Nederlands Dagblad

De zeven instellingen, waaronder het 125 jaar oude Nationaal Museum, de Nationale Bibliotheek en het Historisch Museum, kregen vorig jaar vrijwel geen subsidie van de Bosnische overheid. Ze kunnen hun werkzaamheden niet langer bekostigen en de elektriciteitsrekeningen niet meer betalen.

De Nationale Bibliotheek sloot vrijdag, enkele dagen na het Historisch Museum, de deuren. De Nationale Galerie is al sinds de zomer dicht. Het Nationaal Museum verwacht de verschillende afdelingen de komende weken stuk voor stuk te sluiten.

”We zitten middenin een politieke strijd en zijn zonder het zelf te willen een politiek probleem geworden”, zei directeur van het Nationaal Museum Adnan Busuladzic tegen persbureau AP.

Het politieke conflict speelt zich af tussen de Serviërs, Kroaten en Bosniërs in de republiek. Na het verdrag van Dayton dat een einde maakte aan de oorlog, werd Bosnië verdeeld in de federatie van Bosnië en Herzegovina, waar Bosniërs en Bosnische Kroaten wonen, en de Servische Republiek. De centrale regering heeft geen ministerie van cultuur. Leiders van de etnische groepen zijn het oneens over wat er met het gedeelde culturele en historische erfgoed van het Balkanland moet gebeuren. Een groot deel van de Bosnische Serviërs wil de centrale regering geen zeggenschap geven over de instellingen. Zij willen zich niet neerleggen bij de Bosnische soevereiniteit.

Bosniërs zien de gedeelde geschiedenis juist als een manier om het land bijeen te houden. Minister van cultuur van de Bosnisch-Kroatische regering, Salmir Kaplan, zei donderdag dat zijn regering de elektriciteitsrekeningen van het Nationaal Museum wil betalen, maar gaf toe dat het slechts een tijdelijke oplossing is.

De culturele instellingen werden in verschillende perioden van de turbulente geschiedenis van het land opgericht door de Bosnische autoriteiten. Sinds het einde van de etnische oorlog in 1995 houdt geen enkele overheidsdienst zich meer met de instellingen bezig.

De afgelopen tien jaar werden de zeven instellingen, die onder meer middeleeuwse manuscripten en religieuze relikwieën in bezit hebben, bekostigd vanuit reserves van de regering. Na de verkiezingen in 2010 kreeg het demissionaire kabinet het niet voor elkaar om een nieuwe begroting door te voeren. De financiering van de instellingen werd vervolgens geregeld door ad-hoc beslissingen, maar er werden geen reservefondsen opgericht, waardoor de instellingen nu geen geld meer hebben.

”Het beste waar we op kunnen hopen is dat de politie het museum beschermt tegen dieven”, zei de directeur van het Nationaal Museum. Hij benadrukte dat de sluiting geen ‘groots gebaar’ is, maar een ‘tragische uitkomst van jaren verwaarlozing’.

Een van de schatten in het museum is de zeshonderd jaar oude Haggadah van Sarajevo. Het manuscript werd tijdens de Spaanse inquisitie naar Bosnië gehaald door een verbannen joodse familie en in de Tweede Wereldoorlog door een katholieke Kroaat gered uit handen van de nazi’s. Wat er nu mee gaat gebeuren, is niet bekend.