Sluiten

Nederlands Dagblad

Dossier: Homoseksualiteit - Bezwaarde ambtenaren

Alle tijd en energie die in de afgelopen jaren is gestoken in de veiligstelling van de positie van de weigerambtenaar is verspilde moeite; het beroep op het geweten is altijd misplaatst geweest.

De discussie over de weigerambtenaar is hevig gepolariseerd. Maar maakt de trouwambtenaar er niet veel te veel van? En waarom alleen gewetensbezwaren bij een homohuwelijk?

In een interview met de Gaykrant zegt minister Marja van Bijsterveldt - verantwoordelijk voor emancipatie - dat ze geen einde wil maken aan de situatie dat er ambtenaren zijn die geen homostellen willen trouwen. Moet een ambtenaar niet gewoon de wet uitvoeren?

ROTTERDAM - De positie van de gewetens­bezwaarde trouwambtenaar blijft een heet hangijzer. Maar wettelijk gezien is de benoeming van zo'n trouwambtenaar gewoon mogelijk.

RHENEN - De ministers Donner en Van Bijsterveldt moeten duidelijk stelling voor of tegen de weigerambtenaren nemen. Het is een verkeerde zaak dat ze deze 'hete aardappel' doorschuiven naar de gemeenten.

UTRECHT - De Commissie Gelijke Behandeling (CGB) moet ervoor waken haar gezag op het spel te zetten. Dat risico ontstaat wanneer de CGB haar taak 'activistisch' invult, bijvoorbeeld met het standpunt dat gemeenten geen ruimte meer hoeven te geven aan trouwambtenaren met gewetensbezwaren tegen het homohuwelijk.

DEN HAAG - De SGP-fractie in de Tweede Kamer wil dat het kabinet actie onderneemt om gewetensbezwaarde trouwambtenaren te beschermen.

In de discussie over de ruimte voor ambtenaren om niet te hoeven meewerken aan de sluiting van een homohuwelijk heeft de idee van de neutrale overheid een belangrijke rol gespeeld. De signalen die de overheid afgeeft rondom het homohuwelijk geven aanleiding te denken dat de overheid verre van neutraal is.

Prof. Ad de Bruijne heeft aangegeven geen bezwaar te zien als een christen als ambtenaar een zogenaamd homohuwelijk sluit. Dr. Henk Post gaat nog verder. Het gevaar is dat ze zich hiermee scharen in het kamp van de Commissie Gelijke Behandeling (CGB), wat uitmondt in beroepsuitsluiting.

Gewetensbezwaarde ambtenaren kunnen gewoon een homohuwelijk sluiten. ,,De ethische keuze die je afkeurt, komt voor rekening van betrokkenen'', stelt Ad de Bruijne ( Nederlands Dagblad 14 februari). Christencaissières rekenen toch ook Playboys af? Tweede Kamerlid Cees van der Staaij (SGP) vindt dat De Bruijne het Bijbels verzet tegen het homohuwelijk ondermijnt.

DEN HAAG - Gemeenten mogen zelf blijven beslissen over het aanstellen van trouwambtenaren met bezwaren tegen het homohuwelijk. Het advies van de Commissie Gelijke Behandeling (CGB), dat trouwambtenaren voortaan alle huwelijken moeten sluiten, neemt het kabinet niet over.

Bij het interview met de scheidend voorzitter van de Commissie Gelijke Behandeling, prof. mr. A.G. Castermans, voor wat betreft diens uitspaken over de juridische positie van trouwambtenaren (Nederlands Dagblad, 26 april 2008), veroorloof ik mij het plaatsen van de volgende kanttekeningen.

Discriminatie is een hard woord. Te hard, voor christenen die om hun geloof het een doen en het ander nalaten, vindt Alex Geert Castermans, die komende week afscheid neemt als voorzitter van de Commissie Gelijke Behandeling. Hij gelooft niet in onwrikbare zekerheden en vaste standpunten. ,,Het zou prachtig zijn als de uitspraken van de CGB ingang vinden in de orthodox-christelijke wereld.''

In haar uitspraak van 15 april jl. is de Commissie Gelijke Behandeling (CGB) van oordeel, dat zowel toekomstige als zittende (buitengewone) ambtenaren van de burgerlijke stand niet met een beroep op gewetensbezwaren vanwege de godsdienst een groep personen mag discrimineren die door de wet wordt beschermd.

