Sluiten

ND.nl maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Nederlands Dagblad

Koffieboeren van PAC in Nicaragua (een partnerorganisatie van Woord en Daad) verbouwen koffie met Fairtrade-certificaat. |beeld woord en daad

Fairtrade vraagt eerlijk handelen van alle partijen

Het is gemakkelijk om kritiek te geven op Fairtrade. Maar de praktijk van eerlijk handelen is weerbarstig. Fairtrade is een wat ongelukkig gekozen naam.

‘Fairtrade-chocola met een bittere nasmaak’, kopte het ND afgelopen zaterdag. De teneur van het artikel: met Fairtrade-producten koop je als consument slechts mooie beloftes, de arme cacaoboer merkt daar niets van. Woord en Daad zet zich in voor eerlijk handelen – dat is breder dan Fairtrade - zowel in Nederland als in ontwikkelingslanden en roept mensen op tot een eerlijke levensstijl. Moeten we daar nu maar mee stoppen? Al het geld blijft immers maar aan de strijkstok hangen, is de suggestie die na lezing van het artikel blijft hangen.

Helaas is het achterliggende onderzoek bij het artikel nog niet beschikbaar, anders zou het gemakkelijker zijn de conclusies daarin op waarde te schatten. Juist vanwege de beeldvorming die de afgelopen dagen over eerlijke handel ontstond, vraagt deze discussie om een reality check vanuit de praktijk van het ontwikkelingswerk.

niet zonder slag of stoot

Terecht merkte Anthonie Fountain in het Nederlands Dagblad van dinsdag al op dat eerlijke cacao alléén niet voor een perfecte wereld kan zorgen, en dat Fairtrade eerder het begin dan het eind is van een oplossing voor oneerlijke handelspraktijken. Wij voegen graag onze ervaringen aan deze discussie toe, waarbij we direct zeggen dat de praktijk niet altijd eenvoudig in ‘goed’ of ‘fout’ is in te delen.

Een sterk groeiend deel van de Nederlanders vindt het belangrijk dat hun voedsel duurzaam is geproduceerd. Dat gaat niet zonder slag of stoot: niet alleen moet de boer in Afrika dan anders gaan werken (om aan de hoge eisen te kunnen voldoen), het proces moet ook goed gecontroleerd worden, en in Nederland is er geld nodig voor voorlichtingcampagnes. Als van elke chocoladereep 2,5 procent opgaat aan dit soort ondersteuning, dan is dat geen strijkstok waaraan – schandalig! – geld blijft hangen, maar gewoon iets wat in de prijs voor een goed product inbegrepen is.

eerlijk handelen

Fairtrade (letterlijk: eerlijke handel) is een wat ongelukkig gekozen naam. Is niet-Fairtrade dan meteen oneerlijk? Een boer uit Ivoorkust die 1,20 dollar voor een kilo cacao krijgt, terwijl de wereldprijs op ruim 3 dollar ligt, wordt in het ND van zaterdag opgevoerd als voorbeeld van een slachtoffer van oneerlijke praktijken. Daar hoeft hier echter geen sprake van te zijn.

De minimumprijs van 3 dollar voor cacao is de prijs in de haven, waar de bonen in bulk worden verscheept. De binnenlanden, waar kleine boeren een paar hectare cacao verbouwen, liggen letterlijk en figuurlijk ver van de wereldmarkt: ook de andere betrokkenen in de productieketen verdienen het een boterham te verdienen aan hun werk. Ook Fairtrade werkt zo.

consument

Tegelijk ligt er ook bij de consument een verantwoordelijkheid om eerlijke keuzes te maken. Woord en Daad spreekt daarom, in plaats van ‘eerlijke handel’, liever van ‘eerlijk handelen’: dit legt meer verantwoordelijkheid bij alle betrokkenen in het proces.

Dankzij succesvolle campagnes in de afgelopen jaren verlangt het grootste deel van de Nederlanders dat de chocoladeletters die we elkaar straks met ­sinterklaas geven, eerlijk zijn geproduceerd. Afgelopen halfjaar steeg het aandeel Fairtrade in Nederland met 47 procent. Bij zulke onstuimige groei komt het helaas soms voor dat er zaken fout gaan, waarbij boeren niet optimaal zijn geïnformeerd. Het is te hopen dat Fairtrade hier actie op onderneemt.

eerlijke prijs

Fairtrade is niet de enige oplossing die voor handen is als je wilt bereiken dat arme boeren een betere prijs krijgen voor hun arbeid. In Nicaragua, waar Woord en Daad samenwerkt met koffieassociatie PAC, wordt een derde deel van de koffie verkocht onder het officiële Faitrade-keurmerk.

De rest gaat echter ook voor een eerlijke prijs over de toonbank, hoewel PAC daarvoor samenwerkt met een groot commercieel bedrijf. Het resultaat is hetzelfde: de boer krijgt een betere prijs voor zijn werk en kan uit armoede ontsnappen.

duurzame oplossing

Het gaat erom boeren verschillende mogelijkheden te geven. Ze moeten daarvoor beschikken over de juiste kennis en informatie. Daarom gelooft Woord en Daad dat een combinatie van gedegen onderwijs en eerlijk handelen een duurzame oplossing biedt voor het armoedevraagstuk. Zodat de boeren in kwestie óók leren lezen en schrijven, en dus weerbaarder worden.

Dit alles betekent niet dat je als consument kritiekloos achter certificaten en hulporganisaties moet aan lopen. Maar de bereidheid, zowel ‘daar’ als ‘hier’ moet er wel zijn om onze handel en wandel eerlijker te maken. Tegelijkertijd zouden we als christenen begrip moeten hebben voor de gebroken wereld waarin we leven, waarin nu eenmaal niet alles direct in één keer goed gaat. In die gebrokenheid kunnen we door eerlijk handelen een bescheiden bijdrage leveren aan de komst van Gods Koninkrijk en gerechtigheid.

  • 15-11-2012 - 10.02
  • 15-11-2012 - 10.04

waardeer:

  • Waardeer dit artikel met 1 ster
  • Waardeer dit artikel met 2 sterren
  • Waardeer dit artikel met 3 sterren
  • Waardeer dit artikel met 4 sterren
  • Waardeer dit artikel met 5 sterren


Indien u geregistreerd bent, kunt u hieronder reageren op het artikel. Hiertoe dient u in te loggen.

Reacties (0)