De wereld telt 193 onafhankelijke staten, van Afghanistan tot Zwitserland. Niet alleen alfabetisch gezien liggen beide landen ver van elkaar vandaan. In Afghanistan streven de taliban naar een islamitische staat, in Zwitserland is de bouw van minaretten sinds kort verboden. In Zwitserland wordt sinds mensenheugenis geen oorlog meer gevoerd, in 1848 voor het laatst en het duurde maar even.

In Afghanistan is de laatste dertig jaar alleen maar oorlog gevoerd, en voor die tijd werd het land al het slagveld van de naties genoemd. Zwitserland heeft een moderne economie en een hoog nationaal inkomen, het is befaamd om zijn bankwezen en duurzame gebruiksartikelen. De gemiddelde levensverwachting ligt er boven de 80 jaar. Afghanistan is een arm en corrupt land, dat opium verbouwt en waar een op de vijf kinderen nooit de leeftijd van vijf jaar bereikt. Beide landen liggen in de bergen, maar voor het overige kunnen de verschillen niet groter zijn.

Vanwaar die verschillen? Waarom worden de Zwitsers met een gouden lepel in de mond geboren en wacht de meeste Afghanen, vooral de vrouwen, een kort en moeizaam leven, vol geweld en vernedering? Het is vast geen toeval dat ook de vier buurlanden van Zwitserland welvarend zijn en al 65 jaar in vrede leven. In diezelfde tijd maakten de buurlanden van Afghanistan de ene na de andere oorlog mee.

Pakistan streed driemaal tegen India en nog altijd verkeren beide landen op voet van oorlog met elkaar. De recente geschiedenis van Iran staat in het teken van dictatuur, revolutie en oorlog, waarbij honderdduizenden Iraniërs werden gedood. China, een ander buurland van Afghanistan, werd een kwarteeuw geregeerd door Mao Zedong, wiens beleid miljoenen Chinezen het leven heeft gekost.

Geschiedenis en geografie doen er kennelijk toe, maar verklaren niet waarom de ene regio floreert en er in de andere regio zoveel misgaat. China, Iran en Pakistan liggen rond Afghanistan, maar lijken verder nauwelijks op elkaar. Iran is een solide staat met een lang verleden en een samenbindende godsdienst, Pakistan valt langzaam uit elkaar en lijdt onder de gewelddadige rivaliteit tussen hindoes en moslims. China heeft zich opgewerkt tot een economische wereldmacht, geregeerd door een elite die een atheïstische ideologie belijdt. Iran wordt door geestelijken bestuurd en in de internationale gemeenschap als een paria beschouwd.

Vele tegenslagen
Elk land heeft zijn eigen verleden, een bron van verklaringen voor het wel en wee in het heden. Na de aardbeving in Haïti werd het land bejammerd om zijn vele tegenslagen. Het leek alsof er in het arme land nooit iets goed mocht gaan en of alles er op afbraak was gericht. Het eens zo rijk beboste gebied is nu een kaal en stoffig land; de eerste vrije negerrepubliek werd een dictatuur en later een anarchie, waar criminele bendes de dienst uitmaken. Sommige christenen zagen er het werk van de duivel in, want in 1791 hadden opstandige voodoopriesters de Satan om hulp gevraagd in de strijd tegen de Franse overheersers. Als tegenprestatie zwoeren ze de Satan te zullen dienen en hem de macht over Haïti te geven.

De macht van de duivel is groot, maar als specifieke verklaring voor de misère in Haïti volstaat het niet, omdat elders in de wereld genoeg plaatsen zijn waar het leed al even hoog ligt opgetast. Waar komt dat kwaad vandaan?

Het volledige artikel kunt u lezen in de bijlage ZOZ van het Nederlands Dagblad van zaterdag 30 januari 2010. Een losdigitaal nummer kunt u hier kopen en lezen.

Reacties