MIDDELBURG - De Commissie Gelijke Behandeling (CGB) is in het advies over gewetensbezwaarde trouwambtenaren zeer partijdig te werk gegaan. Dat stellen RefoAnders, Tot Heil des Volks, Different en Onze weg in een gezamenlijke verklaring, die gisteren is uitgegeven.

Het is wel duidelijk dat de Commissie Gelijke Behandeling, die zo graag discriminatie tegengaat, nu zelf in ernstige mate discriminerend optreedt tegen gewetensbezwaarde trouwambtenaren.

Eerst een paar cijfers. In 2005 werden er in ons land 72.263 huwelijken gesloten, waarvan 1150 homohuwelijken. Dit betekent dat ruim 98 procent van de huwelijken werd gesloten tussen een man en een vrouw.

De Commissie Gelijke Behandeling ziet geen ruimte meer voor de gewetens-bezwaarde ambtenaar. Volgens Peter Schalk leidt dat tot beroepsuitsluiting en aantasting van de democratie.

EDE - Het advies van de Commissie Gelijke Behandeling (CGB) over gewetensbezwaarde trouwambtenaren wekt ten onrechte de indruk dat alle geraadpleegde deskundigen de nieuwe, harde lijn steunen. Dat stelt directeur Peter Schalk van de Reformatorisch Maatschappelijke Unie (RMU).

DEN HAAG - CDA, ChristenUnie en SGP nemen afstand van het advies van de Commissie Gelijke Behandeling (CGB), dat er geen ruimte meer moet zijn voor gewetensbezwaarde trouwambtenaren.

Trouwambtenaren mogen niet langer een beroep doen op gewetensbezwaren tegen het homohuwelijk, zegt de Commissie Gelijke Behandeling in een advies aan gemeenten. Dit advies gaat lijnrecht in tegen het regeerakkoord.

De Commissie Gelijke Behandeling (CGB) vindt dat trouwambtenaren bereid moeten zijn alle huwelijken te sluiten, dus ook de zogenoemde homohuwelijken. Daar dacht de CGB in het verleden anders over. Zij zag voorheen wel ruimte voor gewetensbezwaren bij deze categorie ambtenaren. Haar gewijzigde oordeel - niet meer dan een advies en dus niet bindend - is vooral gebaseerd op de verplichting van de gemeente de wet uit te voeren. Van discriminatie naar seksuele voorkeur dient zij zich daarbij te onthouden.

UTRECHT - Trouwambtenaren moeten voortaan alle huwelijken sluiten. De overgangsperiode voor ambtenaren met gewetensbezwaren tegen het homohuwelijk, is voorbij. Dat vindt de Commissie Gelijke Behandeling (CGB).

DEN HAAG - Ook nieuw benoemde ambtenaren van de burgerlijke stand mogen zich beroepen op gewetensbezwaren. Dat kan inhouden dat ze geen homohuwelijk sluiten.

Moet een gemeente er alleen voor zorgen dat alle huwelijken worden gesloten, of moet elke trouwambtenaar alle huwelijken willen sluiten? De gemeente Langedijk eiste dat laatste van sollicitanten, waarna een inwoner naar de Commissie Gelijke Behandeling stapte. Gisteren stonden de partijen tegenover elkaar.

UTRECHT - Ambtenaren die geen homo’s willen trouwen mogen dat weigeren, stelt het Landelijk Bureau Vereniging tegen Discriminatie. De vereniging concludeerde uit juridisch onderzoek dat de afspraken in het regeerakkoord niet strijdig zijn met de grondwet en internationale verdragen.

ACHTKARSPELEN - De PvdA-fractie in de gemeenteraad van Achtkarspelen heeft haar verzet tegen gewetensbezwaarde trouwambtenaren opgegeven. Volgens de ChristenUnie, die samen met het CDA en de PvdA een college vormt, heeft de partij eieren voor haar geld gekozen.

Wethouder Jan Rozema (ChristenUnie) heeft zijn functie als trouwambtenaar in de gemeente Smallingerland neergelegd en dat had hij niet moeten doen. Op deze manier stemt hij impliciet in met het discrimineren van christenen, die een gewetensbezwaar hebben ten aanzien van het sluiten van een homohuwelijk.

