Sluiten

Nederlands Dagblad

Dossier: Verkiezingen Duitsland 2005 - Opinie

Honderdeenennegentig bladzijden telt het Duitse coalitieakkoord. Gisteren werd het door SPD en CDU/CSU in overgrote meerderheid goedgekeurd. Toch lijkt niemand gelukkig.

De grootste bedreiging voor het bondskanselierschap van Angela Merkel komt niet langer van de SPD, maar uit de eigen gelederen. Edmund Stoiber, de beoogde minister voor de zware post Economie en Technologie, heeft laten weten niet naar Berlijn te willen komen.

In de roofdierentuin die de Duitse politiek was geworden, is de leider nu van zijn troon gestoten. Gerhard Schröder, zeven jaar de machtigste man van Duitsland, heeft zijn nederlaag tegenover rivale Angela Merkel gisteren moeten erkennen.

Bij de carroussel rond de felbegeerde zetel voor de bondskanselier van Duitsland speelt Gerhard Schröder ondanks zijn verlies in de verkiezingen weer de hoofdrol. Het is een fascinerend schouwspel - als je tenminste houdt van het kijken naar een roofdier dat z'n tegenstander probeert te verscheuren.

Een duidelijk mandaat hadden ze moeten opleveren, de vervroegde verkiezingen in Duitsland. Het werd het tegendeel. De grote partijen, SPD en CDU, verloren beide zetels, hoewel de CDU nu wel de grootste partij in het parlement is. Maar het ging in deze verkiezingen niet om de vraag, wie de grootste zou worden. Het ging om de vraag, wie de noodzakelijke ingrijpende hervormingen in Duitsland moet doorvoeren, de komende jaren.

De uitslag van de Duitse verkiezingen brengt het land in een moeilijke situatie. Juist nu de economie snel handelen gebiedt, dreigt een langdurige kabinetsformatie. De beste oplossing is een grote coalitie van CDU en SPD met een nieuw kopstuk als bondskanselier. Zo'n kabinet moet drastisch hervormen.

In het publieke debat kunnen Nederlanders nog wat van hun oosterburen leren, als het gaat om kennis, omgangsvormen en taalbeheersing. Dat laat de Duitse verkiezignscampagne zien.

FRANKFURT A/D ODER - Op 18 september wordt een nieuwe Bondsdag (Duitse Tweede Kamer) gekozen. De verkiezingsstrijd is veel harder dan verwacht. Gerhard Schröder (SPD) loopt al in op zijn rivale Angela Merkel (CDU).

De verkiezingscampagne die van start gaat als de regering-Schröder komende vrijdag valt, zal vooral het afscheid zijn van een generatie linkse Duitse politici.

'Europa, zoek je ziel'. Wat is Europa, hoe moet het nu verder - of juist niet verder. In heel Europa worstelen regeringen met de vraag wat na het nee in Frankrijk en Nederland nog over is van het Europese ideaal.

Kiezers in de Duitse deelstaat Noordrijnland-Westfalen hebben Schröders SPD een fikse aframmeling gegeven. De grootste van de Duitse deelstaten was de 'huiskamer' van de socialisten en daar zijn ze uitgegooid. Schröder is nu als dakloze op zoek naar een nieuw electoraal tehuis.

Op 22 mei zijn er verkiezingen in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen. De sociaal-democratische SPD zal die vrijwel zeker verliezen en heeft dat deels aan zichzelf te wijten. Het lijkt een voorbode van het einde van het tijdperk-Schröder.