Sluiten

Als u doorsurft op deze website, gaat u akkoord met de plaatsing van cookies. Voor meer informatie, klik hier. [sluiten]

Nederlands Dagblad

Europa geen bedreiging kerken

GRONINGEN - Betekent verdere Europese eenwording het einde van nationale kerken, zoals de Protestantse Kerk in Nederland? Die vraag stond donderdag centraal bij een symposium ter ere van promotie van Pieter Dronkers, de eerste sinds de terugkeer van de PThU in Groningen.

Pieter Dronkers promoveerde op zijn onderzoek naar de loyaliteit van christelijke burgers in tijden van globalisering en secularisatie. Decor van het symposium was het volledig gerenoveerde pand van de Protestantse Theologische Universiteit (PThU) in de Groninger binnenstad. Tijdens de bijeenkomst, geleid door PThU-ethicus Theo Boer, waren bouwvakkers nog bezig de laatste hand aan het kerkelijk onderkomen te leggen.

met beide benen op de grond

Leo Koffeman, hoogleraar kerkrecht en oecumenica aan de kerkelijke opleiding van de Protestantse Kerk, zette zijn gehoor met beide benen op de grond. Protestantse nationale kerken in Europa zijn dat niet geworden uit overtuiging. Tijdens de Reformatie was de afkeer van een van boven geregeerde kerk groot. Protestantse kerken zijn daarom kerken die van onderop, beginnend op lokaal niveau, functioneren. De idee van een nationale kerk ontstond volgens Koffeman pas in de negentiende eeuw.

De hoogleraar wil nu een stap verder zetten. Vrijblijvende gesprekken tussen protestantse kerken in Europa zijn niet genoeg, meent Koffeman. Hij wil een Europese synode. Daarbij moeten kerken het goede voorbeeld geven aan Europese regeringsleiders. 'In de huidige crisis komt het aan op wederzijdse verantwoordelijkheid. Europa's politieke leiders leggen alleen nadruk op verantwoordelijkheid van een ander. Het verzoeningselement is weg.'

Koffeman vindt dat kerken daarbij moeten zoeken naar eenheid die recht doet aan de unieke karakters van nationale kerken. 'Eenheid in verscheidenheid. Dat is geen bedreiging voor nationale kerken. Daar geloof ik helemaal niets van.'

pluralisme

De oproep om tot een Europese synode te komen, wierp de vraag op welke rol christenen in een seculier Europa hebben. Volgens ethicus Christoph Jedan van de Rijksuniversiteit Groningen is het aan christenen op te komen voor pluralisme. 'Ik ben tegen de fictie dat het noodzakelijk is de neuzen dezelfde kant op te krijgen. We moeten uitkomen voor het tegendraadse van christelijk burgerschap in de hemel.'

In verdediging van pluralisme ziet Jedan de enige mogelijkheid om ruimte te scheppen voor christenen, nu veel Europeanen zijn afgeknapt op het christendom en de kerk. 'We zijn er erger aan toe dan in tijd van Constantijn. Toen was de desillusie met christelijke waarden er nog niet.'

Ad de Bruijne, hoogleraar ethiek aan de vrijgemaakt-gereformeerde Theologische Universiteit Kampen (TUK) nam het net als Jedan op voor het burgerschap in de hemel, waar volgens hem de loyaliteit van christenen zou moeten liggen. 'Bij conflicterende belangen wijkt loyaliteit voor de natiestaat voor Gods koninkrijk.'

vaderland

De Bruijne nam de ideeën van Abraham Kuyper daarbij als uitgangspunt. De theoloog-politcus verdedigde een 'tweeërlei vaderland', één in de hemel en één op aarde.

Verschil van taal en cultuur zag hij als een genadige noodmaatregel van Hogerhand. Taal- en cultuurverschillen zorgden voor kleine naties, en dus, redeneerde Kuyper, voor klein kwaad. Hij hield zich daarom ver van internationalisme. De Bruijne vind dat de grondlegger van het anti-revolutionaire gedachtegoed in Nederland daar correctie behoeft: 'Een hemelsburger is loyaal met andere hemelburgers, waar zij ook wonen.'

  • 25-10-2012 - 18.05
  • 25-10-2012 - 19.02

waardeer:

  • Waardeer dit artikel met 1 ster
  • Waardeer dit artikel met 2 sterren
  • Waardeer dit artikel met 3 sterren
  • Waardeer dit artikel met 4 sterren
  • Waardeer dit artikel met 5 sterren


Indien u geregistreerd bent, kunt u hieronder reageren op het artikel. Hiertoe dient u in te loggen.

Reacties (1)

Shank (26 oktober 2012 8:51 uur)

Die laatste zin doet sterk denken aan de speech van John F. Kennedy in Berlijn:

“All free men, wherever they may live, are citizens of Berlin, and, therefore, as a free man, I take pride in the words Ich bin ein Berliner”