijdrage over de 'stoere Calvijn'. De speech van de minister, die wegens kabinetsberaad had afgezegd, werd gisteravond voorgedragen door prof. dr. Herman Selderhuis.

Mijn voorbeeldfiguren? Dat zijn mannen met wallen onder hun ogen. Van jongs af aan heb ik ze langs zien trekken, de harde werkers in het koninkrijk van God.

Wie betoogt dat er een rechte lijn loopt van Calvijn naar een totalitaire intolerantie, slaat de plank mis, aldus SGP-Tweede-Kamerlid Van der Staaij op een debatavond over de intolerante Calvijn. Maar belangwekkender is volgens Van der Staaij de vraag naar de 'actuele tolerantie voor Calvijn'.

De hedendaagse volgelingen van Calvijn ondergraven de vrijheid van meningsuiting en onze democratische rechtsstaat. Dat betoogde VVD'er Patrick van Schie dinsdagavond op de een debatavond over 'de intolerante Calvijn'.

Dinsdag 3 maart startte in Nijmegen op de Radbouduniversiteit een serie van vier debatten over Calvijn. Priester Antoine Bodar sprak over 'de katholieke Calvijn. Hieronder een samenvatting van zijn lezing.

Decennialang vertolkten calvinistische politici, vroeger GPV, nu ChristenUnie, met hun standpunten de stem van roependen in de woestijn - geen hond die ernaar wilde luisteren. Nu wel. Op tal van gebieden zijn andere politieke partijen langzaam maar zeker opgeschoven naar het calvinistische standpunt. Maar als het zendingswerk is voltooid, mogen ze weer plaatsnemen op de reservebank.

'Calvijnmythe moet worden bestreden', staat in het Nederlands Dagblad van 8 januari, naar aanleiding van de causerie van prof. dr. G.J. Schutte. Maar moet dat echt?

Afgelopen zaterdag besteedde de Volkskrant een pagina aan Calvijn. De reden was het vijfhonderdste geboortejaar van de Geneefse hervormer.

De Vrije Universiteit in Amsterdam organiseert vanaf maandag de Nationale Calvijnweek. Een keur aan activiteiten staat op het programma, uitlopend op een herdenkingsdienst op zondagmorgen in de Westerkerk. Deze veelzijdige viering staat in schril contrast met de sobere herdenking in 1959 en zeker in vergelijking met het jubileum van 1909. Is de VU de afgelopen honderd jaar steeds meer van Calvijn gaan houden?

In de afgelopen jaren heb ik een begin mogen maken aan het veelomvattende en langdurende project aan de Vrije Universiteit om de oorspronkelijke teksten van Calvijns ca. 3500 brieven opnieuw uit te geven en toegankelijk te maken.

Calvijn zegt dat de regering haar burgers moet beschermen, maar geen van de huidige christelijke partijen wandelt in zijn spoor.

Calvijn stond open voor nieuwe inzichten en was een behendig kerkpoliticus. Als het hem uitkwam hield hij rekening met de religieuze beleving van de mensen die hij op zijn pad vond. Hij paste zich daarbij aan en snoeide zijn opvattingen zo dat zijn gesprekspartners zich in hem konden herkennen. Zelfs als dat het hart van zijn theologie raakte: zijn sacramentsopvatting. Die bleek uiterst rekbaar.