Sluiten

Als u doorsurft op deze website, gaat u akkoord met de plaatsing van cookies. Voor meer informatie, klik hier. [sluiten]

Nederlands Dagblad

|beeld Job van der Molen

Wees onvrede rond de erfenis vóór

Door toename van tweede huwelijken zijn erfregels lastiger uit te voeren. Huwelijkse voorwaarden voorkomen problemen voor kinderen.

‘Trouw – zeker bij een tweede huwelijk – onder huwelijkse voorwaarden en wees open naar de kinderen toe’, is het advies van mr. W.J Doorn en mr. S.S.G. Jacobs-Clijdesdale van Notariskantoor W.J. Doorn in Ermelo. Ze merken onder christenen geen ander gedrag als het gaat om ruzies rond een erfenis. En ook niet dat christenen minder aan hun bezittingen of geld vastzitten.

Jacobs heeft vergelijkingsmateriaal. Zij werkte lange tijd in de Zaanstreek. Doorn: ‘Er wordt over het algemeen argwanend aangekeken tegen huwelijkse voorwaarden, vooral voor startende stellen. Het wordt gedaan als de een veel vermogender is dan de ander en dan ook vaak nog op aandringen van de ouders. Dat is geen leuke reden, want het geeft een soort ongelijkheid. Je zegt toch ‘Ik heb meer dan jij en dat wil ik terughebben als het misgaat’. Bij een tweede huwelijk is die argwaan verdwenen en vinden mensen het heel begrijpelijk. Zeker als de man en de vrouw al kinderen uit een eerder huwelijk hebben.’

Jaarlijks worden er ruim 70.000 huwelijken gesloten, blijkt uit cijfers van het CBS. In ongeveer 15.000 van de gevallen gaat het om een tweede huwelijk. Het statistische bureau hield na de invoering van de nieuwe Algemene nabestaandenwet bij of de aanpassing van de wet invloed had op het hertrouwen van weduwen en weduwnaars. Dat was het geval. Het aantal huwelijken binnen deze categorie verdubbelde omdat een echtverbinding geen negatief effect meer had op anw-uitkering.

koude kant

Na de invoering van de nieuwe Algemene nabestaandenwet stapten dus veel meer weduwen en weduwnaars in het huwelijksbootje. Maar met een tweede huwelijk krijgen de echtelieden en hun kinderen ook te maken met verstrengelde financiële belangen als de eigen ouder overlijdt. Daarom geldt het advies om de zaken goed te regelen des te sterker bij tweede huwelijken, om problemen na overlijden voor de kinderen te verminderen.

Want erfenissen zijn inderdaad vaker een bron van ruzie bleek in 2005 uit onderzoek van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie. De redenen zijn: lossere familiebanden, mondiger mensen, het ontbreken van een testament en meer ‘stiefrelaties’. De geënquêteerde notarissen gaven aan dat er in de helft van de afwikkelingen van erfenissen gedoe was. Het zijn vooral de kinderen van de overledene die de twist veroorzaken, maar stiefouders, halfbroers en -zussen kunnen er ook wat van.

woonrecht

Doorn: ‘Wij maken veel testamenten op waar de koude kant wordt uitgesloten. Vaak is er wel een regeling voor de langstlevende. Die mag dan bijvoorbeeld in het huis blijven wonen of krijgt een geldbedrag.’ De notaris adviseert open te zijn over het testament, ‘want het is een emotioneel verhaal en zo smoor je de kiem tot onenigheid’. Die openheid was er niet bij de familie van Joop van Gelder. ‘Mijn moeder hertrouwde na het overlijden van mijn vader.

Na haar overlijden werd al snel duidelijk dat het testament niet gunstig voor ons was. We wisten dat er een testament was, maar niet wat erin stond. De kinderen van haar tweede man wisten dat wel. Ons werd fijntjes verteld dat we nog geen kopje mochten verplaatsen. In het testament stond dat, mocht mijn moeder eerder overlijden, haar tweede man het woonrecht in het huis met erf en land kon opeisen. Dat heeft hij gedaan.

emotioneel

Wij moesten met lede ogen aanzien dat hij met zijn kinderen ons ouderlijk huis overnam en dat wij er geen vrij komen en gaan meer hadden. Moeder had, voor haar sterven, gezegd dat wij haar man niet uit het huis mochten zetten. Niemand van ons zou dat gedaan hebben, maar het onbeperkte woonrecht kwam ons bijzonder rauw op het dak. Ook de verkoop van huis en land kwam hierdoor lelijk in het gedrang.

We stelden voor dat het huis binnen een paar jaar leeg moest zijn, maar dat was onbespreekbaar. Na vijf jaar is het huis uiteindelijk toch binnen de familie verkocht en mijn moeders tweede man woont nu ergens anders. Het heeft ons veel geld gekost. En het was emotioneel een heel moeilijke periode waar ik nog steeds last van heb.’

emotionele waarde

De regeling dat de langstlevende in het huis mag wonen, is op zich niet vreemd. Wel dat er ongelijkheid onder de eigen en de stiefkinderen is. De stiefkinderen wisten in dit geval alles al en de eigen kinderen konden niet eens een herinnering aan hun ouderlijk huis meenemen. Misschien is niet alle onenigheid te voorkomen, maar sommige vervelende ontwikkelingen kun je vóór zijn door vooraf zaken goed te regelen, adviseren de deskundigen.