DEN HAAG - ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob vindt dat de homobelangenorganisatie COC Nederland ,,speelt met vuur’’ in de kwestie rond trouwambtenaren met gewetensbezwaren tegen het homohuwelijk. ,,Als men zo doorgaat, komt het moment dichterbij dat het kabinet initiatieven gaat nemen. Een wettelijke regeling voor gewetensbezwaarde ambtenaren is dan niet uitgesloten.’’

DEN HAAG  - De SGP wil dat het kabinet onmiddellijk in actie komt om trouwambtenaren met gewetensbezwaren tegen het sluiten van homohuwelijken te beschermen. SGP-Tweede Kamerlid Kees van der Staaij dringt daar op aan in schriftelijke vragen die hij donderdag heeft gesteld aan de ministers Ernst Hirsch Ballin (Justitie) en Guusje ter Horst (Binnenlandse Zaken).

DRACHTEN - Wethouder Jan Rozema (ChristenUnie) heeft onder druk van coalitiegenoot PvdA zijn functie als trouwambtenaar in de gemeente Smallingerland neergelegd. Partijvoorzitter Peter Blokhuis van de ChristenUnie vindt dat politiek Den Haag moet reageren.

Nu de onder-voorzitter en de voorzitter van de Commissie Gelijke Behandeling publiekelijk (ND 24 maart, pagina 3) buiten enig geschil (hetgeen al zeer opmerkelijk is) te kennen hebben gegeven dat genoemde commissie een andere beleidslijn zal gaan volgen bij de behandeling van gewetensbezwaren van trouwambtenaren tegen het sluiten van huwelijken tussen personen van hetzelfde geslacht, doen de ambtenaren die in een geschil met de gemeente zijn verwikkeld, er m.i. goed aan hun zaak (bij ongegrondverklaring van hun bezwaren door het gemeentebestuur) in beroep aanhangig te maken bij de Bestuurskamer van de bevoegde rechtbank en in hoger beroep bij de Centrale Raad van Beroep te Utrecht.

BUITENPOST - In de coalitie van PvdA, CDA en ChristenUnie in de Friese gemeente Achtkarspelen is een conflict ontstaan over het benoemen van trouwambtenaren met gewetensbezwaren tegen het homohuwelijk.

De positie van de gewetensbezwaarde trouwambtenaar staat op de tocht. Een stroom van kritiek volgde op de afspraak in het regeerakkoord dat er ,,initiatieven’’ komen om hun rechtszekerheid veilig te stellen. Volgens Ben Vermeulen is hun positie al veiliggesteld in het huidige recht. Dit geldt zowel zittende als nieuwe trouwambtenaren. Komende week spreekt hij op een symposium van de Vrije Universiteit Amsterdam over de houdbaarheid van gewetensbezwaren.

AMSTERDAM - De huidige Nederlandse wetgeving stelt de positie van ambtenaren met bezwaren tegen homohuwelijken veilig. Als er genoeg ambtenaren zijn, mag een gemeente een trouwambtenaar niet weigeren of ontslaan vanwege gewetensbezwaren.

De heer Kalberg zette het afgelopen zaterdag nogal sterk aan. De fractievoorzitter van de ChristenUnie in de Tweede Kamer zit er helemaal naast. Een SGP-motie over de trouwambtenaar werd niet door de CU ondersteund omdat de afspraak was gemaakt om alle moties af te wijzen die tegen het regeerakkoord zijn gericht.

In de krant van 8 maart pleit mr. Gerrit Veldkamp tegen acceptatie van het gewetensbezwaar van trouwambtenaren. De argumentatie die hij gebruikt, vind ik op het niveau liggen van een jeugdvereniging. Zo vergelijkt hij het doen trouwen van twee mensen van hetzelfde geslacht met de bakker die ook brood verkoopt aan samenwonende stellen!

Met waar kruisvaarderszelotisme strijdt een deel van de homolobby tegen het kabinetsvoornemen rechtsbescherming te bieden aan ambtenaren, die weigeren mee te werken aan de huwelijkssluiting tussen twee mannen of twee vrouwen. Zij wordt gesteund door politici, die menen dat ambtenaren gewoon altijd hun publieke taken moeten uitvoeren.