Notaris Doorn: ‘Als je hertrouwt moet je goed nadenken, wat je wilt regelen. Ga je bijvoorbeeld je pensioen voor jezelf opbouwen? Of maak je een gezamenlijke pot? Denk ook na over de inboedel. Sommige dingen hebben een emotionele waarde voor je eigen kinderen, maar niet voor de stiefkinderen. Laat je die dan wel of niet meedelen? Je kunt het vast laten leggen in een testament.

financieel

Mensen denken dat het duur is, maar voor zevenhonderd euro heb je duidelijkheid. En als de situatie verandert, kun je het testament laten aanpassen.’ De afwikkeling van de erfenis bij samengestelde families waarin hertrouwd is, verloopt natuurlijk niet altijd moeizaam. Het kan ook gewoon goed gaan, zo bewijst het verhaal van Anneke Nobel. ‘Mijn moeder is heel lang weduwe geweest. Ze vroeg ons toestemming voor een nieuwe relatie.

Omdat wij haar graag haar geluk gunden, hebben wij allemaal onze goedkeuring gegeven. Ze trouwden in gemeenschap van goederen en hadden een goed huwelijk dat tien jaar duurde. Toen mijn tweede vader overleed, heeft dat wel enige moeite veroorzaakt op financieel gebied. Ze hadden een huis gekocht en omdat mijn tweede vader al gepensioneerd was toen hij met mijn moeder trouwde, verviel zijn pensioen na zijn overlijden.

lastig

Mijn moeder viel terug op het oude pensioen van mijn eigen vader. Omdat hij pas veertig was bij overlijden, was dat niet heel hoog. Dat gaf problemen met de hypotheek. Uiteindelijk is het allemaal opgelost. Dit jaar is ook onze moeder overleden. Na de dood van onze tweede vader hadden wij niet veel contact meer met zijn kinderen, maar mijn moeder wel. De begrafenis is in goede harmonie verlopen en ook bij de verdeling van de spullen is er geen wanklank gevallen. Er waren nogal wat schilderijen die onze vader had gemaakt en wat persoonlijke dingen van vroeger.

We hebben een goede verdeling kunnen maken. Overigens was het wel lastig om een goede rouwkaart en -advertentie op te stellen. Maar uiteindelijk is ook dat naar tevredenheid gelukt. Er kwamen meer mensen naar de begrafenis dan verwacht; we hadden te weinig rozen. We hebben alleen het nageslacht van mijn moeder een roos op het graf laten leggen. Niemand heeft het ons kwalijk genomen. Ik ben blij dat mijn moeder nog zo’n fijne tijd heeft gehad met haar tweede man. En ik denk ook met genegenheid aan hem terug.’


Wilsrechten

Als één van de ouders overlijdt, krijgen de kinderen hun erfdeel nog niet. De ouder die overblijft, heeft een schuld bij de kinderen. Maar de kinderen kunnen daar pas aanspraak op maken als ook de andere ouder is overleden. Als de ouder hertrouwt en eerder overlijdt dan de nieuwe partner, is het erfdeel bij die stiefouder. Als die ook weer hertrouwt, gaat dat zo door. Tenzij in een testament natuurlijk anders is bepaald.

Als dat niet zo is, kunnen kinderen – op het moment dat hun vader of moeder hertrouwt – wilsrechten uitoefenen. De kinderen krijgen dan de goederen waar ze na het overlijden van de eerste ouder recht op hadden in eigendom. Dat kan bijvoorbeeld de helft van het huis zijn. De langstlevende ouder mag gebruik blijven maken van de goederen tot hij of zij overlijdt. Dat heet vruchtgebruik. Zo kan het bezit niet in eigendom komen van de stiefvader of stiefmoeder. Als de tweede ouder komt te overlijden stopt het vruchtgebruik. De kinderen worden eigenaar of mogen uitbetaling eisen. Of ze geven de stiefouder opnieuw vruchtgebruik.


Huwelijkse voorwaarden

Als je trouwt zonder huwelijkse voorwaarden, huw je in gemeenschap van goederen. Dat houdt in dat alles wat je hebt en nog zult krijgen gemeenschappelijk zal zijn. Sluit je voor het trouwen huwelijkse voorwaarden, dan maak je gezamenlijk afspraken over de financiën. Daarvoor kunnen verschillende redenen zijn: beschermen van de rechten van kinderen uit een eerder huwelijk, beschermen van het familievermogen, zakelijke risico’s afschermen, schulden van een van de partners afschermen voor de ander, enzovoorts.

Huwelijkse voorwaarden zijn er in soorten en maten. De populairste op dit moment is een mengvorm van huwen in gemeenschap van goederen en huwelijkse voorwaarden. Bij een scheiding zullen bijvoorbeeld de goederen gedeeld worden, maar wordt er op de financiën een verdeelsleutel toegepast. Hoe die verdeelsleutel eruitziet bepalen de partners samen.

Zie ook: huwelijksevoorwaarden-nl.nl

De persoonlijke verhalen zijn vanwege de privacygevoeligheid verteld onder een verzonnen naam.

  • 10-11-2012 - 9.54
  • 12-11-2012 - 18.11

waardeer:

  • Waardeer dit artikel met 1 ster
  • Waardeer dit artikel met 2 sterren
  • Waardeer dit artikel met 3 sterren
  • Waardeer dit artikel met 4 sterren
  • Waardeer dit artikel met 5 sterren


Indien u geregistreerd bent, kunt u hieronder reageren op het artikel. Hiertoe dient u in te loggen.

Reacties (0)