De stand van zaken in de discussie over gewetensbezwaarde trouwambtenaren is voor orthodoxe christenen niet zo pessimistisch als de afgelopen tijd in het Nederlands Dagblad is betoogd. Dat zegt Arie Slob, die zich daarvoor baseert op het regeerakkoord, de Grondwet, uitspraken van de Commissie Gelijke Behandeling en rechtelijke uitspraken.

HILVERSUM - Tv-presentator Albert Verlinde is op internet een actie begonnen tegen de paragraaf in het regeerakkoord, die over gewetensbezwaarde trouwambtenaren gaat. Verlinde, zelf gehuwd met de Brabantse VVD-lijsttrekker Onno Hoes, vindt dat ambtenaren niet mogen weigeren een homohuwelijk te sluiten.

De bedoeling was goed: de ChristenUnie kreeg het voor elkaar om in het regeerakkoord iets meer rechtszekerheid te suggereren voor gewetensensbezwaarde trouwambtenaren: ook voor nieuwe. Anders was deze passage in het regeerakkoord volstrekt overbodig. De (betrekkelijk stilzwijgende) praktijk was immers aanvaardbaar. De - op aandrang van de ChristenUnie - ingebrachte passage heeft kennelijk slapende honden wakker gemaakt.

Is een revisie op de visie ten aanzien van de ambtenaar van de burgerlijke stand zinvol? Als politieman (inmiddels gepensioneerd) had ik volgens de politiewet als taak: in ondergeschiktheid aan het bevoegd gezag te zorgen voor daadwerkelijke handhaving van de openbare orde, rust en veiligheid, alsmede het verlenen van hulp en steun aan hen die dat nodig hebben.

AMSTERDAM - Er zijn in het hele land zeker zo'n honderd ambtenaren, die weigeren homoseksuele stellen te trouwen. Van de Nederlandse gemeenten geeft 15 procent aan dat bij hen een of meer zogenoemde weiger­ambtenaren werken. Vier gemeenten hebben na de wettelijke invoering van het homohuwelijk in 2001 nog nieuwe trouwambtenaren met gewetensbezwaren aangenomen.

BEST - De Stichting vrienden van de Gay Krant gaat bijhouden welke gemeenten geen trouwambtenaren met gewetensbezwaren tegen het homohuwelijk aanstellen.

DEN HAAG - De ChristenUnie zal vanuit Tweede Kamer en kabinet ,,zeer alert’’ zijn op de uitvoering van het regeerakkoord met CDA en PvdA. Dat zegt fractievoorzitter Arie Slob. Hij reageert hiermee op de manier waarop PvdA-leider Wouter Bos afgelopen week passages over gewetensbezwaarde trouwambtenaren en de overtijdbehandeling interpreteerde.

Je zult maar een gewetensbezwaarde ambtenaar bij de burgerlijke stand zijn en je vanuit je christenplicht gehouden weten geen huwelijken tussen mensen van hetzelfde geslacht te kunnen sluiten. Niet omdat je deze mensen het recht op wederzijdse liefde wilt ontzeggen, maar omdat je Christus als Here en Meester van je leven hebt mogen leren kennen.

Op het partijcongres van de PvdA riep Wouter Bos zaterdag gemeentebesturen op in navolging van de gemeente Amsterdam een regeling te ontwerpen die nieuwe gewetensbezwaarde trouwambtenaren uitsluit.

‘Vrij zijt ge, maar wee u indien ge uw vrijheden niet gebruikt naar mijn wenken en voorschriften’, zo klaagde al bijna twee eeuwen geleden de grote christelijke staatsman Groen van Prinsterer.

AMSTERDAM - De homobeweging COC stelt geen 'zwarte lijst' op van gewetensbezwaarde ambtenaren. Wel gaat ze gemeenten vragen in publieke cv's van ambtenaren op te nemen of deze bereid zijn een homohuwelijk te sluiten.

Nynke Eringa-Boomgaardt, de Leeuwarder trouwambtenaar die in 2001 werd ontslagen omdat ze geen homohuwelijken wilde sluiten, meed lange tijd de pers. Ten behoeve van een promotie, die vandaag plaatsvindt, gaf ze voor het eerst een openhartig interview. ,,Homoseksualiteit is schadelijk voor een mens.''

NIJMEGEN - Gemeenten mogen strenger zijn voor ambtenaren met gewetensbezwaren tegen het sluiten van een homohuwelijk. Dat zei Alex Geert Castermans, voorzitter van de Commissie gelijke behandeling, gisteren.